Gần đây, tôi biết đến một nhóm có tên “Con ghét bố mẹ” với hơn 120 nghìn thành viên. Chỉ riêng cái tên đã đủ khiến nhiều người lớn giật mình. Tôi cũng vậy. Là một người mẹ, tôi muốn biết những đứa trẻ đang viết gì trong đó. Rồi tôi nghĩ, thay vì đoán, sao không hỏi chính con mình?

“Chắc gì các bạn ấy đã ghét bố mẹ”

Con trai tôi năm nay 12 tuổi. Tôi hỏi con có biết nhóm ấy không. Con trả lời rất tự nhiên: “Con biết, con cũng xem.”

Tôi hỏi tiếp con nghĩ gì về những bài đăng trong nhóm. Câu trả lời của con khiến tôi phải ngồi lại suy nghĩ:

“Con thấy kiểu như là chỉ lên để kêu ca phàn nàn thôi chứ chắc gì mấy người đó đã ghét bố mẹ. Nhiều khi bị mẹ mắng con cũng muốn khóc lóc kể lể với ai đó mà.”

Một đứa trẻ 12 tuổi đã phân biệt được điều mà đôi khi người lớn quên mất: Nói “con ghét mẹ” trong lúc tức giận không có nghĩa là tình yêu đã biến mất. Có khi con chỉ vừa bị mắng, vừa tủi thân, muốn tìm một chỗ để nói ra trước khi cảm xúc nguôi đi.

Tôi không biết những đứa trẻ trong nhóm ấy đã trải qua chuyện gì, cũng không thể từ vài bài đăng mà kết luận về mối quan hệ của các em với gia đình. Nhưng câu nói của con khiến tôi nhớ rằng một lời than thở trong lúc buồn không phải lúc nào cũng là điều con nghĩ mãi về bố mẹ.

“Cảm giác như bị mẹ đọc trộm nhật ký”

Tôi lại hỏi con nghĩ sao khi có nhiều phụ huynh vào nhóm để đọc những lời ấy. Con bảo:

“Nhưng con thấy bố mẹ các bạn vào đấy đọc như thế là không hay lắm, cảm giác như kiểu bị mẹ đọc trộm nhật ký ý.”

Ở tuổi 12, con bắt đầu có những suy nghĩ không muốn kể ngay với bố mẹ. Có những chuyện con muốn nói với bạn trước. Có những câu con viết ra chỉ để xả bớt cơn giận, rồi ngày mai có thể chính con cũng không còn nghĩ như vậy nữa.

Người lớn có thể thấy tên nhóm thật quá đáng. Chúng ta có thể buồn khi đọc những lời con cái than phiền về bố mẹ. Nhưng nếu phản ứng đầu tiên là lục tìm xem con mình có ở đó không, chụp lại bài viết rồi đem ra chất vấn, có lẽ lần sau con sẽ chỉ tìm một nơi kín hơn để nói.

Điều đó không có nghĩa bố mẹ phải mặc kệ mọi thứ con làm trên mạng. Trẻ vẫn cần được hướng dẫn về quyền riêng tư, về việc không để lộ thông tin cá nhân, về cách nhận ra những lời xúi giục hoặc những cuộc trò chuyện khiến mình bị tổn thương thêm. Khi thấy con có dấu hiệu gặp nguy hiểm, bố mẹ phải bước vào. Nhưng quan tâm đến sự an toàn của con và kiểm soát từng lời con nói là hai việc khác nhau.

Có thể nghiêm khắc với con, nhưng đừng thô bạo với cảm xúc của con

Tôi vẫn sẽ dạy con khi con sai. Tôi vẫn có thể nghiêm khắc, đặt ra giới hạn và yêu cầu con chịu trách nhiệm về hành động của mình. Nhưng tôi muốn học cách không coi cảm xúc của con là một lỗi cần sửa.

Con được phép giận sau khi bị mắng. Con được phép thấy bố mẹ bất công. Con được phép cần thời gian trước khi muốn nói chuyện lại. Những cảm xúc ấy có thể khiến người lớn khó nghe, nhưng ép con im lặng không làm chúng biến mất.

Có lẽ sau một cuộc cãi vã, điều con cần nghe không phải là: “Ai cho con nói về bố mẹ như thế?” Mà là: “Lúc nãy mẹ đã rất giận. Mẹ vẫn cần nói với con về việc con làm, nhưng mẹ cũng muốn biết điều gì khiến con buồn.”

Tôi không mong con trai lúc nào cũng hài lòng về mình. Chắc chắn sẽ có những ngày tôi nói quá lời, có những quy định con chưa hiểu và những cuộc tranh luận chẳng ai chịu nhường ai. Tôi chỉ mong, sau tất cả, con vẫn tin rằng mình có thể quay về nói thật với mẹ.

Cuộc trò chuyện về nhóm “Con ghét bố mẹ” không cho tôi biết con mình đã đọc những gì ở đó. Nó cho tôi biết một điều gần gũi hơn: Khi bị mắng, con cũng có lúc muốn khóc lóc, kể lể với ai đó. Và trước khi tìm cách bước vào khoảng riêng ấy, tôi cần làm sao để con thấy nói chuyện với mẹ vẫn là một lựa chọn an toàn.