Sau 3,5 năm chưa từng phải nằm viện, con gái bất ngờ mắc viêm phổi nặng. Những ngày chăm con sốt, ho và gần như không thể ngủ khiến người mẹ lần đầu cảm nhận rõ RSV có thể diễn biến đáng sợ như thế nào.

Một ngày một đêm ở bệnh viện đủ để chị trải qua hàng loạt cảm xúc: lo lắng, bất lực, xót con và không ngừng tự trách bản thân.

Cả đêm, bé liên tục ho, sốt và gần như không ngủ được. Trong căn phòng bệnh, tiếng trẻ khóc nối tiếp nhau. Thỉnh thoảng mở cửa bước ra hành lang, người mẹ vẫn bắt gặp những ông bố, bà mẹ ôm con đi lại giữa đêm, gương mặt ai cũng hằn rõ vẻ mệt mỏi.

“Trải nghiệm một ngày một đêm ở bệnh viện khiến mình thương các em bé hơn bao giờ hết. Đây cũng là lần đầu tiên con phải nằm viện trong suốt 3,5 năm kể từ ngày chào đời. Thực sự rất đáng sợ với cả mẹ và con”, chị chia sẻ.

Bé đang khỏe mạnh bỗng phải nằm viện vì viêm phổi

Trước khi bị bệnh, con gái chị là một em bé ăn uống khá tốt, vui vẻ và ngoan ngoãn. Gia đình đã hạn chế cho con xem tivi, điện thoại trong gần một năm.

Thế nhưng khi vào viện, việc ăn uống bỗng trở thành một cuộc vật lộn. Đến bữa, con gần như không muốn ăn. Có lúc người mẹ đành mở màn hình để đánh lạc hướng, cố gắng cho con ăn được thêm vài thìa.

Cơn sốt, những trận ho và cảm giác mệt mỏi cũng khiến em bé thay đổi. Từ một em bé vui vẻ, con trở nên mè nheo, dễ khóc và chỉ muốn bám lấy mẹ.

“Lúc ấy mới chỉ là ngày nằm viện thứ hai mà mình đã thấy quá dài. Trong đầu chỉ nghĩ không biết bao giờ hai mẹ con mới vượt qua được”, người mẹ kể.

Kết quả thăm khám cho thấy bé bị viêm phổi, vùng phổi bên phải có tổn thương tương đối rộng và tình trạng của con được đánh giá khá nặng so với nhiều bệnh nhi cùng phòng.

Bên cạnh kết quả liên quan đến RSV, xét nghiệm nuôi cấy còn ghi nhận vi khuẩn không nhạy với một số loại kháng sinh. Điều này đồng nghĩa việc lựa chọn thuốc cần dựa trên đánh giá và chỉ định cụ thể của bác sĩ, chứ không thể tự ý dùng kháng sinh tại nhà.

RSV là virus nên kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt trực tiếp tác nhân này. Kháng sinh chỉ được sử dụng khi bác sĩ xác định hoặc nghi ngờ trẻ có thêm nhiễm khuẩn và phải lựa chọn theo tình trạng cụ thể. Vì vậy, cha mẹ tuyệt đối không tự mua thuốc, dùng lại đơn cũ hoặc đổi kháng sinh khi chưa có chỉ định.

Nhìn con nằm trên giường bệnh với kim truyền ở tay, người mẹ chỉ biết cố gắng bình tĩnh để chăm sóc. Con vẫn nhớ lớp, nhớ cô giáo và các bạn. Những câu hỏi ngây thơ của con về ngày được trở lại trường càng khiến mẹ thêm xót xa.

“Thương con một thì mẹ đau lòng gấp mười. Chỉ mong con nhanh khỏe để được về nhà, đi học, ăn uống ngon lành và trở lại làm cô bé vui vẻ như trước”, chị tâm sự.

Điều khiến người mẹ day dứt nhất

Những ngày đầu, con chỉ sốt nhẹ nhưng vẫn ăn uống và vui chơi tương đối bình thường. Vì vậy, mẹ nghĩ con chỉ mắc bệnh hô hấp thông thường và chưa cần đi kiểm tra ngay.

Đến khi các biểu hiện rõ rệt hơn, gia đình mới đưa con tới bệnh viện. Kết quả thăm khám khiến người mẹ bàng hoàng.

“Giờ mỗi ngày nhìn con nằm viện, mình đều tự trách. Mình chỉ ước đã đưa con đi kiểm tra sớm hơn”, chị nói.

