Ảnh: Bệnh viện Nhi đồng 1

Mới đây, Khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP Hồ Chí Minh) tiếp nhận bé trai 3 tuổi (trú Khánh Hòa) nhập viện vì ho kéo dài hơn một tháng. Trước đó, trẻ đã được khám và điều trị tại nhiều cơ sở y tế với chẩn đoán viêm hô hấp, viêm phế quản nhưng triệu chứng không cải thiện.

Khai thác bệnh sử cho thấy bệnh khởi phát đột ngột sau khi trẻ đi học nhà trẻ về với biểu hiện khàn tiếng thoáng qua, sau đó xuất hiện những cơn ho ngày càng nhiều. Hai ngày trước nhập viện, trẻ bắt đầu sốt từng cơn, ho nhiều đờm.

Kết quả chụp X-quang ngực ghi nhận tổn thương vùng phổi trái gần như không thay đổi so với phim chụp cách đó ba tuần, dù trẻ đã được điều trị kháng sinh phù hợp. Diễn tiến bệnh kéo dài và đáp ứng điều trị kém khiến các bác sĩ nghi ngờ trẻ bị dị vật đường thở.

Bệnh nhi được chỉ định chụp cắt lớp vi tính lồng ngực độ phân giải cao kết hợp dựng hình đường thở. Kết quả phát hiện một dị vật nằm trong phế quản thùy lưỡi, gây tắc nghẽn một phần và dẫn đến tình trạng viêm nhiễm kéo dài.

Sau hội chẩn đa chuyên khoa, các bác sĩ đã nội soi phế quản ống mềm lấy thành công dị vật là một mẩu xương lươn có nhiều góc cạnh sắc nhọn, nằm sâu trong lòng phế quản và gần như bị mô hạt che phủ hoàn toàn. Can thiệp kịp thời giúp trẻ tránh nguy cơ phải phẫu thuật mở ngực.

Theo các bác sĩ, khi dị vật lưu lại trong đường thở nhiều ngày hoặc nhiều tuần, phản ứng viêm mạn tính sẽ tạo mô hạt bao quanh dị vật, làm hẹp lòng phế quản, tăng nguy cơ chảy máu và khiến việc lấy dị vật trở nên khó khăn. Nếu không được xử trí, trẻ có thể bị viêm phổi kéo dài, xẹp phổi, giãn phế quản hoặc tổn thương phổi khó hồi phục.

Các bác sĩ cũng lưu ý, không phải trường hợp dị vật đường thở nào cũng có biểu hiện sặc dữ dội hoặc tím tái. Sau giai đoạn ban đầu, nhiều trẻ chỉ còn ho kéo dài, khò khè một bên, viêm phổi tái diễn cùng vị trí hoặc đáp ứng kém với điều trị kháng sinh. Đặc biệt, X-quang ngực có thể hoàn toàn bình thường hoặc chỉ có dấu hiệu gián tiếp, nhất là khi dị vật không cản quang.

Để phòng ngừa dị vật đường thở, phụ huynh cần loại bỏ kỹ xương cá, xương lươn và các hạt cứng trước khi cho trẻ ăn; không để trẻ vừa ăn vừa chạy nhảy, cười đùa hoặc xem điện thoại; đồng thời cất các vật nhỏ như đồng xu, pin cúc áo, mảnh đồ chơi ngoài tầm với của trẻ.

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi trẻ có các dấu hiệu như sặc đột ngột khi ăn hoặc chơi, khó thở, tím tái, thở rít, ho kéo dài sau cơn sặc, hoặc ho, khò khè kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt khi điều trị nhiều lần nhưng không cải thiện. Phát hiện sớm dị vật đường thở sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng và tránh những can thiệp phức tạp.