Dạy con đối phó với những lời chọc ghẹo
Những lời này tưởng chừng như vô hại nhưng lại ảnh hưởng vô cùng lớn đối với trẻ về sau.
Dù muốn hay không, sự chọc ghẹo cũng là một phần của cuộc sống - hay ít
nhất là trong thời gian trước khi trưởng thành, không ai tránh khỏi
những lúc bị người khác chọc ghẹo. Sớm hay muộn, con bạn cũng sẽ nhận
ra rằng ngôn từ có sức mạnh vô cùng lớn, đủ để làm chúng khó chịu hay
bị tổn thương.
Chính vì vậy, là một phụ huynh, bạn
hãy giúp con đối phó với những lời chọc ghẹo, đặc biệt là từ bạn bè
cùng trang lứa. Những lời này tưởng chừng như vô hại nhưng lại ảnh
hưởng vô cùng lớn đối với trẻ về sau.
Tại sao trẻ hay bị bạn bè chọc ghẹo?
Đối
với trẻ con, những người bạn xung quanh có tác động và ảnh hưởng vô
cùng lớn. Bởi từ khi bắt đầu đến trường cũng là trẻ đã muốn tự khám phá
và khẳng định bản thân. Các chuyên gia tâm lý cho rằng, trong những năm
đầu bậc tiểu học, trẻ thường cố tìm những thiếu sót hay khác biệt của
bạn bè để trêu chọc, đó cũng chính là cách để trẻ thể hiện và nâng cao
lòng tự trọng của mình. Trẻ có thể chọc ghẹo nhau tất cả mọi chuyện, từ
việc đeo kính cho đến cân nặng hay những khiếm khuyết khác trên cơ thể.
Con
bạn cũng có thể tham gia vào những trò chọc ghẹo kiểu như vậy và biết
đâu chính bé cũng đã vô tình làm tổn thương những đứa trẻ khác. Nguyên
nhân của vấn đề này thường bắt nguồn từ người lớn. Trẻ sẽ học theo thái
độ mỉa mai, chọc ghẹo của cha mẹ, anh chị, hay cả trên các chương trình
truyền hình. Hầu hết các trẻ em tùy vào từng thời điểm đều có thể vướng
phải một trong hai trường hợp: chọc ghẹo bạn bè hoặc bị bạn bè chọc
ghẹo.
Khi con bạn bị chọc ghẹo
Bạn
không thể hoàn toàn bảo bọc con khi chúng đã đến trường và bạn cũng
không thể ngăn chặn việc những đứa trẻ khác có thể chọc ghẹo con mình.
Nhưng bạn có thể giúp bé đối phó với những lời chọc ghẹo gây ra thương
tổn bằng những cách sau:
Đồng cảm:
Chia sẻ với con rằng thật không hề dễ chịu tí nào khi bị người khác
chọc ghẹo. Hãy tỏ ra cảm thông với trẻ và nói những lời động viên giống
như chính bạn đã từng trải qua hoàn cảnh như vậy. Bên cạnh đó, hãy
khuyến khích trẻ chơi với những người bạn tốt – những người không chọc
ghẹo bạn bè và khiến trẻ cảm thấy thoải mái.
Huấn luyện:
Nói với con rằng hãy cố giữ bình tĩnh và kiểm soát bản thân, như vậy
mới có thể chống chọi được với những lời chọc ghẹo. Tiếp đó, bạn hãy
cùng trẻ thảo luận phương án đối phó với những lời chọc ghẹo.Tham khảo
ý tưởng của trẻ và đưa ra những lời khuyên hữu ích. Bạn cũng có thể
đóng vai một người bạn chọc ghẹo để trẻ luyện tập sự kiềm chế và khả
năng ứng phó của mình trong những tình huống tức giận. Câu nói đơn giản
nhất có thể giúp ích cho con bạn là: “Tôi không thích bạn nói về tôi như vậy. Tôi sẽ chơi với người khác”.
Sau
đó, trẻ có thể tìm những người bạn tốt và hợp ý hơn để chơi cùng. Hoặc
bạn cũng có thể dạy con bỏ ngoài tai những lời chọc ghẹo và tiếp tục vô
tư chơi đùa như không có chuyện gì xảy ra. Những đứa trẻ chọc ghẹo luôn
mong chờ phản hồi của “nạn nhân”, vì thế, nếu con bạn tỏ ra không quan
tâm và không hề bị ảnh hưởng bởi những lời chọc ghẹo ấy thì người khó
chịu chính là những đứa trẻ đang trêu ghẹo con bạn. Như vậy, chỉ sau
vài lần, chắc chắn bọn trẻ sẽ dừng trò trêu ghẹo của mình lại.
