Khi người trẻ sống cùng người lớn tuổi, ngoài khác biệt về thói quen sinh hoạt, cách nuôi dạy trẻ cũng dễ trở thành nguyên nhân gây bất đồng. Bố mẹ có quan điểm riêng, ông bà có phương pháp riêng. Dù đều muốn tốt cho trẻ, hai thế hệ vẫn có lúc không hiểu nhau.

Gia đình Uyển Như là một ví dụ điển hình. Ông bà nội đều là giáo sư đã nghỉ hưu. Sau khi con dâu đi làm trở lại, hai ông bà đảm nhận việc chăm sóc cháu trai.

Ban đầu, Uyển Như rất tin tưởng bố mẹ chồng. Với kinh nghiệm và kiến thức của ông bà, cô nghĩ con mình chắc chắn sẽ được dạy dỗ tốt.

Thế nhưng, thực tế khác hẳn những gì cô hình dung. Hai ông bà không tổ chức các hoạt động giáo dục sớm hằng ngày như cô mong đợi, cũng không dạy cháu đọc thơ. Phần lớn thời gian, họ chỉ chơi cùng cháu.

Nếu có hoạt động nào được xem là “giáo dục sớm”, thì đó là việc ông bà dành khá nhiều thời gian chơi dán hình với cháu. Những cuốn sách họ mua chủ yếu là sách dán hình và sách tranh.

Giáo dục sớm chỉ bằng cách chơi dán hình? Điều này khiến Uyển Như băn khoăn: Con có thể học được gì? Liệu như vậy có làm chậm việc học của trẻ không?

Cô đã trao đổi với bố mẹ chồng nhiều lần, nhưng kết quả không như mong muốn. Mỗi lần nghe con dâu nói, ông bà chỉ mỉm cười, rồi vẫn tiếp tục cách chăm cháu của mình.

Uyển Như bận đi làm, không có nhiều thời gian nên đành để ông bà tiếp tục chăm con. Dù sao, hai người cũng rất tận tâm với cháu. Cô dự định khi con đi học sẽ sắp xếp để trực tiếp chăm sóc nhiều hơn.

Thời gian trôi nhanh. Khi đứa trẻ vào mẫu giáo, những biểu hiện của bé lại được giáo viên khen ngợi. Cô giáo nhiều lần nói với Uyển Như rằng con có khả năng tập trung tốt, rất chăm chú khi tham gia hoạt động học tập.

Dù vẽ tranh hay làm thủ công, bé có thể dành khoảng nửa giờ cho hoạt động mình đang làm, trong khi nhiều bạn khác nhanh chóng chuyển sang việc khác. Bé cũng tiếp thu khá nhanh, có những hướng dẫn chỉ cần nghe một lần đã hiểu.

Đến lúc ấy, Uyển Như mới nhận ra công sức ông bà đã dành cho cháu. Lời giải thích của mẹ chồng giúp cô hiểu hơn về cách nuôi dạy tưởng chừng chỉ có chơi ấy.

Hai ông bà đã có 30 năm giảng dạy. Từ kinh nghiệm của mình, họ coi khả năng tập trung là một nền tảng quan trọng đối với việc học. Khi duy trì được sự chú ý, trẻ sẽ có điều kiện kiên nhẫn tìm hiểu, ghi nhớ và hình thành thói quen học tập.

Với trẻ từ 2–6 tuổi, những hoạt động vui chơi phù hợp có thể tạo cơ hội rèn luyện các kỹ năng này. 

Dưới đây là ba hướng mà ông bà chú trọng.

1. Rèn khả năng phối hợp tay – mắt và sự tập trung

Ở trường mẫu giáo, có những trẻ dễ bị thu hút bởi mọi thay đổi xung quanh. Chỉ một tiếng động hoặc một hoạt động mới cũng khiến con bỏ dở việc đang làm.

