Nhóm nghiên cứu của Phó giáo sư Shuhei Terada, chuyên gia y học chu sinh thuộc Viện Khoa học Tokyo (Nhật Bản), đã phân tích dữ liệu của khoảng 986.000 ca sinh tại Nhật Bản trong giai đoạn 2016 - 2020, qua đó đánh giá mối liên hệ giữa các đợt nắng nóng cực đoan và nguy cơ sinh non ở từng giai đoạn của thai kỳ.

Nghiên cứu tập trung vào khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 9 trong năm, định nghĩa "tuần có nhiệt độ cao" là những tuần nằm trong top 10% nhiệt độ trung bình hàng tuần cao nhất ở mỗi trong số 47 tỉnh thành của Nhật Bản.

Kết quả cho thấy phụ nữ mang thai giai đoạn từ tuần thứ 16 đến tuần thứ 22 đặc biệt nhạy cảm với nhiệt độ cao.

Trong đó, những người tiếp xúc với nắng nóng cực đoan ở tuần thai thứ 19 có nguy cơ sinh non cao hơn 16% so với nhóm không tiếp xúc.

Nghiên cứu cũng phát hiện phụ nữ mang thai dưới 35 tuổi chịu tác động của nhiệt độ cao rõ rệt hơn so với nhóm lớn tuổi hơn.

Theo các nhà khoa học, giai đoạn giữa thai kỳ là thời điểm thai nhi phát triển nhanh và cơ thể người mẹ trải qua nhiều thay đổi sinh lý. Nhiệt độ cao có thể kích hoạt các phản ứng viêm và thúc đẩy quá trình "tái cấu trúc cổ tử cung" diễn ra sớm hơn bình thường.

Đây là quá trình cổ tử cung dần mềm và ngắn lại để chuẩn bị cho sinh nở. Nếu xảy ra quá sớm, quá trình này có thể dẫn tới sinh non.

"Ở cấp độ cá nhân, không cần quá lo lắng ngay lập tức, nhưng xét trên quy mô dân số, những con số này không thể bị bỏ qua" , ông Terada nói, khuyến cáo phụ nữ mang thai giai đoạn giữa thai kỳ nên hạn chế ở ngoài trời quá lâu vào những ngày nắng nóng, uống đủ nước và sử dụng điều hòa phù hợp.

Một nghiên cứu khác của Viện Khoa học Tokyo cũng chỉ ra trẻ em là nhóm dễ bị tổn thương trước nhiệt độ cực đoan .

Nhóm nghiên cứu đã phân tích khoảng 116.000 trường hợp trẻ em từ 15 tuổi trở xuống phải nhập viện cấp cứu do co giật trong giai đoạn 2011 - 2019.

Kết quả cho thấy những ngày có nhiệt độ đặc biệt cao làm tăng 17% nguy cơ nhập viện, trong khi nhiệt độ cực thấp làm nguy cơ này tăng 22%.

Nguy cơ nhập viện thường đạt đỉnh trong vòng một ngày sau khi nhiệt độ thay đổi đột ngột.

Theo nhóm nghiên cứu, tình trạng mất nước hoặc thiếu hụt khoáng chất như natri có thể là nguyên nhân khiến số ca nhập viện tăng trong các đợt nắng nóng. Trong khi đó, thời tiết lạnh cực đoan có thể thúc đẩy sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm.

"Trẻ em có thể đặc biệt nhạy cảm với nhiệt độ cực đoan. Các biện pháp phòng chống nắng nóng, giá rét và sự chuẩn bị của hệ thống y tế đều rất quan trọng" , nhóm nghiên cứu nhận định.

Nhật Bản đang phải đối mặt với các mùa hè ngày càng khắc nghiệt. Năm ngoái, nước này ghi nhận mùa hè nóng nhất kể từ khi bắt đầu thống kê vào năm 1898. Nhiệt độ trung bình cao hơn 2,36°C so với mức trung bình của giai đoạn 30 năm tính đến năm 2020.

Trước xu hướng nhiệt độ tiếp tục tăng, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cho biết những ngày có nhiệt độ từ 40°C trở lên sẽ được xếp vào nhóm "kokushobi" - thuật ngữ mới dùng để chỉ các ngày nắng nóng cực kỳ nguy hiểm.

Cơ quan này dự báo nền nhiệt trên toàn quốc sẽ tiếp tục cao hơn mức bình thường trong mùa hè năm nay.

Bộ Y tế Nhật Bản khuyến cáo người dân sử dụng điều hòa hợp lý, uống đủ nước, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời và thường xuyên theo dõi chỉ số WBGT - thước đo mức độ nguy hiểm của nhiệt độ đối với sức khỏe con người.