"Trước khi dạy con phải dạy chính mình..."
Đó là lời chia sẻ tâm huyết của nhà văn Nguyên Ngọc trong buổi tọa đàm "Dạy con làm người: dễ hay khó?".
"Dạy con làm người: dễ hay khó?", không chỉ là một câu hỏi mà còn là một vấn đề, nỗi trăn trở lớn của những bậc cha mẹ. Sự bùng nổ của công nghệ thông tin, sự xâm nhập của các luồng văn hóa mới... đã khiến môi trường nuôi dạy con ngày càng phức tạp và càng làm gia tăng khoảng cách giữa các thế hệ. Nếu những kinh nghiệm dưỡng dục con cái trước đây được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thì bây giờ, không ít cha mẹ phải thở dài vì không thể hiểu và dạy con mình.
![]() |
Nhà văn Nguyên Ngọc cho biết: "Ở thời kỳ chiến tranh, cha mẹ thường không lo con mình bị hư mà sợ bị chết do bom đạn. Giờ hết chiến tranh, con cái mới vào mẫu giáo là bố mẹ đã rất lo vì sợ ra xã hội không an toàn về đạo đức. Khi đứa trẻ lớn lên, bố mẹ sống không đàng hoàng thì đừng hy vọng gì dạy con cái tốt. Trước khi dạy con phải dạy chính mình. Tôi có một đứa con, hằng ngày nó nhìn mình, ảnh hưởng mình ghê lắm. Mình không trung thực, không biết kiềm chế sẽ khiến con cái học theo cái xấu đó”.
Đồng tình với nhà văn Nguyên Ngọc, nhà nghiên cứu triết học Bùi Văn Nam Sơn nhận định: "Dạy con sẽ dễ dàng hơn khi cha mẹ hiểu sâu sắc những thay đổi của xã hội, những giá trị quan trọng cần giữ gìn, những giá trị cần tạo dựng, hướng tới cho con mình. Theo tôi, nên xây dựng nền tảng gia đình không có bạo lực, dùng lý lẽ thuyết phục để cảm hóa con trẻ. Tạo thói quen cho trẻ yêu mến sự hoàn hảo, có trách nhiệm. Bên cạnh đó, phải dạy trẻ yêu thiên nhiên, có ý thức bảo vệ môi trường sống".
Đạo diễn Việt Linh dí dỏm chia sẻ kinh nghiệm: "Tôi thỉnh thoảng vẫn đánh đòn con, nhưng chỉ đánh nhẹ khi cháu đã năm tuổi và thấy rất hiệu quả. Dạy con cũng phải có lộ trình, khi trò chuyện với con, tôi luôn dạy cháu "đừng bao giờ làm những gì mà mình không muốn người khác làm cho mình". Tôi thường xuyên tập cho con ba "tự": tự trọng, tự lập và tự do suy nghĩ. Đừng bao giờ nói xấu người khác trước mặt con, dù người đó thật xấu xa hay đáng lên án".
Chuyên gia giáo dục Giản Tư Trung cho rằng: "Người ta thường nói "cha mẹ sinh con, trời sinh tính" nhưng theo tôi, nên thay đổi, trở thành "Cha mẹ sinh con, người sinh tính". Một trong những người quyết định tính cách con trẻ chính là cha mẹ chúng".
Buổi tọa đàm "nóng" lên khi các diễn giả đưa ra những sai lầm và ngộ nhận trong cách nuôi dạy con của các bậc cha mẹ.
Nhà văn Nguyên Ngọc bức xúc: "Có nhiều cha mẹ kỳ vọng vào những điều không thể xảy ra. Cha mẹ nào cũng áp đặt, muốn con mình trở thành thiên tài, nhưng thực tế, 99% trẻ con chỉ trở thành những người bình thường. Theo tôi, hãy cố gắng giúp con trở thành một người tốt, làm cho chúng cảm thấy hạnh phúc chứ không phải áp lực".
