Không ít bậc cha mẹ chỉ phát hiện con mình là nạn nhân của bạo lực học đường khi mọi chuyện đã đi quá xa: con sợ đến trường, thay đổi tính cách, mất ngủ, học sa sút, thậm chí có hành vi tự làm đau bản thân. Điều đáng nói là, trong rất nhiều trường hợp, đứa trẻ đã im lặng chịu đựng suốt một thời gian dài, vì sợ hãi, vì xấu hổ, hoặc vì tin rằng “nói ra cũng chẳng ai giúp được”.

Khi bố mẹ phát hiện con bị bạn đồng trang lứa bạo lực, dù là bạo lực thể chất, lời nói, hay trên không gian mạng, cách phản ứng của người lớn sẽ quyết định liệu đứa trẻ được chữa lành hay tiếp tục tổn thương.

1. Điều đầu tiên bố mẹ cần làm: Bình tĩnh và tin con

Phản xạ bản năng của nhiều phụ huynh là tức giận, hoảng loạn hoặc dồn dập đặt câu hỏi:

“Con có làm gì sai không?”,

“Sao con không nói sớm?”,

“Có chắc là bạn đó cố tình không?”

Những câu hỏi này, dù vô tình, lại khiến trẻ cảm thấy mình đang bị nghi ngờ, và nỗi đau bị phủ nhận còn đáng sợ hơn cả hành vi bạo lực.

Việc đầu tiên bố mẹ cần làm là tin con, không điều kiện.

Hãy nói với con một câu đơn giản nhưng mang tính bảo vệ rất lớn:

“Bố mẹ tin con. Chuyện này không phải lỗi của con.”

Khi trẻ cảm nhận được sự tin tưởng, các em mới đủ an toàn để nói hết sự thật, kể cả những chi tiết mà các em đang xấu hổ hoặc sợ hãi.

2. Lắng nghe để hiểu, không phải để thẩm vấn

Thay vì truy hỏi, bố mẹ nên tạo một không gian trò chuyện không phán xét:

Ai đã làm gì với con? Chuyện xảy ra bao lâu rồi? Con cảm thấy thế nào mỗi khi đến trường? Điều gì khiến con sợ nhất lúc này?

Điều quan trọng không phải là thu thập chứng cứ ngay lập tức, mà là hiểu mức độ tổn thương của con. Một số trẻ bị bạo lực thể chất; số khác bị chế giễu, cô lập, lan truyền tin đồn; có em bị bắt nạt trên mạng 24/7, không còn nơi nào để trốn.

Đừng vội khuyên con “mạnh mẽ lên” hay “kệ đi”. Với trẻ em, bạo lực đồng trang lứa không bao giờ là chuyện nhỏ.

3. Không đổ lỗi, không ép con “tự giải quyết”

Một sai lầm phổ biến là cho rằng:

“Trẻ con với nhau, để chúng tự giải quyết sẽ tốt hơn.”

Thực tế, nạn nhân của bạo lực thường không có đủ quyền lực hay kỹ năng để tự bảo vệ mình, đặc biệt khi hành vi bắt nạt diễn ra theo nhóm hoặc kéo dài.

Đổ lỗi cho con vì “nhút nhát”, “khác biệt”, hay “không biết phản kháng” chỉ khiến trẻ:

Tự nghi ngờ giá trị bản thân

Tin rằng mình xứng đáng bị đối xử tệ

Mất niềm tin vào người lớn

Bạo lực là trách nhiệm của người gây bạo lực, không bao giờ là lỗi của nạn nhân.

4. Chủ động can thiệp đúng cách

Sau khi lắng nghe và trấn an con, bố mẹ cần chủ động làm việc với nhà trường:

Trao đổi với giáo viên chủ nhiệm, ban giám hiệu

Cung cấp thông tin cụ thể, rõ ràng, tránh cảm tính

Yêu cầu nhà trường có biện pháp bảo vệ an toàn cho con ngay lập tức

Mục tiêu không phải là “làm lớn chuyện” hay “trừng phạt cho hả giận”, mà là:

Chấm dứt hành vi bạo lực

Ngăn tái diễn

Bảo vệ sức khỏe tinh thần và thể chất của trẻ

Nếu nhà trường thờ ơ hoặc xử lý hình thức, bố mẹ cần kiên quyết hơn, thậm chí tìm đến các kênh hỗ trợ chuyên môn, tư vấn tâm lý hoặc cơ quan chức năng khi cần thiết.

5. Chăm sóc tổn thương tâm lý – điều thường bị bỏ quên

Ngay cả khi bạo lực đã dừng lại, vết thương tâm lý có thể vẫn còn rất lâu. Trẻ có thể:

Lo âu, trầm lặng

Tự ti, sợ giao tiếp

Ám ảnh, mất cảm giác an toàn

Bố mẹ cần theo dõi những thay đổi cảm xúc của con, dành thời gian ở bên, và đừng ngần ngại tìm đến chuyên gia tâm lý trẻ em nếu thấy con có dấu hiệu bất ổn kéo dài.

Việc đi tư vấn tâm lý không có nghĩa là con “yếu đuối”, mà là một cách lành mạnh để phục hồi.

6. Dạy con kỹ năng tự bảo vệ – sau khi con đã được an toàn

Chỉ khi trẻ đã được bảo vệ và cảm thấy an toàn, bố mẹ mới nên cùng con:

Học cách nhận diện hành vi bạo lực

Tập nói “không”

Biết tìm kiếm sự giúp đỡ đúng lúc

Xây dựng lòng tự trọng và ranh giới cá nhân

Đây không phải là để con “tự lo liệu”, mà là trang bị cho con sức mạnh lâu dài, với sự đồng hành của gia đình.

Lời kết

Khi con bị bạo lực bởi bạn đồng trang lứa, điều con cần nhất không phải là những lời khuyên cứng rắn, cũng không phải sự im lặng “cho yên chuyện”, mà là một người lớn đứng về phía con, không do dự.

Bố mẹ không thể kiểm soát hết thế giới ngoài kia, nhưng có thể cho con một điểm tựa đủ vững để con tin rằng:

"Dù chuyện gì xảy ra, con cũng không phải đối mặt một mình".

Và đôi khi, chỉ riêng điều đó thôi, đã đủ để cứu một đứa trẻ khỏi những tổn thương kéo dài cả đời.

Nguồn: Sohu