Trong khoảnh khắc chào kết show Xuân Hè 2027, dưới chân tháp Eiffel, Anthony Vaccarello đã bước dọc sàn runway và trao lại một chùm chìa khóa cho cậu bé ngồi ở hàng ghế đầu. Với giới quan sát thời trang, hành động ẩn ý này chẳng khác nào lời xác nhận cho tin đồn đã râm ran suốt nhiều tháng qua: Sau một thập kỷ cầm trịch, Anthony đã sẵn sàng trao lại chiếc chìa khóa của nhà mốt.

Dù cả Kering lẫn Saint Laurent chưa chính thức đưa ra thông cáo báo chí, những tin tức từ giới thạo tin đã phác họa nên một kịch bản rõ nét. Từ việc tài khoản @BoringNotCom gọi tên Chemena Kamali như người kế nhiệm tiềm năng, cho đến báo cáo từ Puck về thời điểm rút lui ngay sau Paris Fashion Week, tất cả đều biến sự chia tay này thành chủ đề bàn tán. Thế nhưng, câu hỏi được bàn luận hơn cả không chỉ dừng lại ở việc Anthony Vaccarello rời đi hay không, mà là vì sao ngành công nghiệp này lại luôn vội vã muốn thay thế một NTK ngay khi họ vừa đưa thương hiệu đạt đến đỉnh cao nhận diện?

Nhìn lại chặng đường tròn 3.654 ngày kể từ khi tiếp quản vị trí từ Hedi Slimane vào năm 2016, Anthony Vaccarello đã làm được một điều tưởng chừng vô vọng: bước ra khỏi cái bóng của người tiền nhiệm để biến Saint Laurent hoàn toàn thành lãnh địa của riêng mình. Khi mới bắt đầu ở tuổi 34, Anthony phải chứng minh bản thân đủ sức gánh vác cái tên Saint Laurent, rồi chứng minh mình không phải là bản sao của Hedi.

Dưới sự dẫn dắt của Anthony Vaccarello, Saint Laurent không chỉ bán trang phục mà đã chuyển mình thành một "hệ sinh thái văn hóa". Từ chuỗi không gian Rive Droite, những chiến dịch quảng bá nhuốm màu sắc đêm, cho đến việc thành lập hãng phim Saint Laurent Productions để bắt tay với các đạo diễn lừng danh như Pedro Almodóvar hay Paolo Sorrentino, Anthony Vaccarello đã biến nhà mốt thành một cỗ máy sản xuất trải nghiệm nghệ thuật.

Sự thành công ấy không chỉ nằm ở khía cạnh hàn lâm mà còn được bảo chứng bằng những con số tài chính biết nói: doanh thu của Saint Laurent đã tăng vọt từ 1,22 tỷ euro năm 2016 lên tới 2,6 tỷ euro vào năm 2025. Ngay cả trong báo cáo nửa đầu năm 2026 từ Kering, thương hiệu vẫn ghi nhận sự tăng trưởng trở lại tại các thị trường trọng điểm như Bắc Mỹ và Tây Âu.

Từ khi tin đồn nổ ra, chuyên trang Vanity Teen đã lên bài phân tích về nút bấm "Reset" và khái niệm "thiên tài dùng một lần" của guồng quay thời trang. Đã qua rồi cái thời các Giám đốc Sáng tạo có thể gắn bó trọn đời và hòa làm một với di sản nhà mốt như Karl Lagerfeld tại Chanel hay Tom Ford với Gucci. Trong kỷ nguyên của các thuật toán, mạng xã hội và báo cáo tài chính theo quý, thời trang sống trong một mâu thuẫn dai dẳng: nó cần sự nhất quán để tạo ra khao khát, nhưng lại đòi hỏi sự đứt gãy liên tục để duy trì sự chú ý.

Giám đốc Sáng tạo ngày nay không đơn thuần là người vẽ phác thảo. Họ phải gánh vác toàn bộ cơ sở hạ tầng cảm xúc của một đế chế: vừa là người nghệ sĩ, nhà quản lý, nhà chiến lược, vừa phải am hiểu Gen Z, thị trường Trung Quốc, thuật toán TikTok lẫn văn hóa thảm đỏ Hollywood.

Tuy nhiên, khi một ngôn ngữ thiết kế đã trở nên quá ấn tượng và được thương mại hóa triệt để, hệ thống sẽ tự động khao khát cảm giác về sự mới mẻ. Vị trí Giám đốc Sáng tạo vì thế vô tình trở thành một "nút tái khởi động" cho các tập đoàn xa xỉ. Một cái tên mới đồng nghĩa với một logo mới, một dàn sao mới, một chiến dịch mới và hàng loạt dòng tiêu đề báo chí giúp cỗ máy truyền thông vận hành trở lại.

Nếu cái tên Chemena Kamali thực sự được lựa chọn để tiếp quản Saint Laurent, đó sẽ không phải là một cuộc cách mạng đứt gãy mà là "sự liên tục được ngụy trang dưới danh nghĩa đổi mới". Từng đồng hành cùng Anthony Vaccarello tại YSL trong giai đoạn 2016-2023 trước khi sang Chloé, Chemena hiểu rõ cấu trúc và DNA của nhà mốt này hơn ai hết. Sự lựa chọn này cho thấy thời trang đang bắt đầu tìm kiếm những bước chuyển mình tinh tế hơn thay vì xóa bỏ hoàn toàn quá khứ.

Dù kết quả ra sao, những gì Anthony Vaccarello để lại cho Saint Laurent đã vượt xa ranh giới của một nhiệm kỳ làm việc. Ở những phút cuối cùng của show Saint Laurent SS27, không gian lộng lẫy ấy bất ngờ chìm vào sắc đen huyền bí. Một sự chuyển dịch đầy chất thơ từ ánh kim rực rỡ sang khoảng trầm của bóng đêm.

Dòng đầu tiên in trên ghi chú show diễn của Anthony đọng lại như một lời từ biệt đầy cảm xúc: "A light shines all the more brightly because we know it cannot be held. What passes sometimes leaves more light than what remains." (Một tia sáng càng rực rỡ hơn bởi ta biết rằng mình không thể níu giữ nó. Có những điều đi qua, đôi khi để lại nhiều ánh sáng hơn những gì còn ở lại.)

Thước đo thực sự của một Giám đốc Sáng tạo không nằm ở số năm họ tại vị, mà nằm ở việc bao nhiêu phần bản sắc của họ sẽ tiếp tục sống sót sau khi họ rời đi. Anthony Vaccarello đã dành một thập kỷ để biến một chữ ký cá nhân thành một vốn từ vựng thời trang kinh điển cho Saint Laurent - và vốn từ vựng ấy, khác với con người, không bao giờ hết hạn hợp đồng.

Ảnh: Instagram