Khi chưa có con, nhiều người chọn nhà bằng những tiêu chí khá đơn giản: gần chỗ làm, thiết kế đẹp, ban công thoáng, xung quanh có nhiều quán ăn.

Nhưng khi có một em bé, cách nhìn về nơi ở thường thay đổi. Chiếc cầu thang đẹp mắt có thể khiến bố mẹ lo mỗi khi con tập đi. Con đường đông đúc trước cửa trở thành trở ngại khi đẩy xe nôi. Căn nhà xa trung tâm, từng được xem là yên tĩnh, lại khiến việc đưa đón con và đi khám trở nên vất vả.

Dù mua để ở lâu dài hay thuê trong vài năm, gia đình có con nhỏ cũng nên cân nhắc kỹ. Chuyển nhà khi đang chăm con không phải chuyện nhẹ nhàng, còn những bất tiện hằng ngày có thể khiến cả nhà mệt mỏi.

Bên cạnh giá cả, giấy tờ và chất lượng công trình, dưới đây là những điểm bố mẹ nên xem xét trước khi quyết định.

1. Tránh nhà có nhiều nguy cơ mất an toàn nhưng khó khắc phục\

Ban công rộng, cửa sổ lớn hay cầu thang thiết kế mở có thể rất đẹp trong ảnh. Tuy nhiên, khi đi xem nhà, bố mẹ cần nhìn những vị trí ấy từ khả năng tiếp cận của một đứa trẻ.

Con có thể trèo lên bệ cửa sổ không? Lan can có những thanh ngang dễ làm điểm đặt chân không? Cầu thang có khoảng hở đáng lo ngại không? Có thể lắp chốt cửa, thiết bị hạn chế mở cửa sổ hoặc cổng chắn cầu thang phù hợp không?

Hướng dẫn an toàn của Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyến nghị sử dụng biện pháp bảo vệ cửa sổ và chắn cầu thang phù hợp, đồng thời tránh kê đồ đạc khiến trẻ có thể trèo lên những vị trí nguy hiểm.

Điểm cần tránh là căn nhà có nguy cơ rõ ràng nhưng khó khắc phục, còn người cho thuê hoặc người bán chỉ trấn an rằng “trông con kỹ là được”.

Nếu thuê nhà, hãy trao đổi trước về việc lắp các thiết bị bảo vệ trẻ, nhất là những hạng mục cần khoan, bắt vít hoặc thay đổi hiện trạng. Đừng đợi chuyển vào rồi mới biết chủ nhà không đồng ý.

Các biện pháp bảo vệ cũng cần được lựa chọn, lắp đặt sao cho không cản trở phương án thoát nạn.

2. Tránh nơi có đường thoát nạn bị chắn hoặc khó xác định

Khi xem nhà, nhiều người kiểm tra rất kỹ phòng khách và phòng ngủ nhưng lại bỏ qua câu hỏi: Nếu xảy ra sự cố, cả gia đình sẽ ra ngoài bằng đường nào?

Với nhà riêng, hãy quan sát lối ra, cầu thang và các cửa có thể sử dụng khi cần thiết. Với chung cư, nên đi thực tế tới cầu thang thoát hiểm, xem đường tiếp cận có thông thoáng hay bị chất đồ, đồng thời tìm hiểu hệ thống báo cháy và hướng dẫn ứng phó của tòa nhà.

Hiệp hội Phòng cháy chữa cháy Quốc gia Hoa Kỳ khuyến nghị các gia đình lập và thực hành kế hoạch thoát nạn, xác định những đường ra có thể sử dụng, cũng như phân công người hỗ trợ trẻ nhỏ.

Hãy hình dung tình huống bố hoặc mẹ phải bế một em bé, dắt thêm một trẻ lớn hơn. Lối đi thường ngày đã chật chội, nhiều vật cản thì đây là điểm cần xem xét nghiêm túc.

