Tối qua, khi hai mẹ con ngồi lướt lại những hình ảnh cũ, cậu con trai dừng lại ở clip quay lúc 1 tuổi rưỡi đang ngồi bốc cát ở Trương Gia Giới rồi ngơ ngác hỏi: "Mẹ ơi, đây là con thật hả? Sao con chẳng nhớ tẹo nào thế này?"

Tôi cười bảo: "Chẳng riêng gì con đâu, đến mẹ bây giờ cũng chẳng nhớ nổi hồi 3 tuổi mình làm những gì!"

Thế đấy, rõ ràng lúc 1 - 2 tuổi, con đã biết gọi mẹ, biết chạy nhảy, quậy phá khắp nhà và có biết bao khoảnh khắc đáng yêu bên bố mẹ. Vậy mà khi lớn lên, tất cả những ký ức ngọt ngào ấy lại như bị "xóa sạch bách".

Thực ra, đây không phải là do con "chóng quên" hay trí nhớ kém. Khoa học đã chứng minh: Không nhớ được chuyện trước 3 tuổi là vì não bộ của trẻ đang bận rộn làm một "siêu dự án" khác!

Dữ liệu vẫn còn đó, chỉ là… mất "thanh tìm kiếm"

Trước đây, giới khoa học tin rằng vùng hải mã (trung tâm lưu trữ ký ức của não bộ) đến 4 - 5 tuổi mới bắt đầu hoàn thiện. Tức là trước 3 tuổi, "phòng lưu trữ" chưa mở cửa nên trẻ không có ký ức.

Tuy nhiên, nghiên cứu công bố trên tạp chí Science đã lật ngược hoàn toàn quan điểm này: Vùng hải mã đã hoạt động ngay từ khi trẻ được 1 tuổi. Những ký ức tuổi thơ thực ra đã được não bộ âm thầm lưu lại.

Vậy tại sao khi lớn lên chúng ta lại không thể nhớ ra?

File vẫn còn, nhưng mất đường dẫn: Giống như bạn lưu một bức ảnh vào ổ cứng nhưng lại quên mất tên file hay folder. Ảnh vẫn ở đó, nhưng hệ thống không tìm ra đầu vào.

Tủ tài liệu quá chật: Ở giai đoạn đầu đời, các tế bào thần kinh mới mọc lên liên tục. Tế bào mới chèn ép tế bào cũ, đẩy các ký ức sơ sinh vào tận góc khuất sâu nhất.

Chưa có ngôn ngữ, ký ức chỉ là những "mảnh ghép rời rạc"

Hãy thử nhớ lại xem, có phải những việc bạn nhớ được đều có thể mô tả bằng lời nói? Ngôn ngữ chính là công cụ để não bộ "phiên dịch" trải nghiệm thành một câu chuyện có logic.

Trước 3 tuổi, vốn từ của con chưa đủ. Con có thể cảm nhận rất rõ hơi ấm từ vòng tay mẹ, vị mát lạnh của miếng kem đầu đời hay tiếng sóng biển vỗ vào chân. Nhưng con chưa thể nối các mảnh ghép đó thành câu Complete: "Mẹ bế mình" + "Ở bờ biển" + "Trời nhiều gió" + "Mình rất vui".

Khi không có "nhãn dán ngôn ngữ", ký ức giống như vô số tấm ảnh rơi vãi trên sàn: không ngày tháng, không ghi chú. Để lâu ngày, chúng tự động phủ bụi và mờ nhạt dần.

Trước 3 tuổi, con bận rộn dùng giác quan để cảm nhận thế giới. Sau 3 tuổi, con mới bắt đầu có đủ ngôn ngữ để kể lại nó.

Cuộc "tổng vệ sinh" quy mô lớn của não bộ

Khi con được 2 - 3 tuổi, các liên kết thần kinh trong não bùng nổ với tốc độ phi mã - nhiều gấp đôi so với người trưởng thành. Giống như một thành phố quy hoạch quá nhiều đường xá, chỗ nào cũng có lối đi khiến giao thông bị rối loạn.

Đến mốc 3 tuổi, não bộ sẽ tiến hành một đợt "tổng vệ sinh": Xóa bỏ bớt những con đường phụ không dùng đến, dồn tài nguyên nâng cấp các con đường chính thành "đường cao tốc".

Chính quá trình tinh chỉnh và tối ưu hóa này đã vô tình dọn dẹp luôn những ký ức sơ sinh mờ nhạt. Nhưng đổi lại, nó giúp não bộ của con trở nên tinh vi, sắc bén hơn để sẵn sàng học hỏi những kiến thức phức tạp sau này.

Con có thể quên sự việc, nhưng tình yêu thương thì không!

Đêm đã muộn, nhìn con ngủ say, hai cái chân nhỏ gác qua chăn mà lòng tôi êm đềm lạ xao.

Tôi lại nhớ về một đêm nhiều năm trước khi con còn đỏ hỏn. Đêm đó con quấy khóc nấc nở, tôi phải bế con đi đi lại lại khắp phòng khách suốt từ đêm đến sáng. Bức ảnh hay sự việc của đêm hôm đó, chắc chắn sau này con sẽ chẳng thể nhớ nổi.

Nhưng tôi tin, cảm giác an toàn tuyệt đối khi được nằm gọn trong vòng tay ấm áp của mẹ sẽ cắm rễ thật sâu vào tiềm thức của con.

Trẻ có thể quên những nơi mình từng đi, những món đồ chơi từng được tặng. Nhưng mỗi cuốn sách bạn từng đọc, mỗi cái ôm bạn từng trao và từng lời vỗ về dịu dàng sẽ không bao giờ mất đi. Nó trở thành nền tảng cảm xúc, nuôi dưỡng con trở thành một đứa trẻ ấm áp và biết yêu thương khi trưởng thành.

Nguồn: Sohu