Ngược lại, có những trẻ có thể dành nhiều thời gian cho một hoạt động mình yêu thích, chăm chú thực hiện mà không liên tục chuyển sang việc khác.

Muốn tạo điều kiện cho trẻ tập trung, người lớn cần cho con thời gian được làm một việc đến nơi đến chốn, hạn chế những lần ngắt quãng không cần thiết.

Con trai Uyển Như đặc biệt thích bộ sách có tên Dán hình rèn khả năng tập trung. Bộ sách có nhiều nội dung gần gũi với cuộc sống, phù hợp với sở thích của trẻ nhỏ. Mỗi lần chơi, bé thường say mê khá lâu.

Trong quá trình chọn hình, bóc miếng dán và đặt vào vị trí, trẻ có cơ hội phối hợp động tác của tay với việc quan sát bằng mắt, đồng thời duy trì sự chú ý vào nhiệm vụ trước mặt.

2. Tạo cơ hội rèn tư duy logic và suy luận

Khi lên lớp 3, nội dung học thường trở nên phức tạp hơn so với hai năm đầu tiểu học. Đặc biệt với môn toán, trẻ phải tiếp cận thêm nhiều dạng bài, đòi hỏi khả năng hiểu mối quan hệ và suy luận.

Những hoạt động dán hình cũng có thể lồng ghép việc luyện các kỹ năng ấy.

Trong bộ sách Dán hình rèn khả năng tập trung, một số câu chuyện và nhiệm vụ yêu cầu trẻ quan sát, tìm mối liên hệ rồi lựa chọn hình phù hợp.

Chẳng hạn, với bài tìm quy luật, trẻ cần nhận ra thứ tự của các con vật và dán chúng vào đúng vị trí. Để thực hiện, con phải quan sát những hình đã có, suy nghĩ về cách sắp xếp rồi mới đưa ra lựa chọn.

Trẻ vẫn đang chơi, nhưng đồng thời được làm quen với việc phân loại, tìm quy luật và giải quyết những nhiệm vụ đơn giản. Đây là cơ hội thực hành tư duy, thay vì chỉ tiếp nhận đáp án từ người lớn.

3. Rèn thói quen ghi nhớ có chủ đích

Trẻ nhỏ có thể ghi nhớ nhiều điều khiến người lớn bất ngờ. Tuy nhiên, đôi khi bố mẹ vừa nói xong, con đã quên. Việc này không nhất thiết có nghĩa trẻ có trí nhớ kém; có thể con chưa chú ý hoặc chưa chủ động ghi nhớ thông tin ấy.

Các trò chơi dán hình hấp dẫn có thể khuyến khích trẻ quan sát và nhớ những chi tiết cần dùng để hoàn thành nhiệm vụ.

Khi hứng thú, con sẽ chủ động nhớ vị trí, hình dạng hoặc yêu cầu của trò chơi. Qua những lần thực hành, trẻ có cơ hội rèn việc ghi nhớ có mục đích.

Trong lúc con chơi, người lớn không nên can thiệp quá nhiều. Có thể giải thích quy tắc, nhưng đừng vội đưa ra đáp án.

Hãy kiên nhẫn để trẻ đi từ lúng túng đến thành thạo, thay vì làm hộ cho nhanh. Khi tự tìm ra cách thực hiện, con có thể cảm nhận niềm vui hoàn thành và muốn tiếp tục suy nghĩ, thử sức.

Giáo dục trước tuổi đi học có ý nghĩa trong việc tạo nền tảng cho trẻ, nhưng phương pháp cần phù hợp với độ tuổi và hứng thú của con. Nếu biến mọi hoạt động thành bài học nặng nề, người lớn có thể khiến trẻ sớm cảm thấy áp lực.

Đôi khi, điều có giá trị nằm ngay trong khoảng thời gian chơi cùng con: Một hoạt động vừa sức, sự đồng hành kiên nhẫn và cơ hội để trẻ tự mình khám phá.

Nguồn: Sohu