Dù chỉ định thuê ngắn hạn, bố mẹ cũng không nên bỏ qua yếu tố này. Thời gian ở ít hay nhiều không làm giảm nhu cầu an toàn của gia đình.

3. Tránh nhà ẩm mốc, thấm dột kéo dài nhưng chỉ được xử lý bề mặt

Một lớp sơn mới có thể khiến căn nhà trông sạch sẽ hơn, nhưng chưa chắc đã giải quyết được nguyên nhân của những vết ẩm.

Khi đi xem nhà, đừng chỉ nhìn giữa phòng. Hãy kiểm tra góc tường, trần nhà, khu vực quanh cửa sổ, dưới bồn rửa và phía sau tủ nếu có thể. Mùi ẩm, sơn bong, vệt nước hoặc những mảng vừa được sơn dặm đều đáng để hỏi thêm.

Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ lưu ý rằng kiểm soát nấm mốc cần đi cùng việc xử lý nguồn ẩm, rò rỉ hoặc vấn đề nước; chỉ làm sạch phần mốc nhìn thấy chưa đủ nếu nguyên nhân vẫn còn.

Không phải cứ thấy một vết thấm là phải bỏ ngay căn nhà. Nhưng nếu tình trạng lặp lại nhiều lần, nguồn thấm chưa rõ hoặc phụ thuộc vào việc sửa chữa từ căn hộ khác, bố mẹ nên tìm hiểu kỹ.

Với nhà thuê, cần thống nhất rõ ai chịu trách nhiệm sửa chữa và thời điểm xử lý. Tốt nhất nên kiểm tra kết quả trước khi nhận nhà, thay vì chuyển vào sống cùng lời hứa “sẽ sửa sớm”.

4. Tránh vị trí khiến việc đưa đón con trở thành cuộc chạy đua mỗi ngày

Một căn nhà có thể gần cơ quan của bố nhưng xa trường của con, hoặc thuận đường đi làm của mẹ nhưng việc đón trẻ lại phải vòng qua một đoạn thường xuyên ùn tắc.

Trên bản đồ, khoảng cách vài kilômét trông không đáng kể. Trong thực tế, đó có thể là quãng đường cả nhà phải đi hai lần mỗi ngày, vào đúng giờ đông nhất.

Trước khi quyết định, nên thử đi từ nhà tới trường và nơi làm việc vào giờ dự kiến sử dụng. Hãy tính cả thời gian chờ thang máy, lấy xe, tìm chỗ dừng và đưa con vào lớp.

Cũng cần nghĩ tới hôm trời mưa, bố mẹ có việc đột xuất hoặc ông bà phải đón thay. Một địa chỉ phù hợp nên giúp việc chăm con có phương án xoay xở, thay vì chỉ thuận tiện khi mọi thứ diễn ra đúng kế hoạch.

Đôi khi, một căn nhà có giá thuê thấp hơn nhưng quá xa trường lại khiến gia đình tốn thêm tiền đi lại và mất nhiều thời gian mỗi ngày. Khoản tiết kiệm ban đầu vì thế cần được cân nhắc cùng những chi phí thực tế ấy.

5. Tránh tin vào tiện ích trên quảng cáo khi chưa kiểm tra thực tế

“Có công viên”, “gần trường học”, “khu vui chơi ngay dưới nhà” là những thông tin hấp dẫn với gia đình trẻ. Nhưng có một khoảng cách giữa việc tiện ích tồn tại và việc gia đình sử dụng được nó.

Công viên có phải băng qua đường đông xe mới tới? Sân chơi có tách khỏi luồng xe ra vào? Bể bơi có kiểm soát việc trẻ tiếp cận? Trường gần nhà có phù hợp về độ tuổi, chi phí và điều kiện tuyển sinh?

Hãy tự đi thử quãng đường từ cửa nhà tới sân chơi. Nếu dùng xe đẩy, bố mẹ có thể mang theo để kiểm tra bậc cấp, độ rộng lối đi và thang máy.

