Có con rồi mới thấy, mỗi lần ông bà ngắm cháu là một lần bố mẹ được nghe những lời nhận xét rất đáng yêu.

Tai hơi to thì được khen “tai có lộc”. Mũi tròn trịa là “mũi giữ của”. Bàn tay bé xíu, đầy đặn cũng khiến bà xuýt xoa: “Tay này sau không phải làm việc vất vả đâu”.

Bố mẹ nghe vừa buồn cười, vừa thấy ấm lòng. Em bé còn chưa biết nói, chưa tự cầm nổi chiếc thìa, vậy mà trong mắt ông bà đã có cả một tương lai sung túc.

Tất nhiên, không có cơ sở khoa học để dự đoán một đứa trẻ sẽ giàu có hay nghèo khó qua hình dáng tai, mũi, trán hoặc bàn tay. Những lời nhận xét ấy nên được đón nhận như cách nói dân gian, một lời chúc tốt đẹp dành cho cháu, thay vì xem là điều chắc chắn sẽ xảy ra.

Vậy những nét nào thường khiến ông bà buột miệng khen một em bé có “số giàu có”?

1. Đôi tai đầy đặn, dái tai tròn: “Tai có lộc”

Trong những câu chuyện về “phúc tướng” của người xưa, đôi tai thường được nhắc đến đầu tiên. Một em bé có vành tai khá to, dái tai tròn và đầy đặn rất dễ được ông bà khen là “có lộc”, “sau này được hưởng phúc”.

Có khi bố mẹ đang lo tai con hơi to so với khuôn mặt, bà đã xua tay: “Đẹp thế còn gì, tai này là tai phúc!”.

Lời khen ấy khiến một nét mà người mẹ đang băn khoăn bỗng trở nên đáng yêu hơn. Đôi tai chẳng còn là điều cần so sánh với em bé khác, mà trở thành một nét riêng để cả nhà trìu mến ngắm nhìn.

Tuy nhiên, tai to hay nhỏ, dái tai dày hay mỏng không nói lên khả năng kiếm tiền, giữ tiền hoặc mức sống sau này của trẻ. Đừng vì một lời khen mà mặc định con có “số sướng”, cũng đừng nhìn một em bé có đôi tai khác rồi cho rằng con kém may mắn hơn.

Điều có thể giữ lại từ câu nói của ông bà là sự yêu thương: Người lớn đang nhìn cháu và mong cháu có một cuộc đời nhẹ nhõm, ít phải lo toan.

2. Đầu mũi tròn, cánh mũi đầy: “Mũi biết giữ của”

Một chiếc mũi tròn trịa cũng thường được ông bà gắn với sự đủ đầy. Trong cách nói dân gian, đầu mũi có thịt, cánh mũi đầy đặn hay được gọi vui là “mũi có tiền”, “mũi giữ của”.

Đó là lý do cùng một chiếc mũi, bố mẹ có thể trêu con “mũi tẹt”, còn ông bà lại thấy rất đẹp.

Thực tế, không thể nhìn chiếc mũi để biết sau này một người có giỏi quản lý tài chính hay không. Những khả năng ấy cần được hình thành qua học hỏi, trải nghiệm và cách sống, chứ không nằm sẵn trong một đường nét trên khuôn mặt.

Nhưng lời khen của ông bà có một ý nghĩa dễ thương: Nó giúp người lớn bớt khắt khe với ngoại hình của em bé. Con không cần có sống mũi cao hay khuôn mặt thanh thoát mới đáng được xuýt xoa.

Thay vì lo chiếc mũi của con chưa đẹp, bố mẹ có thể tận hưởng những biểu cảm rất riêng: lúc con chun mũi cười, nhăn mặt vì món ăn lạ hay phụng phịu khi buồn ngủ. Những khoảnh khắc ấy đáng nhớ hơn nhiều so với việc chiếc mũi có đúng một tiêu chuẩn thẩm mỹ nào hay không.

3. Vầng trán rộng, đầy đặn: “Sau này sáng dạ, làm nên chuyện”

Những em bé có vầng trán rộng thường được người lớn khen “sáng dạ”. Từ đó, ông bà dễ nối thêm một câu: “Đứa này sau học giỏi, làm nên chuyện, bố mẹ được nhờ”.

