Khi em bé chào đời, người mẹ cũng bắt đầu một hành trình mới. Bên cạnh niềm hạnh phúc đón con, mẹ cần thời gian hồi phục sau cuộc sinh, thích nghi với những thay đổi về thể chất, cảm xúc và làm quen với vai trò mới.

Trước đây, ở cữ thường gắn liền với việc trở về ngôi nhà thân thuộc, nơi có ông bà và người thân hỗ trợ. Ngày nay, các gia đình tại TP.HCM có thêm nhiều lựa chọn, từ chăm sóc tại nhà, gói chăm sóc sau sinh tại bệnh viện đến trung tâm ở cữ chuyên nghiệp. Nhưng giữa những lựa chọn ấy, đâu mới là nơi mẹ thực sự được nghỉ ngơi và chăm sóc?

Theo chị Vân Huỳnh, Giám đốc Điều dưỡng The Joyful Nest, với 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sản khoa, chia sẻ: “Ở bệnh viện, tôi thường chỉ đồng hành cùng mẹ trong vài ngày đầu. Nhưng những lúc mẹ mệt mỏi và cần được giúp đỡ nhất lại thường đến sau khi xuất viện: một đêm con quấy khóc, cơn đau vết mổ hay những khó khăn khi cho con bú. Điều tôi luôn trăn trở là: Khi ấy, ai sẽ ở bên chăm sóc và giúp mẹ an tâm?”

7 câu hỏi ba mẹ nên tìm hiểu trước khi lựa chọn nơi ở cữ

1. Ai sẽ hỗ trợ mẹ chăm sóc bé vào ban đêm? Cùng lúc thì một người chăm sóc phụ trách bao nhiêu bé?

2. Bé ngủ ở đâu - ở cùng phòng với mẹ hay ở phòng dưỡng nhi chung?

3. Ai theo dõi vết mổ, sản dịch và huyết áp của mẹ mỗi ngày, và có phải người có chuyên môn không?

4. Có bác sĩ sản khoa và bác sĩ nhi thăm khám định kỳ không? Bác sĩ nhi có chuyên về sơ sinh không? Tần suất như thế nào?

5. Khi tắc tia vào ban đêm, ai sẽ hỗ trợ?

6. Mẹ ăn gì, ai nấu, và có đủ cho mẹ đang cho con bú không?

7. Người thân/chồng có được ở cùng không?

Ở cữ tại nhà

Ở cữ tại nhà là lựa chọn quen thuộc và tiết kiệm nhất. Sau khi xuất viện, mẹ trở về ngôi nhà thân thuộc, có ông bà hoặc người chăm sóc theo giờ hỗ trợ, bé được ở bên gia đình từ những ngày đầu.

Tuy nhiên, khi đối chiếu với bảy câu hỏi trên, đa số trách nhiệm vẫn thuộc về người mẹ: thức đêm chăm bé, tự đoán nguyên nhân vì sao bé quấy khóc, vật lộn xoay xở khi gặp khó khăn về tắc sữa. Mẹ ít nhận được hỗ trợ từ người có chuyên môn. Và khi hai thế hệ bất đồng về cách chăm con, mẹ lại mắc kẹt giữa những quan điểm trái chiều, trong khi chính mình cũng cần được nghỉ ngơi.

Gói chăm sóc tại bệnh viện

Một số bệnh viện hiện nay có gói chăm sóc sau sinh kéo dài 3–7 ngày. Lợi thế là đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng sản khoa và hệ thống y tế sẵn có, đặc biệt phù hợp với mẹ sinh mổ hoặc có bệnh nền cần theo dõi sát.

Tuy nhiên, thời gian lưu trú còn ngắn so với tập quán ở cữ một tháng của người Việt và giai đoạn hồi phục quan trọng trong 4–6 tuần đầu sau sinh. Phòng bệnh viện không dành cho nghỉ dưỡng dài ngày, mỗi điều dưỡng thường phụ trách nhiều sản phụ. Khi xuất viện, mẹ vẫn phải tìm lời giải cho những nhu cầu tiếp diễn: ai chăm bé ban đêm, hỗ trợ sữa mẹ và theo dõi sức khỏe?

Trung tâm ở cữ: Chăm sóc mẹ và bé xuyên suốt những tuần đầu

Phổ biến tại Hàn Quốc, Đài Loan và Singapore, trung tâm ở cữ là mô hình kết hợp lưu trú, chăm sóc trẻ sơ sinh, dinh dưỡng và phục hồi sau sinh trong chương trình kéo dài từ 1–4 tuần.

Tại Việt Nam, mô hình này mới phát triển trong vài năm gần đây, với chất lượng chăm sóc khác biệt đáng kể giữa các đơn vị. Có nơi chủ yếu cung cấp dịch vụ lưu trú và trông bé, trong khi nơi khác có đội ngũ y tế chuyên môn, theo dõi sức khỏe và hỗ trợ phục hồi cho cả mẹ lẫn bé. Vì vậy, bảy câu hỏi trên sẽ giúp ba mẹ phân biệt đâu là tiện nghi lưu trú, đâu là chất lượng chăm sóc thực sự.