Tuy nhiên, diễn biến bệnh ở mỗi trẻ không giống nhau và người chăm sóc không nên chìm trong cảm giác tội lỗi. RSV ban đầu có thể chỉ gây những triệu chứng giống cảm lạnh như sổ mũi, ho, sốt hoặc ăn uống kém. Một số trường hợp có thể nặng dần sau vài ngày, với biểu hiện khò khè hoặc khó thở.

Không phải trẻ nào mắc RSV cũng bị viêm phổi hoặc phải nhập viện. Phần lớn người nhiễm có triệu chứng nhẹ và hồi phục, nhưng virus này có thể gây viêm tiểu phế quản, viêm phổi và bệnh đường hô hấp dưới nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, trẻ sinh non hoặc trẻ có bệnh tim phổi nền.

Trường hợp của người mẹ này là một trải nghiệm cá nhân, không đại diện cho diễn biến của mọi ca bệnh. Dù vậy, câu chuyện là lời nhắc phụ huynh không nên chỉ dựa vào việc con vẫn chơi hoặc vẫn ăn được đôi chút để loại trừ nguy cơ bệnh nặng.

Những dấu hiệu cha mẹ không nên chờ đợi

Khi trẻ bị sốt hoặc ho, gia đình cần quan sát cả nhịp thở, khả năng ăn uống, mức độ tỉnh táo và sự thay đổi so với ngày thường.

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu con ho tăng dần, sốt kéo dài hoặc tái diễn, ăn uống giảm rõ rệt, mệt nhiều, khò khè hay có biểu hiện bất thường khiến người chăm sóc lo lắng.

Cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện những dấu hiệu như:

- Thở nhanh, khó thở hoặc phải gắng sức khi thở.

- Lồng ngực lõm xuống theo từng nhịp thở, cánh mũi phập phồng.

- Môi hoặc đầu ngón tay tím tái.

- Trẻ li bì, khó đánh thức, phản ứng kém hoặc mệt bất thường.

- Bỏ bú, không uống được hoặc có dấu hiệu mất nước.

- Xuất hiện cơn ngừng thở, đặc biệt ở trẻ sơ sinh.

- Các triệu chứng ngày càng nặng thay vì cải thiện.

Với trẻ còn quá nhỏ, dấu hiệu có thể không điển hình. Có bé không sốt cao mà chỉ quấy khóc, giảm hoạt động, bú kém hoặc khó thở.

Phòng RSV bằng những việc đơn giản

RSV có thể lây qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, qua tiếp xúc gần hoặc khi trẻ chạm vào bề mặt có virus rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng.

Để giảm nguy cơ lây nhiễm cho trẻ, gia đình nên:

Rửa tay sạch trước khi bế, cho ăn hoặc chăm sóc trẻ.

Che miệng khi ho, hắt hơi và bỏ khăn giấy đúng nơi quy định.

Không dùng chung cốc, thìa, khăn mặt hoặc đồ dùng cá nhân.

Thường xuyên vệ sinh đồ chơi và những bề mặt trẻ hay chạm vào. Hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người khi bệnh hô hấp đang lưu hành mạnh.

Không để người đang ho, sốt hoặc sổ mũi hôn và tiếp xúc gần với trẻ.

Cho trẻ nghỉ học và hạn chế tiếp xúc với người khác khi đang mắc bệnh.

Một số biện pháp dự phòng RSV bằng vaccine dành cho thai phụ hoặc kháng thể đơn dòng cho trẻ đã được triển khai tại một số quốc gia. Việc có phù hợp, được cấp phép và sẵn có tại Việt Nam hay không cần được trao đổi trực tiếp với cơ sở y tế, không nên tự tìm mua hoặc sử dụng.

Sau những ngày ở viện, người mẹ không muốn gieo thêm nỗi sợ cho các gia đình khác. Điều chị mong muốn chỉ là cha mẹ chú ý hơn đến những thay đổi nhỏ của con và đi khám khi cảm thấy có điều bất thường.

Bởi trẻ nhỏ chưa thể mô tả chính xác mình đang đau ở đâu hay khó chịu thế nào. Trong nhiều trường hợp, sự quan sát của cha mẹ chính là tín hiệu đầu tiên giúp con được đánh giá và điều trị kịp thời.

“Làm mẹ là vậy. Chỉ mong con nhanh khỏe để được trở về nhà, được đi học, được ăn ngon và lại cười nói như trước. Sau lần này, mình hiểu rằng nếu trực giác mách bảo con có gì đó không ổn, đưa con đi khám sớm vẫn là lựa chọn khiến mình yên tâm nhất.”