Trong lời nói ấy có cả niềm tự hào lẫn hy vọng. Ông bà mong cháu lớn lên có hiểu biết, có công việc tốt và cuộc sống ổn định.

Tuy nhiên, hình dáng vầng trán không phải căn cứ để đánh giá trí thông minh hay dự đoán thành công của trẻ. Một đứa trẻ cũng không nên phải mang trách nhiệm “làm giàu cho cả nhà” chỉ vì từ bé đã được khen có tướng tốt.

Lời khen sẽ đẹp hơn nếu dừng ở sự khích lệ, thay vì biến thành kỳ vọng. Con vẫn cần được phép học chậm một điều nào đó, mắc lỗi, thay đổi sở thích và tìm ra thế mạnh của mình.

Nếu mong con có một tương lai vững vàng, bố mẹ có thể bắt đầu từ những việc gần gũi: lắng nghe câu hỏi của con, khuyến khích con thử làm việc mới, giúp con biết chịu trách nhiệm với những việc vừa sức. Những trải nghiệm ấy thiết thực hơn việc tin rằng một vầng trán đã định sẵn tương lai.

4. Bàn tay mũm mĩm, lòng bàn tay đầy: “Tay hưởng phúc”

Bàn tay trẻ nhỏ vốn đã khiến người lớn muốn nâng niu. Với những em bé có bàn tay tròn, các ngón ngắn và đầy đặn, ông bà càng dễ khen: “Tay này sau có của”, “tay được hưởng phúc”.

Nhiều người còn thích mở nhẹ bàn tay cháu để ngắm, rồi vui vẻ nhận xét như thể đang đọc trước cuộc đời của đứa trẻ.

Những câu nói ấy có thể làm không khí gia đình thêm vui, nhưng không nên được hiểu theo nghĩa bàn tay mềm mại thì chắc chắn sung túc, còn bàn tay thon hay xương hơn thì sẽ vất vả. Không có hình dáng bàn tay nào bảo đảm một cuộc đời an nhàn.

Cũng đừng vì mong con “không phải động tay vào việc gì” mà làm thay con mọi việc. Được yêu thương không có nghĩa là không cần học cách tự chăm sóc bản thân.

Một đôi tay bé nhỏ rồi sẽ học cách cầm thìa, cất đồ chơi, tưới cây, phụ bố mẹ và làm rất nhiều điều có ích. Niềm vui khi thấy con ngày càng khéo léo, tự lập có lẽ còn đáng quý hơn lời dự đoán “tay này sau giàu”.

Lời khen là lời chúc, đừng biến thành nhãn dán cho cuộc đời con

Những câu như “có số giàu”, “có tướng hưởng phúc” thường xuất phát từ mong ước rất giản dị của ông bà: Cháu được ăn no, mặc ấm, lớn lên có cuộc sống đủ đầy, không phải chịu những nhọc nhằn mà thế hệ trước từng trải qua.

Bố mẹ có thể mỉm cười đón nhận tình cảm ấy. Nhưng khi trẻ đã biết nghe, biết hiểu, người lớn cũng nên giúp con hiểu rằng ngoại hình không quyết định giá trị hay tương lai của một người.

Đừng nói với con rằng “có số giàu rồi thì chẳng cần lo”, cũng đừng đem những nét được cho là “tướng tốt” ra so sánh giữa anh chị em. Mỗi đứa trẻ đều cần được nhìn nhận bằng những điều con thực sự thể hiện, thay vì một lời đoán định từ khi còn bé.

Nếu muốn gửi vào lời khen một điều có ích cho con, có thể nói: “Ông bà mong sau này con có cuộc sống đủ đầy. Còn bây giờ, con cứ lớn lên khỏe mạnh, học hỏi và biết yêu thương mọi người”.

Bởi điều giúp một đứa trẻ bước vào đời vững vàng hơn là sự chăm sóc, những cơ hội học tập, thói quen tốt và cảm giác luôn có gia đình ở bên. Đó là những điều người lớn có thể vun đắp cho con ngay hôm nay.

*Thông tin mang tính tham khảo, chiêm nghiệm