The Joyful Nest là một trung tâm ở cữ cao cấp tại TP.HCM, hoạt động từ tháng 1/2025 tại Oakwood Residence Saigon, Quận 7: hai người chăm sóc riêng cho mỗi bé thay ca 24 giờ, không phòng dưỡng nhi chung, điều dưỡng và nữ hộ sinh trực 24/24, bác sĩ sản khoa thăm khám hàng tuần và bác sĩ nhi hai lần mỗi tuần, phòng suite riêng 82–110 m², năm bữa mỗi ngày không lặp món, chương trình chăm sóc xây dựng cùng Alive & Thrive theo chuẩn WHO và Bộ Y tế.

Đối chiếu với bảy câu hỏi trên, The Joyful Nest có những chính sách chăm sóc khá cụ thể, từ tỷ lệ nhân sự chăm bé, lịch thăm khám của bác sĩ đến việc mẹ và bé luôn ở cùng phòng.

Về chính sách không có phòng dưỡng nhi chung, chị Vân giải thích: “WHO khuyến nghị mẹ và bé ở gần nhau để hỗ trợ việc nuôi con bằng sữa mẹ. Chúng tôi đưa người chăm sóc vào phòng mẹ, thay vì đưa bé ra khỏi phòng. Mẹ được ngủ vì có người thức và chăm sóc cho con, chứ không phải vì con ở phòng khác.”

Một điểm đáng chú ý khác là các hoạt động kết nối giữa những người mẹ. Ngoài tiệc trà chiều, lớp yoga nhóm và hoạt động làm quà lưu niệm cho bé, trung tâm còn duy trì cộng đồng The Inner Circle sau khi mẹ về nhà, với chương trình Weigh & Play hằng tháng, các buổi hội ngộ và quyền lợi dành cho thành viên.

Tuy nhiên, chi phí cao và số phòng giới hạn là những yếu tố cần cân nhắc. Gia đình có nhu cầu thường phải tìm hiểu và đặt chỗ từ khi mang thai hoặc The Joyful Nest cũng có hỗ trợ phương án tài chính, gia đình có thể liên hệ tìm hiểu thêm

So sánh ba hình thức ở cữ

Quy trình xử trí và chuyển viện tại trung tâm cần được xác nhận trực tiếp với đội ngũ chuyên môn.

Sự lựa chọn phụ thuộc vào nhu cầu của sản phụ và gia đình

• Ở cữ tại nhà: Với mẹ sinh thường, sức khỏe ổn định, có người thân khỏe mạnh, hợp ý và giàu kinh nghiệm chăm sóc mẹ và bé, ở cữ tại nhà có thể đáp ứng tốt nhu cầu của gia đình.

• Gói chăm sóc tại bệnh viện: Với mẹ sinh mổ hoặc mẹ và bé cần được theo dõi y tế sát sao trong những ngày đầu, bệnh viện là lựa chọn phù hợp trước khi trở về nhà hoặc chuyển sang trung tâm ở cữ theo chỉ định của bác sĩ.

• Trung tâm ở cữ: Với những gia đình mong muốn tháng ở cữ thực sự là thời gian nghỉ ngơi và hồi phục, đặc biệt khi sinh con đầu lòng hoặc không có người thân ở gần, trung tâm ở cữ là lựa chọn đáng cân nhắc. Trong nhóm này, The Joyful Nest nổi bật với chính sách hai người chăm sóc riêng cho mỗi bé, không có phòng dưỡng nhi chung và chương trình chăm sóc mẹ và bé xuyên suốt thời gian ở cữ.

Dù mẹ sinh tại bất kỳ bệnh viện nào tại TP.HCM, The Joyful Nest có dịch vụ đón mẹ và bé tận bệnh viện sau khi xuất viện, theo lịch trình được thống nhất trước.

Không có một hình thức ở cữ phù hợp với tất cả mọi người. Điều quan trọng là mẹ được chăm sóc đúng nhu cầu, em bé được quan tâm chu đáo và cả gia đình có đủ sự an tâm trong những ngày đầu đón thành viên mới.

Câu hỏi thường gặp

Trung tâm ở cữ có thay thế bệnh viện không?

KHÔNG. Trung tâm ở cữ tập trung vào chăm sóc và hỗ trợ phục hồi sau sinh. Các trường hợp cần cấp cứu, chẩn đoán hoặc điều trị chuyên sâu vẫn phải được xử trí tại cơ sở y tế phù hợp.

Có phải sinh ở bệnh viện nào cũng có thể chọn dịch vụ của The Joyful Nest không?

Có. The Joyful Nest có dịch vụ đón mẹ và bé tại bệnh viện sau khi xuất viện, theo lịch trình được sắp xếp trước.

Chi phí ở cữ tại The Joyful Nest là bao nhiêu?

Chương trình tham khảo gồm 7 ngày từ 98 triệu đồng, 14 ngày từ 198 triệu đồng và 28 ngày từ 388 triệu đồng. Chi phí cụ thể phụ thuộc chương trình và hạng phòng.

Tìm hiểu chương trình và đặt lịch tham quan tại: The Joyful Nest.

Các chương trình chăm sóc: https://thejoyfulnest.com/vi/bang-gia