Trong một lần đưa con đi khám sức khỏe định kỳ, một người mẹ được bà cụ ngồi bên cạnh khen: “Bé nhà cháu ngoan quá, không quấy khóc, đúng là một em bé có phúc”.

Những lời khen như vậy khá quen thuộc. Thấy một em bé ăn ngủ thuận lợi, ít quấy hoặc hay cười, ông bà thường vui vẻ nói con “có số sướng”, “sinh ra để mang phúc cho bố mẹ”.

Vậy những em bé được gọi trìu mến như thế thường có điểm gì?

1. Khỏe mạnh, thể trạng tốt

Nhiều bố mẹ cảm nhận rất rõ rằng khi con khỏe mạnh, việc chăm sóc cũng nhẹ nhàng hơn. Cả nhà bớt những đêm lo lắng, những lần tất tả đưa con đi khám và có thêm thời gian tận hưởng niềm vui bên con.

Sức khỏe là nền tảng quan trọng trong quá trình trưởng thành của trẻ, cũng là điều mà mọi gia đình đều mong mỏi.

Một em bé khỏe mạnh, ăn ngủ và phát triển thuận lợi chính là niềm vui giản dị nhưng quý giá đối với bố mẹ.

2. Cân nặng lúc chào đời vừa phải

Nhiều người lớn gọi những em bé đủ tháng, nặng khoảng 3–3,5kg khi sinh là “bé biết thương mẹ”. Cách nói ấy thể hiện mong muốn con có thể trạng tốt, còn mẹ trải qua cuộc sinh thuận lợi.

Một người mẹ nhớ lại, con đầu lòng của mình chào đời nặng hơn 3kg, không phải một em bé đặc biệt bụ bẫm. Nhưng con có tiếng khóc khỏe, bú xong thường cuộn mình ngủ. Trong những ngày ở cữ, mẹ có thể tranh thủ chợp mắt khi con nghỉ.

Với người mẹ ấy, những ngày chăm con tương đối thuận lợi đã là một món quà.

Tuy nhiên, cân nặng lúc sinh chỉ là một phần trong đánh giá sức khỏe của trẻ. Không thể dựa riêng vào con số này để kết luận một em bé sẽ dễ nuôi, phát triển tốt hơn hay có cuộc sống may mắn hơn. Mỗi trẻ cần được theo dõi dựa trên tuổi thai, tình trạng sức khỏe và quá trình tăng trưởng.

3. Có những cách tự làm mình dịu lại

Một số em bé khi khó chịu sẽ đưa tay lên miệng, mút tay rồi dần bình tĩnh hơn. Đó là một trong những cách trẻ tự xoa dịu mình.

Những khoảnh khắc ấy có thể giúp việc chăm sóc bớt căng thẳng. Tuy vậy, biết tự làm dịu không có nghĩa là con không khóc hoặc không cần người lớn vỗ về.

Khả năng điều hòa cảm xúc còn tiếp tục phát triển theo thời gian, cùng với sự chăm sóc và đáp ứng của bố mẹ. Có bé dễ bình tĩnh, có bé cần được ôm ấp, dỗ dành nhiều hơn. Những khác biệt ấy không khiến em bé nào kém “có phúc” hơn.

Điều quan trọng là người lớn nhận biết tín hiệu của con và giúp con cảm thấy được che chở.

4. Tò mò, thích quan sát thế giới

Có những em bé rất chú ý đến âm thanh, chuyển động, ánh sáng hoặc gương mặt người đang ở gần. Khi nghe tiếng động, con hướng sự chú ý về phía đó; khi được trò chuyện, con chăm chú nhìn và phản ứng theo cách của mình.

Sự tò mò khiến trẻ muốn quan sát, chạm vào và khám phá những điều mới. Những trải nghiệm phù hợp với độ tuổi tạo cơ hội để con học hỏi.

Bố mẹ có thể nuôi dưỡng sự hứng thú ấy bằng cách trò chuyện, cho con nhìn những đồ vật an toàn, chơi cùng con và để con có thời gian khám phá.

Mỗi trẻ có nhịp phản ứng khác nhau. Một em bé điềm tĩnh, thích quan sát lâu trước khi tham gia cũng có cách tìm hiểu thế giới riêng.

5. Hay cười, biểu cảm phong phú

Một nụ cười của em bé thường khiến người lớn mềm lòng. Những bé hay cười, biểu cảm sinh động dễ tạo ra nhiều khoảnh khắc tương tác vui vẻ với người xung quanh.

Khi được trò chuyện, chơi cùng và đáp lại những tín hiệu của mình, trẻ có thêm cơ hội trải nghiệm sự gần gũi, ấm áp.

Nhưng sự đáng yêu không chỉ nằm ở ngoại hình hay việc con có hay cười hay không. Có bé dè dặt trước người lạ, có bé ít biểu lộ cảm xúc hơn. Tất cả đều xứng đáng được yêu thương và kiên nhẫn chăm sóc như nhau.

Ngoại hình và tính khí không phải thước đo để dự đoán tương lai của một đứa trẻ.

Những thuận lợi ban đầu vẫn cần được nuôi dưỡng

Dù con có thể trạng tốt hay việc ăn ngủ tương đối thuận lợi, chăm sóc hằng ngày vẫn giữ vai trò quan trọng.

Bố mẹ có thể bắt đầu từ những việc nhỏ:

- Xây dựng nhịp sinh hoạt phù hợp với độ tuổi, giúp con được ngủ đủ.

- Cho con ra ngoài trong điều kiện thời tiết thích hợp, tiếp xúc với môi trường xung quanh một cách an toàn.

- Tạo cơ hội vận động phù hợp; cho bé tập nằm sấp khi thức và có người lớn giám sát, tập lẫy theo khả năng.

- Thường xuyên trò chuyện, đáp lại âm thanh, ánh mắt và cảm xúc của con. Giữ sự tò mò của trẻ bằng những hoạt động đơn giản, không ép con phải thể hiện vượt quá độ tuổi.

Những điều ấy cần sự đều đặn hơn là những phương pháp cầu kỳ.

Bầu không khí gia đình là nơi con lớn lên

Trẻ không thể lựa chọn gia đình mình sinh ra, nhưng bố mẹ có thể góp phần tạo nên một môi trường sống ấm áp.

Người lớn nói chuyện tôn trọng nhau, hạn chế những cuộc tranh cãi căng thẳng trước mặt con, dành thời gian gần gũi và đáp lại khi con cần - những việc ấy giúp trẻ từng bước hình thành cảm giác an toàn.

Một em bé dễ quấy không phải là đứa trẻ “kém phúc”. Một em bé cần được chăm sóc nhiều hơn cũng không có lỗi vì khiến bố mẹ vất vả.

Điều may mắn nhất với con là được lớn lên bên những người sẵn lòng hiểu mình, chăm sóc mình và yêu thương cả những lúc mình chưa ngoan, chưa dễ dỗ dành.