Trước giờ ngủ, lướt điện thoại, thấy trong nhóm các bà mẹ đang liên tục than thở:

“Con nhà mình không cất đồ chơi gọn gàng, vừa nhắc một câu đã nước mắt lưng tròng.”

“Con làm sai một câu bài tập, mẹ hơi nặng giọng một chút là khóc ngay.”

“Đang nói cười với người khác, chỉ nhắc một câu ‘con nhà mình hơi nhát’ mà con lập tức xị mặt.”

…

Nhắc đến những chuyện này, các bà mẹ vừa bực vừa thương: Cũng là nuôi con, sao con mình lại hay khóc đến vậy, chẳng lẽ giờ nói cũng không được?

Thậm chí, nhiều người mẹ còn gắn cho con cái mác “mong manh như thủy tinh”, cho rằng con quá yếu đuối, không chịu nổi dù chỉ một chút tác động từ bên ngoài.

Nhưng thực tế, đằng sau việc trẻ vừa bị nhắc đã khóc không chỉ có một nguyên nhân là “yếu đuối”. Nhiều khi, vấn đề lại nằm ở người lớn. Cha mẹ cần biết nhìn lại chính mình.

Cha mẹ khéo léo hãy nhớ tự hỏi mình ba câu

Câu hỏi thứ nhất: Có phải lời nói của chúng ta quá làm tổn thương con?

Nhiều cha mẹ trong lòng rất yêu con, nhưng lời nói ra lại khiến con tổn thương.

“Sao con dốt thế?”

“Có chút việc này cũng làm không xong.”

“Con nhìn con nhà người ta mà xem.”

Khi nói những câu ấy, cha mẹ có thể nghĩ mình đang “dạy con”, nhưng đứa trẻ nghe được lại không nghĩ như vậy. Đứng ở góc nhìn của con, trẻ sẽ cảm thấy mình không bằng người khác, bố mẹ không yêu mình…

Lòng tự trọng của trẻ nhạy cảm hơn người lớn tưởng rất nhiều. Nghe những lời phủ nhận ấy quá lâu, con sẽ tin chúng là thật.

Câu hỏi thứ hai: Có phải chúng ta quá nóng vội, quá nghiêm khắc và quá thích so sánh?

1. Con làm chậm một chút, làm sai một lần, cha mẹ đã đứng bên cạnh lớn tiếng thúc giục, khiến con luôn trong trạng thái căng thẳng.

2. Cha mẹ đặt yêu cầu quá cao, quá nhiều tiêu chuẩn, con làm thế nào cũng không đạt được, từ đó cảm thấy vô cùng thất vọng về bản thân.

3. Cha mẹ thường xuyên lấy con nhà người khác ra so sánh, thấy con mình làm gì cũng sai, khiến con lúc nào cũng cảm thấy thấp kém hơn người khác.

Với cách dạy dỗ quá nóng vội, nghiêm khắc và thường xuyên so sánh ấy, trẻ sẽ luôn sống trong cái bóng “mình không bằng người khác”. Vừa bị nhắc đã khóc không phải vì con quá mong manh, mà vì con quá buồn và muốn giải tỏa cảm xúc.

Câu hỏi thứ ba: Có phải chúng ta chưa biết đón nhận cảm xúc của con?

Con vừa khóc, người lớn đã thấy bực bội, buột miệng nói: “Đừng khóc nữa”, “Khóc thì có ích gì?”.

Rõ ràng con đã rất buồn, nhưng cha mẹ vẫn nói yêu con lại chẳng thấu hiểu điều đó. Dần dần, trẻ sẽ dồn nén cảm xúc, hoặc vừa bị nhắc đã khóc, hoặc chỉ cần bị tác động một chút là bùng nổ.

Ai cũng có quyền khóc, huống chi là những đứa trẻ còn chưa biết cách xử lý cảm xúc của mình? Điều con cần không phải là nghe giảng giải, càng không phải là bị quát mắng, mà là có người trước hết biết đón nhận nỗi buồn của con.

Muốn con thay đổi thói quen “vừa bị nhắc đã khóc”, cách giải quyết không phải là mắng “không được khóc”. Thay vào đó, trong quá trình ở bên con hằng ngày, cha mẹ hãy điều chỉnh một vài chi tiết nhỏ để con dần học được cách nói ra cảm xúc, không còn chỉ dùng nước mắt để bày tỏ.

Ba cách giúp trẻ bớt khóc khi được góp ý

Cách thứ nhất: Khi con khóc, đừng vội giảng giải

Thấy con rơi nước mắt, điều cha mẹ cần làm trước tiên là ngồi xuống ngang tầm con, nhẹ nhàng ôm con rồi nói bằng giọng dịu dàng nhưng chắc chắn: “Mẹ biết bây giờ con đang hơi tủi thân, đúng không?”

Trước hết, hãy đón nhận cảm xúc để con hiểu rằng: “Nỗi buồn của mình được nhìn thấy và được tôn trọng”. Khi cảm xúc dần lắng xuống, nước mắt của con cũng sẽ tự nhiên ngừng rơi.

Đợi con hoàn toàn bình tĩnh rồi mới nói về điều con làm chưa đúng. Khi ấy, trẻ mới có thể lắng nghe.

Cách thứ hai: Khi phê bình con, cần chú ý đến cảm xúc của mình

Con mắc lỗi, đương nhiên cần được phê bình, nhưng cha mẹ phải chú ý đến cách phê bình. Đừng vừa bắt đầu đã cau mày, lớn tiếng. Hãy hạ giọng, thả lỏng nét mặt để con không cảm thấy áp lực.

Chẳng hạn, khi con vô tình làm vãi cơm ra bàn, đừng lập tức nói: “Đã bảo bao nhiêu lần rồi, ăn uống phải tập trung”.

Thay vào đó, có thể nói: “Con nhìn này, cơm bị vãi ra rồi. Lát nữa mình lấy giấy lau sạch nhé. Lần sau ăn, con dùng tay giữ bát thì cơm sẽ không bị vãi ra nữa”.

Cha mẹ chỉ cần nhẹ nhàng chỉ ra vấn đề, thay vì mang theo sự bực bội để trách móc. Như vậy, con sẽ nhớ lần sau nên làm thế nào.

Cách thứ ba: Thỏa thuận trước với con về “quy tắc không khóc”

Trong lúc chơi cùng con, cha mẹ có thể nói trước: “Sau này, nếu thấy tủi thân hay buồn, con có thể nói với mẹ rằng con không vui, không cần phải khóc ngay.”

Mục đích là khuyến khích trẻ nói ra suy nghĩ trong lòng, giúp cha mẹ và con giao tiếp, trao đổi tốt hơn.

Khi con nói được cảm xúc của mình, cha mẹ cũng cần phản hồi ngay và động viên tích cực. Sau vài lần, trẻ sẽ nhận ra rằng nói ra điều mình muốn có ích hơn là khóc lóc.

Lời kết

Trẻ vừa bị nhắc đã khóc là hiện tượng bình thường. Cha mẹ đừng vội gắn nhãn cho con, mà hãy nhìn lại xem cách dạy dỗ hằng ngày của mình có vấn đề gì không.

Trong cuộc sống, nếu cha mẹ bớt trách móc, bớt đe dọa, con sẽ trở nên mạnh dạn hơn và không còn chỉ dựa vào việc khóc để giải quyết vấn đề.