Trong
một vài trường hợp, bạn có thể dạy con đối đáp lại những lời châm chọc
để cho những đứa trẻ kia một bài học. Tất nhiên, đó cũng chỉ nên là
những lời khẳng định hoặc đối đáp ở mức độ vừa phải để không nổ ra
những xung đột sau đó. Ví dụ: khi một đứa trẻ khác mỉa mai con bạn “Giày của cậu đẹp thật” với dụng ý châm biếm đôi giày cũ của bé, thì bé có thể nói “Không, tôi thấy giày của bạn đẹp hơn”.

Dạy con nhờ sự giúp đỡ khi cần thiết:
Đối với những lời chọc ghẹo nặng nề và gây tổn thương lớn, con bạn sẽ
khó có thể một mình đương đầu với chúng. Hãy nói trẻ nhờ sự giúp đỡ của
giáo viên. Bằng sự hiểu biết về các thành viên trong lớp, giáo viên sẽ
đưa ra những biện pháp phù hợp để giải quyết tình trạng này và xây dựng
nên tình bạn tốt đẹp hơn giữa bọn trẻ.
Dạy con không được phản ứng theo kiểu “ăn miếng trả miếng”:
Cho dù những lời chọc ghẹo có khiến con bạn khó chịu hay bực tức đến
như thế nào thì trẻ cũng không nên có những đáp trả tiêu cực. Thay vào
đó, hãy đáp trả theo cách hài hước và thoải mái hơn. Bạn hãy nói với
trẻ rằng đừng vì bị bạn bè trêu chọc mà phản ứng bằng cách bêu xấu lại
họ. Đồng thời, phụ huynh có thể giúp con trẻ cảm nhận những lời chọc
ghẹo vô hại một cách tích cực hơn.
Chẳng hạn, nếu bé bị bạn bè
chọc là “heo con” vì cân nặng của bé, bạn hãy nói rằng đó là một cái
tên đáng yêu và xinh xắn. Bên cạnh đó, bạn cũng cần giúp con khắc phục
những thói xấu, những khuyết điểm không tốt thường là nguyên nhên khiến
bé bị bạn bè chọc ghẹo (như thói quen cắn móng tay).
Khi con bạn chọc ghẹo những đứa trẻ khác
Đừng phản ứng thái quá:
Sẽ rất bực mình nếu bạn thấy con mình buông ra những lời mỉa mai cay
độc nhưng hãy giữ bình tĩnh và giải thích cho trẻ hiểu vì sao không nên
cư xử như vậy. Đừng chỉ trích hay la mắng nặng nề mà hãy nói “Mẹ
biết con không cố ý chọc ghẹo bạn ấy, nhưng những lời nói của con sẽ
khiến bạn buồn và tổn thương, chắc con không thích điều đó phải không?”.
Bạn không cần thiết phải nói quá nhiều vào những sai trái của bé mà hãy
nói cho trẻ nghe về cảm giác của người bạn bị trẻ chọc ghẹo và yêu cầu
trẻ thử đặt mình vào hoàn cảnh ấy. Cách làm sẽ tác động mạnh vào tình
cảm, cảm xúc của trẻ và sẽ mang lại hiệu quả cao.
Hãy làm gương tốt cho con: Bé sẽ không thay đổi nếu bé cũng thường xuyên chứng kiến mẹ mình buông những lời bình phẩm không tốt hoặc mỉa mai diện mạo của người khác.
Tìm hiểu nguyên nhân: Sự ganh tỵ cũng là một trong những nguyên nhân khiến trẻ chọc ghẹo người khác. Điều này hay xảy ra trong gia đình, khi bạn dành sự quan tâm cho bé ít hơn đối với em mình. Bé sẽ phản ứng bằng cách chọc ghẹo em cho “bỏ tức” hoặc để dò xem phản ứng của bạn.Trong trường hợp này, bạn hãy tạo điều kiện cho các con gần gũi và yêu thương nhau hơn, đồng thời thể hiện sự công bằng trong việc chăm sóc các con. Từ đó, bé sẽ khắc phục được thói xấu của mình. Đối với bạn bè ở trường cũng vậy, bạn hãy thường xuyên trò chuyện, chia sẻ với con về những cảm xúc của trẻ để có những uốn nắn kịp thời. Sự chọc chẹo của trẻ sẽ chỉ chấm dứt khi nào bạn biết rõ nguyên nhân để có cách giải quyết phù hợp.