Nhắc con học, kiểm tra bài, chuẩn bị sách vở rồi lại lo con chưa hiểu kiến thức trên lớp, chuyện học hành của con có thể chiếm gần hết buổi tối của một người mẹ. Càng mong con tiến bộ, mẹ càng sốt ruột. Nhưng đôi khi, mẹ càng nhắc nhiều, con lại càng chờ được nhắc mới chịu làm.

Trong khi đó, có những người mẹ dường như nhẹ nhàng hơn trong chuyện này. Con đến giờ tự ngồi vào bàn, gặp bài khó biết hỏi, làm sai biết xem lại. Nếp học ấy thường được hình thành qua một quá trình, trong đó cách mẹ đồng hành có vai trò đáng kể.

Những người mẹ dễ giúp con xây dựng thói quen học tập tốt thường có ba điểm chung dưới đây.

1. Mẹ đủ bình tĩnh để hiểu vì sao con chưa làm được

Dạy con học là một phép thử lòng kiên nhẫn. Một phép tính người lớn nhìn là biết đáp án, trẻ có thể loay hoay mãi vẫn sai. Một câu vừa được giảng xong, vài phút sau con đã quên. Trong những lúc ấy, mẹ rất dễ buột miệng hỏi “Sao nói mãi mà con vẫn không hiểu?”.

Câu hỏi ấy thường khiến trẻ khó trả lời. Con cũng chưa chắc biết vì sao mình không hiểu, chỉ cảm nhận rõ mẹ đang thất vọng và bản thân lại làm sai.

Người mẹ có thể hỗ trợ con học tốt thường biết dừng lại để tìm chỗ con đang vướng. Con chưa đọc kỹ đề, chưa nhớ kiến thức cũ hay hiểu cách làm nhưng tính nhầm? Khi xác định được nguyên nhân, mẹ mới có thể hướng dẫn đúng phần con cần.

Chẳng hạn, thay vì giải lại cả bài, mẹ có thể bảo con đọc đề rồi nói thử mình đã hiểu gì. Có khi chỉ qua vài câu, mẹ nhận ra con đang hiểu sai một từ trong yêu cầu. Gỡ được chỗ ấy, con có thể tự làm tiếp.

Sự bình tĩnh của mẹ còn giúp trẻ dám thừa nhận “Con chưa hiểu”. Đây là điều rất cần trong quá trình học. Nếu sợ bị mắng, con có thể gật đầu cho qua hoặc giấu bài làm sai. Mẹ tưởng con đã biết, còn con lại mang phần kiến thức chưa hiểu sang bài tiếp theo.

Tất nhiên, người mẹ nào cũng có lúc mệt và mất kiên nhẫn. Khi thấy mình sắp nổi nóng, mẹ có thể cho cả hai nghỉ vài phút. Một khoảng dừng đôi khi giúp buổi học tiếp tục dễ dàng hơn nhiều.

2. Mẹ biết giao việc và kiên nhẫn chờ con tự làm

Có những người mẹ nhớ rõ ngày mai con học môn gì hơn cả con. Sách đã được xếp sẵn, bút đã được gọt, bài tập cũng có mẹ nhắc đến từng trang. Được chăm chút như vậy, trẻ dễ quen với việc luôn có người lo trước.

Người mẹ dễ rèn được nếp học tự giác thường từng bước giao lại cho con những việc vừa sức. Ban đầu, mẹ hướng dẫn cách xem thời khóa biểu, chuẩn bị cặp, kiểm tra đồ dùng. Khi con đã biết, mẹ để con tự làm và chỉ hỗ trợ ở phần còn lúng túng.

Quá trình ấy có thể chậm hơn việc mẹ làm hộ. Con xếp sách lâu, kiểm tra thiếu, có hôm lại quên. Nhưng mỗi lần được thực hành là một lần trẻ có cơ hội ghi nhớ và thu xếp tốt hơn.

Với bài tập, mẹ có thể cùng con thống nhất giờ bắt đầu, sau đó để con chọn làm môn nào trước. Nếu khối lượng bài nhiều, mẹ hướng dẫn con chia nhỏ để dễ theo dõi. Dần dần, trẻ sẽ biết mình cần làm những gì và nên dành thời gian ra sao.

Khi con gặp bài khó, người mẹ ấy cũng không vội đọc đáp án. Mẹ có thể hỏi con đã thử cách nào, đề bài cho biết những gì, phần nào liên quan đến kiến thức đã học. Sự gợi mở vừa đủ giúp trẻ có thêm cơ hội tự tìm ra lời giải.

Niềm vui sau khi tự làm được một bài khó rất đáng quý. Con nhận ra mình có thể xoay xở, thử lại và tìm được cách giải quyết. Qua nhiều trải nghiệm như thế, trẻ mới dần bớt phụ thuộc vào sự có mặt của mẹ.

3. Mẹ nhìn thấy cả quá trình, không chỉ đợi con mang điểm cao về

Một bài kiểm tra được điểm tốt dễ khiến cả nhà vui. Nhưng bên cạnh kết quả ấy, người mẹ biết cách đồng hành còn chú ý đến những thay đổi nhỏ trong cách con học.

Con đã biết đọc kỹ yêu cầu hơn chưa? Có tự xem lại bài trước khi nộp không? Gặp câu khó, con có thử thêm một cách hay bỏ ngay để chờ mẹ?

Những điều ấy giúp mẹ hiểu con đang tiến bộ ở đâu và cần hỗ trợ phần nào. Khi lời nhận xét đủ cụ thể, trẻ cũng biết hành động nào nên tiếp tục duy trì.

Chẳng hạn, câu “Hôm nay con đã tự tìm ra chỗ tính nhầm” cho trẻ thấy việc kiểm tra lại bài có ích. Câu “Mẹ thấy con đã thử làm tiếp dù lúc đầu chưa ra” ghi nhận sự kiên trì mà con vừa thể hiện.

Với bài điểm thấp, mẹ có thể cùng con xem lại từng phần. Nếu sai vì chưa hiểu, con cần được giải thích thêm. Nếu làm vội, con cần tập kiểm tra. Nếu không kịp hoàn thành, mẹ và con có thể xem cách phân chia thời gian. Mỗi vấn đề đều có hướng cải thiện cụ thể hơn là một lời trách “Con học hành chán quá”.

Người mẹ ấy cũng quan tâm đến việc con đọc gì, tò mò điều gì và có hứng thú tìm hiểu hay không. Một cuốn sách con thích, một câu hỏi được mẹ lắng nghe đến cùng hay một lần cùng nhau tìm lời giải đều có thể nuôi dưỡng sự ham học.

Có thể con chưa đạt điểm cao ngay sau vài thay đổi. Nhưng khi mẹ thấy con tự mở sách, chủ động hỏi chỗ chưa hiểu và biết sửa bài sai, mẹ đã có những dấu hiệu để tiếp tục tin tưởng vào quá trình của con.

Chuyện học của trẻ còn chịu ảnh hưởng từ khả năng, sức khỏe, thầy cô và nhiều điều kiện khác. Trong phần mình có thể làm, một người mẹ bình tĩnh, biết giao việc và kiên nhẫn với sự tiến bộ của con sẽ giúp những buổi học ở nhà dễ chịu hơn. Con cũng có thêm cơ hội bước vào bàn học với tâm thế sẵn sàng, thay vì chỉ ngồi xuống vì sợ mẹ nhắc.