Người ta thường mặc định phụ nữ sinh ra đã biết chăm con, đã sẵn dịu dàng, kiên nhẫn và sẵn sàng hy sinh mọi thứ cho gia đình. Cuộc sống lại có những đêm phải thức dậy hết lần này đến lần khác để dỗ con ngủ, những lúc con ốm khiến người chăm cuống cuồng, những ngày toàn việc vụn vặt mà đến cuối ngày, chút kiên nhẫn cũng đã dùng hết. Vậy mà người ấy vẫn phải tự trấn tĩnh để lo tiếp.

Ai thực sự đảm nhận những việc ấy thì người đó hiểu mình đang ở trong hoàn cảnh của một người mẹ. Dù là đàn ông hay phụ nữ, dù có chung huyết thống với đứa trẻ hay không, người chăm con đều đang gánh một trách nhiệm nặng trĩu, đòi hỏi sự tận tâm trong từng việc hằng ngày.

Nhiều nhà có cảnh này. Con vừa khóc, cả nhà quay sang nhìn mẹ. Con vừa quấy, câu đầu tiên đã là “Đi tìm mẹ con đi”. Ai cũng nghĩ mẹ sẽ biết ngay vì sao con khóc và phải làm gì để con nín.

Ai làm mẹ cũng từng có lúc luống cuống. Những người mẹ trông có vẻ đâu vào đấy hôm nay đã phải tự mày mò qua bao lần chẳng biết xoay xở thế nào. Họ cũng từng bật khóc vì nửa đêm con vẫn thức, từng tự trách mãi vì nấu cháy món ăn dặm, từng lén lau nước mắt khi nghe ai đó nói “Sao đến chăm con mà cô cũng làm chẳng xong?”. Họ học cách cứng cỏi vì hết việc này đến việc khác cứ dồn tới.

Điều khiến người ta chạnh lòng hơn là từ khi làm mẹ, nhiều phụ nữ dần ít được gọi bằng tên của mình. Ai cũng gọi họ là “mẹ bé này”, “mẹ bé kia”, hiếm người còn nhớ tên họ. Cô gái từng thích ăn diện, mê đi đây đi đó, thích cày phim giờ có một ngày kín lịch với bình sữa, tã, đồ ăn dặm và những lớp học cho con. Cô vẫn muốn làm những việc mình thích. Chỉ là nhiều hôm, con vừa thức dậy thì ngày của cô bắt đầu, đến khi con ngủ mới tạm xong, mà suốt chừng ấy thời gian, cô hiếm khi có nổi một phút cho mình.

“Làm mẹ rồi sẽ mạnh mẽ” nghe như một lời khen. Nghĩ kỹ, câu ấy cũng có thể thành một đòi hỏi. Đã làm mẹ thì phải cứng cỏi, phải lo được hết mọi việc, có tủi thân cũng phải nuốt vào trong.

Mẹ cũng có lúc mệt, lúc bực. Mẹ cũng mong có người đỡ cho một tay, có người nói với mình “Em vất vả rồi”. Điều mẹ cần là được thấu hiểu như bất kỳ ai. Những gì mẹ làm cho con mỗi ngày đều đáng được nhìn thấy và trân trọng.

Bố cũng có thể đảm nhận những việc lâu nay vẫn được giao cho mẹ. Có những ông bố chủ động thay tã, nửa đêm dậy pha sữa, ngồi đọc sách tranh cùng con. Chăm con là việc cả hai cùng gánh vác. Khi bố chủ động chia sẻ những việc ấy, mẹ sẽ bớt cảm thấy mình phải xoay xở một mình. Con cần một mái nhà ấm áp, ổn định, có người yêu thương và chăm sóc. Bố mẹ có thể cùng nhau tạo dựng mái nhà ấy.

Người ta thường đòi hỏi ở mẹ quá nhiều. Con được chăm sóc tốt thì ai cũng cho là đương nhiên. Con chỉ hơi có vấn đề, đã có người chỉ trỏ rằng mẹ chăm không khéo. Trong khi nuôi một đứa trẻ vốn đầy những chuyện khó lường, mỗi gia đình lại phải tự tìm cách xoay xở cho phù hợp.

Mỗi người mẹ yêu con theo cách của mình. Có hôm mẹ cáu, có hôm ngại nấu cơm nên gọi đồ ăn về, có hôm cho con xem tivi thêm một lát để mình được thở. Mẹ vẫn thương con, chỉ là hôm ấy mẹ đã quá mệt.

Hãy để ý đôi mắt thâm quầng vì thức đêm, mái tóc mẹ chẳng có lúc chải chuốt và vẻ mệt mỏi đôi khi vẫn lộ ra sau nụ cười. Có thể bắt đầu bằng việc đỡ mẹ một tay, kiên nhẫn thêm một chút và hỏi “Em cần gì?”. Một câu hỏi như thế dễ nghe hơn nhiều so với “Sao đến việc này em cũng làm không xong?”.

Làm mẹ, hiểu theo nghĩa ấy, là sống trong một hoàn cảnh rất thật. Đó là nhận lấy trách nhiệm chăm sóc một đứa trẻ và đặt tình thương vào từng việc nhỏ qua bao ngày bình thường. Mong ai đang ở trong hoàn cảnh ấy cũng được đối xử dịu dàng và vẫn nhớ chăm sóc chính mình. Bởi một người mẹ vui vẻ cũng là món quà quý giá dành cho con.