Ngày trước, khi đến thăm một em bé mới sinh, các cụ thường có những lời nhận xét rất quen thuộc: “Trộm vía, tiếng khóc khỏe quá”, “Bé này hay cười, sau chắc vui tính lắm”, “Ăn được ngủ được thế này là có phúc đấy”.

Đó là cách người lớn gửi gắm tình yêu thương và mong ước tốt đẹp dành cho con cháu. Một em bé được khen “có phúc” thường khiến cả nhà yên tâm bởi những điều rất đời thường, từ bữa ăn, giấc ngủ đến nụ cười mỗi khi thức dậy.

Tất nhiên, “có phúc” là cách nói dân gian, không phải căn cứ để dự đoán tương lai hay đánh giá sức khỏe của trẻ. Nhưng nhìn lại những lời khen của ông bà, có thể thấy điều người lớn mong nhất vẫn là con cháu khỏe mạnh, lớn lên trong sự yêu thương.

1. “Trộm vía, ăn được ngủ được”

Với nhiều ông bà, đây gần như là lời khen đầu tiên dành cho một em bé.

Con bú tốt, ngủ tương đối yên, thức dậy tỉnh táo khiến người chăm sóc cũng nhẹ lòng. Những ngày đầu nuôi trẻ nhỏ, chỉ cần con ăn uống thuận lợi, cả nhà đã bớt đi một nỗi lo.

Cha mẹ từng trải qua cảnh con khó ăn, đêm thức nhiều mới hiểu vì sao các cụ quý câu “ăn được ngủ được” đến vậy. Một bữa ăn nhẹ nhàng, một giấc ngủ yên của con đôi khi cũng là khoảng nghỉ hiếm hoi của mẹ.

Tuy nhiên, mỗi trẻ có nhu cầu ăn ngủ khác nhau. Bé thức đêm hay cần được dỗ dành nhiều hơn cũng không có nghĩa là “kém phúc”. Lời khen của ông bà nên được đón nhận như một lời chúc, thay vì trở thành thước đo để so sánh các em bé.

2. “Khỏe mạnh thế này là bố mẹ có phúc rồi”

Ngày trước, mong ước lớn nhất của nhiều gia đình đơn giản là nuôi con khỏe mạnh, ít đau ốm.

Đến bây giờ, điều ấy vẫn không thay đổi. Con khỏe thì bản thân con bớt chịu đau đớn, cha mẹ cũng đỡ những đêm thấp thỏm, những lần tất tả đưa con đi khám.

Một đứa trẻ lớn lên khỏe mạnh đem lại cho gia đình cảm giác yên tâm. Cha mẹ có thể dành nhiều thời gian hơn để chơi cùng con, trò chuyện và tận hưởng những thay đổi nhỏ mỗi ngày.

Bởi vậy, câu “bố mẹ có phúc” nhiều khi chỉ là lời cảm thán đầy mừng rỡ khi nhìn một em bé đang được chăm sóc tốt.

3. “Bé này hay cười, nhìn đã thấy vui cửa vui nhà”

Có những em bé chỉ cần nghe giọng người quen đã nhoẻn miệng cười. Có bé vừa thức dậy, nhìn thấy mẹ là chân tay khua lên thích thú.

Những khoảnh khắc ấy dễ khiến ông bà xuýt xoa: “Đúng là biết làm vui lòng người lớn”.

Nụ cười của con có thể khiến một ngày mệt mỏi của cha mẹ nhẹ đi rất nhiều. Người lớn cũng thường muốn trò chuyện, chơi đùa với một em bé đang vui vẻ đáp lại mình.

Dù vậy, trẻ ít cười trước người lạ chưa chắc là khó gần. Có bé cần thêm thời gian quan sát, làm quen rồi mới thoải mái bộc lộ cảm xúc. Điều đáng quý là cha mẹ hiểu tính khí riêng của con, không ép bé phải vui vẻ hay thân thiện theo mong muốn của người lớn.

4. “Mắt cứ nhìn quanh, sau này chắc lanh lợi lắm”

Một em bé nghe tiếng động liền quay lại, chăm chú nhìn gương mặt người đang nói hoặc tò mò với món đồ trước mắt thường được các cụ khen là “lanh”.

Khi lớn thêm một chút, con bắt đầu muốn chạm, cầm, xoay và tìm hiểu mọi thứ. Có khi một chiếc hộp rỗng cũng đủ khiến bé mải mê khám phá.

Với người lớn, đó là những biểu hiện rất đáng yêu của sự tò mò. Thế giới của trẻ được mở rộng từ chính những lần nhìn ngắm, lắng nghe và thử làm như vậy.

Thay vì chỉ mong con ngồi yên, cha mẹ có thể tạo không gian an toàn để con khám phá. Một món đồ chơi phù hợp, một cuộc trò chuyện hay vài phút cùng quan sát lá cây cũng đem lại cho trẻ những trải nghiệm mới.

5. “Đứa này tính hiền, dễ chăm”

Có những em bé khá dễ thích nghi với sinh hoạt hằng ngày. Khi khó chịu, con được vỗ về một lúc đã dịu lại; khi đổi người bế quen thuộc, con cũng không quá căng thẳng.

Ông bà thường gọi đó là “tính hiền”, còn cha mẹ cảm thấy mình may mắn vì việc chăm con bớt vất vả.

Nhưng cũng có những trẻ nhạy cảm hơn với tiếng động, ánh sáng hoặc thay đổi trong lịch sinh hoạt. Con cần người lớn kiên nhẫn quan sát và đáp ứng nhiều hơn.

Mỗi em bé có một tính khí riêng. Những trẻ cần nhiều sự hỗ trợ vẫn xứng đáng được đón nhận bằng sự dịu dàng, thay vì bị gắn với lời chê “khó tính”, “khó nuôi”.

6. “Tiếng khóc nghe khỏe quá”

Tiếng khóc chào đời thường là âm thanh khiến cả gia đình chờ đợi. Nghe con khóc, nhiều ông bà thở phào rồi vui miệng khen: “Khóc to thế này là khỏe lắm đây”.

Đằng sau câu nói ấy là sự nhẹ nhõm và niềm vui đón một thành viên mới.

Tuy nhiên, chỉ nghe tiếng khóc không thể kết luận đầy đủ về sức khỏe, thể lực hay sự phát triển sau này của trẻ. Khi con khóc, điều người lớn cần làm vẫn là tìm hiểu con đang đói, khó chịu, cần được ôm ấp hay có dấu hiệu bất thường.

Cái “phúc” của con còn được vun đắp từ gia đình

Những câu khen của các cụ phần lớn đều bắt đầu từ tình thương. Thấy cháu khỏe thì mừng, thấy cháu cười thì vui, thấy cháu ăn ngủ thuận lợi thì yên lòng.

Nhưng một em bé không cần hội đủ những đặc điểm ấy mới được xem là may mắn. Có trẻ khởi đầu vất vả hơn, cần chăm sóc nhiều hơn, song vẫn có thể lớn lên trong một mái nhà đầy yêu thương.

Con không lựa chọn được tính khí hay những điều mình có khi chào đời. Còn cha mẹ có thể từng ngày tạo cho con một cuộc sống ấm áp hơn: Chăm sóc phù hợp, lắng nghe nhu cầu, chia sẻ việc nuôi con và giữ cách đối xử tôn trọng giữa các thành viên.

Một em bé được yêu thương cả khi quấy khóc, được kiên nhẫn chăm sóc cả những lúc khiến người lớn mệt mỏi, đã có một chỗ dựa quý giá để lớn lên.