Tại phòng khám, tôi thường gặp những cặp vợ chồng như thế này:

Rõ ràng đã áp dụng biện pháp tránh thai, vậy mà vẫn mang thai ngoài ý muốn. Trong khi đó, có những người tính ngày rụng trứng kỹ lưỡng, đo thân nhiệt, dùng cả xấp que thử, một hai năm vẫn chưa có tin vui.

Có một cô gái hỏi tôi:

“Bác sĩ ơi, bạn thân em chẳng bao giờ tránh thai mà ba năm sinh hai đứa. Vợ chồng em chuẩn bị mang thai hai năm rồi, xét nghiệm gì cũng làm, không có bệnh gì cả, mà vẫn chưa có. Như vậy có công bằng không?”

Tôi chỉ có thể nói:

Chuyện sinh con vốn dĩ chưa bao giờ là cuộc chơi của sự công bằng.

Người khó có thai thì ngưỡng mộ những người “chỉ chạm là dính”. Nhưng người mang thai ngoài ý muốn lại ghen tị với người chưa có thai – ít nhất họ còn được chủ động. Cuộc sống là vậy, điều bạn mong mỏi có khi người khác lại có dễ dàng, còn thứ người khác mong mỏi thì bạn cố gắng thế nào cũng chưa chắc đạt được.

Vậy “cơ địa dễ thụ thai” là gì? Y học có câu trả lời không?

Có. Và thường thể hiện ở 5 đặc điểm sau:

1. Kinh nguyệt đều, rụng trứng bình thường

Đây là chỉ số quan trọng nhất.

Phụ nữ có chu kỳ kinh nguyệt đều đặn thường rụng trứng ổn định. Khi xác định đúng thời điểm rụng trứng và quan hệ đúng thời điểm, khả năng mang thai sẽ cao hơn.

Những người kinh nguyệt rối loạn nên điều chỉnh chu kỳ trước khi vội vàng chuẩn bị mang thai. Có người vài tháng mới có kinh một lần mà vẫn mong sớm có thai – điều đó thực sự rất khó.

Tôi từng gặp một bệnh nhân 28 tuổi, kinh nguyệt không đều, có khi hai ba tháng mới xuất hiện. Cô hỏi tôi liệu mình có vô sinh không. Tôi khuyên trước hết hãy điều hòa lại chu kỳ. Sau nửa năm điều trị, kinh nguyệt ổn định và chỉ ba tháng sau cô đã có thai.

2. Cân nặng không quá gầy, không quá béo

Nghiên cứu cho thấy cả thiếu cân lẫn thừa cân đều ảnh hưởng đến nội tiết và khả năng rụng trứng.

Chỉ số BMI lý tưởng khi chuẩn bị mang thai thường trong khoảng 18,5–23,9. Người quá gầy nên tăng cân hợp lý, người thừa cân nên giảm cân. Đôi khi chỉ cần giảm vài ký cũng có thể cải thiện khả năng thụ thai.

Tôi từng có một bệnh nhân cao 1m60, nặng 80kg, chuẩn bị mang thai hai năm chưa kết quả. Sau khi giảm khoảng 10kg, chu kỳ đều lại và nửa năm sau đã có thai.

3. Tử cung và buồng trứng khỏe mạnh, không tổn thương

Để mang thai cần “hạt giống tốt” và “mảnh đất tốt”.

Buồng trứng cung cấp trứng, tử cung là nơi thai làm tổ. Nếu từng nạo phá thai nhiều lần, viêm vùng chậu không điều trị dứt điểm, phẫu thuật u nang buồng trứng… nguy cơ hiếm muộn sẽ tăng lên.

Có những trường hợp từng chủ quan với viêm nhiễm phụ khoa, đến khi muốn có con mới phát hiện tắc vòi trứng và phải can thiệp hỗ trợ sinh sản.

4. Tuổi sinh sản phù hợp

Về mặt sinh lý, phụ nữ trong độ tuổi 25–29 được xem là có khả năng sinh sản thuận lợi nhất. Sau 35 tuổi, số lượng và chất lượng trứng bắt đầu suy giảm rõ rệt.

Không phải phụ nữ lớn tuổi không thể mang thai, nhưng xác suất tự nhiên giảm dần theo tuổi. Vì vậy, nếu có kế hoạch sinh con, nên cân nhắc yếu tố thời gian.

5. Không mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)

Hội chứng buồng trứng đa nang có thể biểu hiện bằng kinh nguyệt thưa, tăng cân, rậm lông… và gây rối loạn rụng trứng.

Tình trạng này hiện khá phổ biến và có liên quan đến lối sống như thức khuya, căng thẳng, chế độ ăn nhiều dầu mỡ – đường.

Tin tốt là nhiều trường hợp chỉ cần giảm 5% trọng lượng cơ thể, chu kỳ có thể cải thiện đáng kể và khả năng rụng trứng trở lại.

Tóm lại

“Cơ địa dễ thụ thai” không phải điều gì huyền bí. Đó đơn giản là khi các cơ quan sinh sản và nội tiết hoạt động bình thường, cân nặng hợp lý, tuổi sinh sản phù hợp và không có bệnh lý ảnh hưởng đến rụng trứng hay tử cung.

Với những người đang mong con, xin nhắn nhủ một điều:

Con cái không phải là một nhiệm vụ cần hoàn thành cho kịp tiến độ. Khi quá căng thẳng và áp lực, cơ thể đôi khi càng khó đáp ứng. Giữ tâm lý thoải mái, chăm sóc sức khỏe tốt – biết đâu tin vui sẽ đến vào lúc bạn ít ngờ nhất.