“Mẹ ơi, mắt con ngứa quá, cứ như có thứ gì đang bò trong mắt!”

Bé trai Tiểu Lý, 4 tuổi, liên tục kêu ngứa mắt, đồng thời mắt xuất hiện nhiều dịch tiết hơn bình thường. Ban đầu, gia đình cho rằng con chỉ bị viêm kết mạc thông thường. Đến khi cả hai mắt đỏ rõ rệt, bé liên tục dụi mắt mạnh, quấy khóc không ngừng, bố mẹ mới nhận thấy tình trạng đáng lo và đưa con đến Khoa Khúc xạ và Bệnh mắt trẻ em ở Thượng Hải - Trung Quốc.

Qua kiểm tra, bác sĩ nhận thấy triệu chứng của bé khác biệt rõ rệt so với viêm kết mạc dị ứng thông thường. Ở chân lông mi có nhiều chất bất thường màu nâu đỏ, trông giống vảy da. Bé lập tức được chuyển đến Khoa Giác mạc và Bề mặt nhãn cầu để kiểm tra chuyên sâu.

Kết quả khiến mọi người bất ngờ: Hàng chục con ký sinh trùng có hình dáng giống những con cua nhỏ đang bám ở chân lông mi của bé.

Những “con cua nhỏ” trên lông mi thực chất là rận mu ở bờ mi

Ngay hôm đó, bác sĩ thuộc Khoa Giác mạc và Bề mặt nhãn cầu tiến hành chụp ảnh bờ mi cho bé.

Đây là phương pháp kiểm tra không xâm lấn, giúp ghi lại những dấu hiệu rất nhỏ ở chân lông mi mà mắt thường khó nhận biết. Hình ảnh hỗ trợ xác định chính xác ký sinh trùng và trứng, đồng thời được lưu lại để so sánh trước và sau điều trị. Đây cũng là một phương pháp quan trọng khi tìm nguyên nhân ngứa mắt không rõ lý do hoặc viêm bờ mi tái phát ở trẻ.

Kết hợp hình ảnh chụp bờ mi với quan sát phóng đại bằng kính hiển vi đèn khe, bác sĩ phát hiện hàng chục con ký sinh trùng hình dáng giống cua nhỏ bám ở chân lông mi, liên tục cử động.

Trên thân lông mi còn có những hàng trứng hình bầu dục bám dày đặc. Một số vỏ trứng đã rỗng, cho thấy trứng đã nở. Một số con rận sau khi hút no máu đã chuyển từ trạng thái bán trong suốt sang căng phồng, có màu đỏ sẫm.

Qua kiểm tra, bác sĩ còn phát hiện bé đồng thời nhiễm ve Demodex.

“Những con ký sinh trùng trên lông mi này chính là rận mu. Con trưởng thành có kích thước khoảng 1–3 mm, thân ngắn và rộng, hình dáng giống cua. Chúng có những móng vuốt dạng móc giúp bám chặt vào lông mi và sống bằng cách hút máu”, bác sĩ giải thích.

Rận mu phần lớn ký sinh ở vùng lông quanh bộ phận sinh dục. Chúng có thể lây truyền qua tiếp xúc gần hoặc gián tiếp qua đồ dùng, di chuyển đến lông mi, tóc và những vị trí khác, gây tình trạng nhiễm ký sinh trùng ở mắt.

Khi rận cắn vào da bờ mi để hút máu, chúng gây ngứa, sung huyết, sưng đỏ và xuất hiện dịch tiết. Sau khi trứng nở, thế hệ rận mới tiếp tục sinh sôi ở lông mi, khiến tình trạng kích ứng mắt kéo dài và nặng hơn.

Rận mu và ve Demodex khác nhau thế nào?

Một số phụ huynh dễ nhầm lẫn rận mu với ve Demodex. Tuy đều có thể ký sinh ở vùng mắt, hai loại này hoàn toàn khác nhau.

Rận mu là côn trùng. Khi được phóng đại bằng đèn khe, có thể quan sát thấy cơ thể chúng. Rận chủ yếu lây qua tiếp xúc gần hoặc dùng chung khăn, chăn ga, quần áo. Sau khi rời cơ thể người, chúng vẫn có thể sống trong thời gian ngắn.

Ve Demodex rất khó nhận biết bằng mắt thường, có chiều dài khoảng 0,1–0,4 mm, thân bán trong suốt, hình dạng giống giun. Chúng sống trong nang lông mi và tuyến bã nhờn, có thể lây qua tiếp xúc và thường gây các vấn đề ở bề mặt mắt như viêm bờ mi, khô mắt.

Nói đơn giản, rận mu là những “con cua nhỏ” có thể quan sát khi phóng đại, sống bằng cách hút máu; còn ve Demodex là những ký sinh trùng rất nhỏ, cư trú bên trong nang lông.

Phương pháp điều trị hai tình trạng này cũng khác nhau. Với rận mu, trọng tâm là loại bỏ rận và trứng bằng phương pháp cơ học. Với tình trạng nhiễm ve Demodex, việc điều trị chú trọng vệ sinh bờ mi đúng cách, chống viêm và phối hợp các biện pháp phù hợp.

Sau khi xác định chẩn đoán, bác sĩ Xu Weiwei tiến hành vệ sinh chuyên môn vùng bờ mi và chân lông mi cho bé, cẩn thận loại bỏ ký sinh trùng, trứng và dịch tiết.

Bác sĩ đồng thời hướng dẫn gia đình những lưu ý về vệ sinh, khử khuẩn tại nhà, yêu cầu làm sạch kỹ quần áo, chăn ga của bé và cả gia đình để ngăn nguồn lây nhiễm chéo.

Đi chơi, lưu trú bên ngoài: Bố mẹ cần chú ý bảo vệ trẻ

Nhiễm rận mu ở bờ mi trẻ em không phải là bệnh mắt thường gặp trong thực hành lâm sàng. Tuy nhiên, bác sĩ cho biết vào các dịp lễ, khi hoạt động du lịch, lưu trú và gặp gỡ người thân tăng lên, những ca bệnh như vậy cũng có thể xuất hiện nhiều hơn.

Bác sĩ Xu Weiwei nhắc phụ huynh khi đưa trẻ đi lưu trú bên ngoài cần chú ý vệ sinh nơi ở, cố gắng mang theo khăn và đồ dùng vệ sinh cá nhân, tránh sử dụng chung.

Ở trường mầm non hoặc trong môi trường sinh hoạt tập thể, nên hướng dẫn trẻ không dùng chung gối, chăn, khăn và các vật dụng cá nhân với bạn để giảm nguy cơ lây nhiễm chéo.

Nếu trẻ bị ngứa mắt dai dẳng, có các hạt màu trắng xám hoặc chất màu đen bám ở chân lông mi, mắt đỏ hay viêm bờ mi tái phát, cần đưa trẻ đến chuyên khoa mắt để được kiểm tra vùng chân lông mi bằng đèn khe.

Bác sĩ đặc biệt lưu ý: Phụ huynh không tự nhổ lông mi của trẻ hoặc tùy tiện bôi các loại thuốc, kem diệt ký sinh trùng lên vùng mắt. Thao tác không đúng có thể làm trầy xước giác mạc, kết mạc, gây thêm tổn thương ở bề mặt mắt và khiến tình trạng nặng hơn.

Nguồn: Sohu