Tôi thực sự quan tâm đến ghế an toàn cho trẻ em từ một lần cùng con trai 7 tuổi bước lên chiếc taxi công nghệ do xe nhà đang mang đi sửa. Hai bố con ngồi ở hàng ghế sau, tôi kéo dây an toàn vừa văn với người; nhưng chiếc dây lại rộng so với đứa nhỏ. Một tình huống khẩn khiến xe phanh gấp, đụng vào đuôi ô tô trước mặt. Tôi thót tim khi con trai chúi mạnh về phía trước do dây vai rộng bị trượt khỏi vị trí, đầu đập mạnh vào lưng ghế.

Rất may là cú tông không quá mạnh nên thằng bé chỉ bị sưng rồi bầm tím ở trán. Nhưng nghĩ đến chuyện đáng sợ hơn có thể xảy ra, tôi cứ mãi rùng mình, lập tức tìm hiểu về ghế an toàn cho trẻ trên ô tô và mua thiết bị này cho xe nhà, không để trẻ ngồi chênh vênh hoặc chỉ cài dây an toàn của người lớn như trước. Thế nhưng dù nhà có ô tô, vẫn có những tình huống chúng tôi phải cùng con đi taxi và tôi chưa từng thấy taxi nào, dù là loại hình truyền thống hay công nghệ, trang bị sẵn ghế an toàn cho trẻ.

Từ ngày 1/7/2026, không chỉ tôi mà những gia đình có con nhỏ khác cũng phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp khi đi ô tô cho trẻ dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 mét, theo Luật Trật tự, An toàn giao thông đường bộ 2024. Từ việc buộc phải tuân thủ quy định, chắc chắn mọi người sẽ ngày càng ý thức rõ hơn về lợi ích, sự cần thiết của chiếc ghế an toàn và việc sử dụng nó trở thành tự nguyện, là nhu cầu của chính họ.

Và một khi ý thức được điều đó, họ cũng như tôi, sẽ lo lắng khi cách thức bảo vệ trẻ em này lại có lỗ hổng ở ô tô dịch vụ, vì quy định trên chưa áp dụng cho taxi và xe công nghệ.

Lý do được đưa ra là tính đặc thù của loại hình vận tải hành khách, sự bất tiện khi lưu trữ ghế và chi phí vận hành tăng cao. Quy định này vô tình tạo ra nghịch lý: Cùng là trẻ em, cùng lưu thông trên một con đường, cùng đối mặt với những nguy cơ tai nạn như nhau, nhưng lại có sự phân biệt đối xử về mức độ bảo vệ do khác biệt về màu biển số xe.

Tai nạn không biết phân biệt đâu là xe gia đình và đâu là taxi. Khi một vụ va chạm xảy ra ở tốc độ 50 km/h, đứa trẻ chỉ thắt dây an toàn mà không ngồi ghế chuyên dụng sẽ bị hất văng về phía trước. Tình trạng phụ huynh bế con còn nguy hiểm hơn.

Việc ôm con trong lòng tưởng là an toàn nhưng thực chất lại biến người lớn thành “túi khí” đè lên đứa trẻ khi va chạm xảy ra. Các nghiên cứu về an toàn giao thông trên thế giới đều chỉ ra rằng, ghế trẻ em giúp giảm tới 70% nguy cơ tử vong cho trẻ nhỏ khi có tai nạn.

Lập luận cho rằng taxi không thể lắp ghế trẻ em vì thiết bị này chiếm không gian cốp xe hoặc gây bất tiện cho hành khách khác... nghe qua thì hợp lý, nhưng xét kỹ lại thấy rất lỏng lẻo. Ở các nước phát triển, người ta đã giải quyết vấn đề này từ lâu bằng công nghệ và tư duy quản lý.

Các hãng xe công nghệ hoàn toàn có thể tích hợp tính năng “Xe có ghế trẻ em” (như dịch vụ Uber Car Seat hay Grab Family ở một số quốc gia). Khách hàng có con nhỏ sẽ chọn gói dịch vụ này, chấp nhận trả thêm một khoản phí nhỏ để tài xế chuẩn bị sẵn ghế.

Những tài xế đăng ký gói này sẽ trang bị loại ghế trẻ em có thể gập gọn trong cốp hoặc loại ghế tích hợp thông minh. Việc này vừa giúp bảo vệ trẻ em, vừa tạo thêm nguồn thu cho tài xế chịu đầu tư, thay vì cấm đoán hay miễn trừ một cách cào bằng.

Nếu luật hóa việc miễn trừ cho taxi, những gia đình đô thị không sở hữu xe cá nhân, di chuyển hoàn toàn bằng xe công nghệ hoặc taxi truyền thống sẽ không được bảo vệ đầy đủ. Quyền được bảo vệ của con cái họ chẳng lẽ lại thấp hơn con cái những nhà có xe riêng?

Việc đổ dồn trách nhiệm chuẩn bị ghế lên vai phụ huynh khi đưa con đi taxi cũng hoàn toàn phi thực tế. làm sao người mẹ có thể tay xách nách mang, vừa bế con, vừa khệ nệ khênh theo chiếc ghế ô tô nặng 7-8 kg đi bộ ra đường để chờ vẫy taxi đưa con đến lớp, sau đó lại cầm đến công sở? Hơn nữa khi nhu cầu di chuyển phát sinh đột xuất thì họ làm sao kịp chuẩn bị ghế?

Tôi mong vấn đề này được các cơ quan chức năng khẩn trương nghiên cứu trên tinh thần phải nhanh chóng tìm ra giải pháp hữu hiệu chứ không phải chấp nhận thực tế khó khăn. Theo tôi, cần có cơ chế khuyến khích taxi, xe công nghệ lắp thêm ghế an toàn như hỗ trợ kinh phí, giảm thuế phí cho tài xế có thiết bị này..., tiến tới quy định các đơn vị cung cấp dịch vụ vận chuyển khách hàng phải có lựa chọn ghế an toàn cho trẻ em.

Để tạo điều kiện cho nhà cung cấp dịch vụ vận chuyển, cần đề ra lộ trình thực thi với phân kỳ hợp lý. Giai đoạn đầu, có thể buộc các hãng taxi, xe công nghệ có một tỷ lệ xe nhất định trang bị ghế trẻ em và hiển thị rõ trên ứng dụng để người dân lựa chọn.

Ngành vận tải taxi và xe công nghệ tại Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc về công nghệ điều hành; tiến thêm một bước về công nghệ an toàn không phải là quá khó, miễn là chúng ta đánh giá đúng tầm quan trọng, cấp thiết của nó.