Dạo gần đây, tôi mới dần nhận ra một điều: Việc ông bà nuông chiều cháu hóa ra lại là một điều tốt!

Đưa ra góc nhìn này có lẽ sẽ khiến nhiều bậc phụ huynh phản bác ngay lập tức. Nhưng xin cha mẹ đừng vội giận, hãy kiên nhẫn đọc hết bài viết này xem những phân tích dưới đây có lý hay không nhé!

Những đoạn hội thoại như thế này có phải vẫn đang diễn ra hàng ngày tại nhà bạn?

"Sao mẹ lại cho con ăn kem nữa rồi!"

"Mẹ ơi, con đã thỏa thuận với bé là mỗi ngày chỉ ăn một viên kẹo, thế mà mẹ lại cho hẳn ba viên!"

"Con khóc ngất ra đấy mà làm mẹ không dỗ, tôi làm bà tôi thương cháu không được à?"

Hầu hết các bài viết nuôi dạy con hiện nay đều hướng dẫn bạn cách "cải tạo" ông bà: Phải thống nhất quy chuẩn, không được chiều hư, phải dẹp bỏ nếp giáo dục cách thế hệ.

Nhưng hôm nay, tôi muốn nói một điều ngược lại với số đông: Ông bà nuông chiều cháu không hẳn là điều tồi tệ, mà ngược lại, đó có thể là một món quà quý giá trong quá trình trưởng thành của trẻ.

Vì sao lại như vậy? Đọc xong 3 lý do dưới đây, có thể bạn sẽ hoàn toàn thay đổi góc nhìn về những trận "chiến tranh gia đình" hàng ngày.

Lý do 1: Môi trường giáo dục một màu không tốt cho khả năng thích nghi của trẻ

Chúng ta thường hay tưởng tượng ra một môi trường nuôi dạy con lý tưởng: Bố mẹ nghiêm khắc, ông bà phối hợp, quy tắc trong nhà nhất quán từ trên xuống dưới.

Nhưng thực tế là trường học và xã hội ngoài kia chưa bao giờ là nơi có quy tắc đồng nhất!

Mỗi thầy cô giáo có một tính cách khác nhau, người bao dung, kẻ nghiêm khắc.

Mỗi hoàn cảnh có một yêu cầu riêng, ở nhà có thể đi chân đất nhưng ra trung tâm thương mại phải tự đi bộ.

Mỗi người có một thái độ khác nhau, có người chiều chuộng nhưng cũng có người lạnh nhạt.

Sự nuông chiều của ông bà và sự nghiêm khắc của bố mẹ chính là môi trường đa dạng đầu tiên mà trẻ gặp phải. Đây không phải là rào cản, mà là bài học đầu đời giúp trẻ tập thích nghi với thế giới phức tạp ngoài kia.

Khi trẻ đã quen với việc trong nhà "có người chiều, có người quản", bước ra khỏi cửa nhà bé mới không bị sụp đổ chỉ vì chút khác biệt. Ngược lại, nếu cả nhà đều nghiêm khắc, trẻ sẽ trở nên nhút nhát, sợ hãi; nếu cả nhà đều buông lỏng, trẻ sẽ coi trời bằng vung. Một bên nghiêm, một bên nới lỏng vô hình trung tạo ra một cuộc "diễn tập" chân thực nhất cho con.

Lý do 2: Một người nghiêm, một người nới – Trẻ mới có "vùng đệm cảm xúc"

Bạn vừa sa sầm mặt bắt con đứng phạt, xin lỗi và dọn đồ chơi, quay đi quay lại đã thấy ông bà ôm chầm lấy cháu: "Ngoan nào, bà biết con không cố ý đâu, lại đây ăn hoa quả nhé."

Lúc này, bạn đừng vội nổi giận!

Hành động đó chính là vùng đệm cảm xúc mà đứa trẻ đang cần nhất. Dưới góc độ tâm lý học, áp lực cao diễn ra liên tục sẽ khiến trẻ đóng chặt cửa lòng, trong khi việc hoàn toàn không có khuôn khổ lại khiến trẻ coi thường các ranh giới. Tuy nhiên, ngay sau một đợt kỷ luật cứng rắn, tình yêu thương dịu dàng của ông bà có thể giúp trẻ giải tỏa áp lực và xây dựng lại cảm giác an toàn. Điều này tốt cho sức khỏe tinh thần của con hơn nhiều so với việc đi đến đâu cũng gặp những khuôn mặt nghiêm nghị, căng thẳng.

Chúng ta hoàn toàn có thể nói với con: "Ông bà thương con, đó là tình yêu của ông bà. Nhưng bố mẹ lại có những yêu cầu khác dành cho con." Không cần phủ nhận tình yêu của ông bà, cũng không cần từ bỏ nguyên tắc của bản thân. Giáo dục không thể chỉ dựa vào tiếng nói của một người, mà phải đơm hoa kết trái từ sự vun đắp của cả gia đình.

Lý do 3: Học cách phân biệt trong sự phức tạp bản thân nó đã là một năng lực

Đừng lúc nào cũng nghĩ đến việc "làm sạch" môi trường giáo dục của con, điều đó vừa không thực tế vừa không cần thiết.