Nếu thuê căn hộ, cũng nên hỏi rõ người thuê được sử dụng những tiện ích nào, có cần đăng ký hay đóng thêm phí không.

Một khoảng sân nhỏ nhưng dễ tiếp cận, được quản lý tốt có thể hữu ích hơn một khu vui chơi lớn mà cả nhà hiếm khi sử dụng.

6. Tránh quyết định sau một lần xem nhà vào thời điểm quá yên tĩnh

Một căn nhà lúc 10 giờ sáng ngày thường có thể rất dễ chịu. Nhưng buổi tối, khu vực bên dưới lại đông hàng quán; đầu giờ sáng, xe cộ nối nhau qua cửa; cuối tuần, tiếng loa từ địa điểm gần đó kéo dài nhiều giờ.

Gia đình có con nhỏ nên quay lại vào những khung giờ khác nhau, đặc biệt là lúc con thường ngủ và lúc cả nhà đi, về.

Hãy đứng trong phòng dự định dành cho trẻ, đóng rồi mở cửa sổ để nghe mức tiếng ồn. Quan sát cả mùi từ hàng quán, nơi tập kết rác, luồng xe và các công trình đang xây dựng xung quanh.

Việc hỏi cư dân đang sống tại đó cũng rất hữu ích. Những câu hỏi cụ thể như “buổi tối ở đây thường ồn tới mấy giờ?” hay “mưa lớn có ngập lối vào không?” thường cho thông tin rõ hơn câu hỏi chung chung “ở đây có tốt không?”.

Đừng vì được thúc giục “nhà này nhiều người hỏi lắm” mà bỏ qua những bước kiểm tra cần thiết.

7. Tránh chọn căn nhà khiến gia đình không còn khoản xoay xở

Khi có con nhỏ, chi phí sinh hoạt không chỉ gồm tiền mua hoặc thuê nhà. Còn có học phí, tiền trông trẻ, khám chữa bệnh và những nhu cầu thay đổi khi con lớn lên.

Nếu mua, hãy tính thêm khoản trả góp, phí quản lý, gửi xe, nội thất và sửa chữa. Nếu thuê, cần tính tiền đặt cọc, phí dịch vụ, chi phí chuyển nhà, cùng những đồ dùng phải mua thêm để sinh hoạt thuận tiện.

Bố mẹ cũng nên đọc kỹ các thỏa thuận về thời hạn thuê, điều chỉnh giá, sửa chữa, hoàn trả tiền cọc và kết thúc hợp đồng. Những điều chưa rõ cần được trao đổi trước khi ký, nhất là khi gia đình muốn ở ổn định để con không phải đổi trường hoặc thay đổi nếp sinh hoạt thường xuyên.

Một căn nhà rộng hơn có thể hấp dẫn, nhưng nếu đổi lại là bố mẹ luôn căng thẳng vì các khoản phải trả, sự thoải mái khi sống ở đó cũng bị ảnh hưởng.

Hãy xem nhà bằng một ngày sống thật của cả gia đình

Khi đứng trong căn nhà định mua hoặc thuê, bố mẹ có thể thử hình dung: Sáng mai con thức dậy ở đâu, ăn sáng thế nào, đi học mất bao lâu? Chiều về con chơi ở chỗ nào? Nếu trời mưa, mất điện hoặc con cần đi khám, gia đình sẽ xoay xở ra sao?

Những câu hỏi ấy giúp một quyết định lớn trở nên cụ thể hơn.

Không có căn nhà nào đáp ứng hoàn hảo mọi mong muốn. Nhưng những bất tiện liên quan đến an toàn, sinh hoạt và khả năng chăm sóc trẻ cần được nhận diện trước khi chuyển vào.

Dù sở hữu căn nhà hay thuê để ở, điều gia đình cần vẫn là một nơi có thể sống yên tâm, để bố mẹ có thêm thời gian và tâm sức ở bên con.