Trong nhiều gia đình, mỗi lần có em bé chào đời, ông bà lại thích ngắm nghía từng đường nét của cháu. Người nhìn đôi tai, người chú ý vầng trán, người vừa nắm bàn tay nhỏ xíu vừa xuýt xoa: “Bé này tướng phú quý lắm đây!”.

Những lời khen ấy khiến câu chuyện quanh chiếc nôi thêm rộn ràng. Một đôi má bầu bĩnh cũng có thể gợi ra bao hy vọng về tương lai, một nụ cười vô tư đủ làm cả nhà tin rằng em bé mang đến nhiều niềm vui.

Trong cách nhìn dân gian, “phú quý” thường được hiểu rộng hơn chuyện giàu có: Đó còn là có phúc, được yêu thương, sống an ổn và ít vất vả. Dưới đây là năm nét thường được nhắc đến trong những lời khen trìu mến ấy. Đây là quan niệm truyền miệng, không phải căn cứ khoa học để dự đoán tính cách hay tương lai của trẻ.

1. Khuôn mặt đầy đặn, đôi má bầu bĩnh

Một em bé có khuôn mặt tròn, hai má đầy thường dễ khiến ông bà bật lên lời khen “trông phúc hậu quá”.

Trong cách liên tưởng dân gian, vẻ đầy đặn gợi đến sự no đủ, sung túc. Vì thế, khuôn mặt bầu bĩnh thường được gắn với mong ước đứa trẻ sau này có cuộc sống êm ấm, không phải chịu nhiều thiếu thốn.

Đôi má mềm, biểu cảm ngây thơ còn tạo cảm giác gần gũi, khiến người lớn chỉ muốn bế vào lòng. Đôi khi, lời khen “có phúc” đơn giản bắt đầu từ sự đáng yêu ấy.

Tuy nhiên, không phải em bé nào cũng có khuôn mặt tròn. Có trẻ mặt nhỏ, có trẻ thon dài, đường nét còn thay đổi theo quá trình lớn lên. Bố mẹ không cần cố cho con tăng cân để có vẻ ngoài “phúc hậu”. Sự phát triển phù hợp của trẻ mới là điều cần quan tâm.

2. Vầng trán rộng, nhìn sáng sủa

“Trán rộng, sau này chắc thông minh” là câu nhiều người từng nghe khi ông bà ngắm cháu.

Trong quan niệm dân gian, vầng trán rộng, đầy đặn thường được liên tưởng với sự sáng dạ, khả năng học hành và một tương lai thuận lợi. Khi khen trẻ có nét này, người lớn thường gửi gắm hy vọng con cháu lớn lên hiểu biết, biết suy nghĩ và tìm được con đường tốt cho mình.

Một vầng trán lộ rõ cũng có thể khiến khuôn mặt bé trông sáng sủa, lanh lợi hơn trong mắt người nhìn.

Dẫu vậy, hình dáng trán không cho biết một đứa trẻ thông minh đến đâu. Những lời khen sẽ có ý nghĩa hơn nếu trở thành sự khích lệ: Cho con cơ hội hỏi han, khám phá, đọc sách và thử làm những điều mới, thay vì mặc định rằng vẻ ngoài đã quyết định khả năng của con.

3. Đôi tai tròn, dái tai đầy

Khi nói đến “tướng có phúc”, đôi tai thường là một trong những nét được người lớn chú ý.

Theo cách nhìn dân gian, tai tròn, dái tai đầy gợi hình ảnh một người có cuộc sống an ổn, đủ đầy. Bởi vậy, có ông bà vừa chạm nhẹ vào tai cháu vừa vui vẻ bảo: “Tai này là tai có phúc đây!”.

Lời nhận xét ấy thường mang sắc thái yêu thương nhiều hơn là một dự đoán nghiêm túc. Người lớn nhìn một nét nhỏ trên cơ thể cháu rồi gửi vào đó mong muốn đứa trẻ được bình an, gặp nhiều điều tốt đẹp.

Thực tế, mỗi em bé có hình dáng tai khác nhau. Tai nhỏ, tai lớn, dái tai mỏng hay dày đều không quyết định vận may. Gia đình cũng không nên kéo, nắn tai trẻ với mong muốn tạo ra một “nét phú quý”.

4. Bàn tay đầy đặn, ngón tay tròn trịa

Bàn tay nhỏ xíu của trẻ sơ sinh luôn có sức hút đặc biệt. Khi bé nắm lấy ngón tay người lớn, cả nhà thường thích thú nhìn những ngón tay mềm mại, tròn trịa.

Trong lời nói dân gian, bàn tay đầy đặn đôi khi được khen là “tay có lộc”, gắn với hình dung về một cuộc đời đủ ăn đủ mặc, ít phải lam lũ.

Nét đáng yêu ấy khiến ông bà dễ liên tưởng đến sự sung túc. Nhưng điều làm người lớn xúc động hơn có lẽ là cảm giác được bàn tay nhỏ níu lại, được em bé tin cậy và gần gũi.

Bàn tay của trẻ sẽ thay đổi theo tuổi và đặc điểm cơ thể. Thay vì đoán tương lai qua hình dáng bàn tay, bố mẹ có thể giúp đôi tay ấy dần biết cầm nắm, khám phá, tự làm những việc phù hợp và học cách giúp đỡ người khác.

5. Hay cười, vẻ mặt tươi vui

Có những em bé chỉ cần được trò chuyện, làm trò là nhoẻn miệng cười. Mỗi lần như vậy, ông bà lại xuýt xoa: “Bé này vui vẻ, trông có phúc quá!”.

Trong cách cảm nhận dân gian, một khuôn mặt tươi vui dễ được gắn với sự may mắn, thuận hòa. Em bé hay cười khiến không khí gia đình nhẹ nhõm, ai nhìn cũng thấy vui theo.

Lời khen “phú quý” ở đây còn chứa mong ước con lớn lên giữ được sự hồn nhiên, có nhiều niềm vui và được mọi người yêu mến.

Tuy nhiên, trẻ có cách biểu lộ cảm xúc khác nhau. Có bé dễ cười, có bé thích quan sát, có bé cần thời gian làm quen. Một đứa trẻ ít cười không có nghĩa là “ít phúc” hay khó gần. Điều quan trọng là người lớn hiểu và tôn trọng nhịp phát triển riêng của con.

Lời khen đẹp nhất là lời khen đi cùng sự yêu thương

Những nhận xét về “tướng phú quý” có thể được giữ như một nét vui trong chuyện gia đình. Nhưng không nên dùng chúng để so sánh anh chị em, đánh giá đứa trẻ nào có tương lai tốt hơn hoặc khiến bố mẹ lo lắng vì con không có đủ những nét được kể trên.

Một em bé mặt thon, tai nhỏ, bàn tay gầy hay ít cười vẫn xứng đáng nhận trọn sự yêu thương.

Sau mỗi lời khen điều người lớn có thể làm là tạo cho con một tuổi thơ an toàn, được chăm sóc và lắng nghe. Đó là sự đủ đầy mà gia đình có thể trao cho trẻ bằng những việc cụ thể mỗi ngày.

*Thông tin mang tính tham khảo, chiêm nghiệm