Để trẻ từ nhỏ đã phải đối mặt với những kiểu yêu thương khác nhau, những sự ràng buộc khác nhau, có thương lượng, có xung đột, có đánh đổi, đó chính là tư duy để đối mặt với tương lai.

Trẻ sẽ học được cách nhận tình yêu trong sự bao dung của ông bà, và học cách chịu trách nhiệm trong quy tắc của mẹ.

Trẻ sẽ dần hiểu ra qua những giằng co kiểu "có được ăn kẹo hay không": Thế giới này không chỉ có hai màu đen và trắng, và tình yêu cũng có thể mang nhiều dáng vẻ khác nhau.

Sự yêu thương của thế hệ trước không phải là rào cản, mà là đồng minh của bạn. Ông bà không phải là đối thủ của bạn, mà là phông nền ấm áp trong hành trình lớn lên của con.

Phải làm sao khi ông bà vượt quá ranh giới?

Đến đây, chắc chắn nhiều người mẹ sẽ sốt ruột: "Lý thuyết thì tôi hiểu, nhưng ông bà cứ đi rong bón cơm, bao che khuyết điểm, phá vỡ ranh giới an toàn của con, thế mà cũng nhẫn nại được sao?"

Không cần nhẫn nhịn, nhưng cũng không cần phải bùng nổ!

Chúng ta có thể dùng những mẫu câu giao tiếp vừa dịu dàng vừa cứng rắn để đưa ông bà trở lại vị trí "đồng minh". Dưới đây là những kịch bản giao tiếp thực tế mà bạn có thể áp dụng ngay:

Kịch bản 1: Con làm sai, ông bà bênh vực ngay tại chỗ

Nói với ông bà: "Mẹ ơi, con biết mẹ thương cháu, cả nhà mình đều rất trân trọng tình cảm đó. Nhưng việc để cháu tự dọn dẹp và xin lỗi là bài học giúp cháu biết chịu trách nhiệm. Mẹ đợi tụi con nói xong rồi ôm cháu và bảo 'bà biết cháu không cố ý đâu' nhé, như thế sẽ là vùng đệm tuyệt vời nhất cho con đấy ạ."

Kịch bản 2: Đi rong bón cơm, làm thay toàn bộ việc của con

Nói với ông bà: "Bố ơi, bố sợ cháu đói nên mới thương cháu như vậy. Nhưng phải để cháu tự xúc ăn thì sau này mới giỏi giang được ạ. Bố cứ ngồi bên cạnh khen 'cháu tự ăn giỏi quá', vừa tiếp thêm động lực cho con mà mình lại không bị phá vỡ quy tắc."

Kịch bản 3: Lén cho ăn kẹo, mua đồ chơi vô độ

Nói với ông bà: "Mẹ ơi, mẹ muốn cháu vui thì tụi con hiểu chứ. Nhưng thỏa thuận đã đưa ra thì không nên phá bỏ. Hay là mẹ dẫn cháu đi chọn phần thưởng cho ngày mai, hoặc đọc sách chơi cùng cháu, như vậy vừa không hỏng quy tắc mà cháu vẫn thấy bà là tuyệt vời nhất."

Kịch bản 4: Nói những câu kiểu "Mẹ cháu dữ lắm, chỉ có bà là thương cháu thôi"

Nói với ông bà: "Mẹ ơi, mình đừng bắt cháu phải chọn 1 trong 2. Gia đình mình thống nhất nói với con thế này nhé: Mẹ nghiêm khắc là muốn tốt cho con, còn bà thương con là sự thật. Hai kiểu yêu thương tuy khác nhau nhưng đều là tình yêu cả."

Kịch bản 5: Dung dưỡng con vi phạm các ranh giới an toàn

Nói với ông bà: "Bố ơi, bố khen cháu dũng cảm thì tụi con hiểu, nhưng an toàn thì không được lơ là ạ. Bố dắt cháu ra khu lưới an toàn để leo trèo, rồi đứng bảo vệ và khen cháu, như thế mới là sự bảo vệ thực sự ạ."

Mục đích cuối cùng của chúng ta rất đơn giản: Khẳng định tình yêu của ông bà + Nhấn mạnh nguyên tắc của cha mẹ + Mời ông bà làm đồng minh.

Không cần chọn một trong hai mới là quan điểm giáo dục văn minh

Các bậc phụ huynh hãy luôn nhớ kỹ: Chúng ta không nhất thiết phải bắt con chọn một trong hai loại tình yêu.

Bạn có thể nhẹ nhàng bảo con: "Ông bà thương con, đó là tình yêu của ông bà. Nhưng bố mẹ lại có những yêu cầu khác đối với con." Không cần phủ nhận tình yêu của ông bà, cũng chẳng cần từ bỏ nguyên tắc của chính mình.

Tình yêu thương cách thế hệ không phải là lực cản, mà là một món quà quý giá trong sự trưởng thành của trẻ. Ông bà không phải là đối thủ, mà là người đồng hành cùng bạn. Khi bạn không còn coi ông bà là "lỗ hổng giáo dục" mà là người cùng xây dựng nên thế giới đa dạng cho con, bạn sẽ nhận ra: Chính trong khoảng trống giữa sự nới lỏng và nghiêm khắc ấy, một đứa trẻ trong lòng có tình yêu, làm việc có ranh giới sẽ được nuôi dưỡng nên người.