Tác giả: Mẹ Mọt Sách - Chuyên gia về sự phát triển của bé, giáo dục mầm non, xây dựng tích cách và mối quan tâm trong việc nuôi dạy con cái.

Mấy hôm trước, tôi xem được một video trên mạng xã hội và thấy rất đau lòng.

Một cậu bé ở tuổi thiếu niên bị mẹ tát hai cái trước mặt mọi người. Sau đó, em trèo lên lan can cầu vượt, định nhảy xuống. Người mẹ đứng bên dưới vừa khóc vừa gọi: “Mẹ sai rồi, mẹ sẽ không mắng con nữa. Con xuống đi!”.

May mắn là hai người đi ngang qua đã kịp giúp đỡ và đưa cậu bé xuống an toàn.

Nhìn dáng người gầy nhỏ ấy, tôi chỉ muốn hỏi: Rốt cuộc trẻ quá yếu đuối, hay cách giáo dục của người lớn đã quá cực đoan?

Thành thật mà nói, con trai ngày nay cũng chịu không ít áp lực. Các em phải lo chuyện học hành, đồng thời đối diện với đủ kỳ vọng từ bố mẹ.

Qua nhiều năm tư vấn về nuôi dạy trẻ, tôi nhận thấy có ba kiểu bố mẹ mà con trai thường rất sợ. Nếu bạn thấy mình có những hành vi dưới đây, hãy thay đổi trước khi phải hối tiếc.

1. Bố mẹ dễ mất kiểm soát cảm xúc

Nhiều bà mẹ than phiền với tôi rằng con trai nóng tính, chỉ cần nói vài câu là nổi cáu. Nhưng tính khí của trẻ đôi khi phản chiếu cách người lớn cư xử ở nhà.

Con trai của một gia đình hàng xóm, tên Hạo Hạo, trước đây rất hiền lành. Về sau, cứ bố mẹ đi làm về là cậu lại trốn vào phòng, không dám bước ra ngoài.

Bố mẹ Hạo Hạo chịu nhiều áp lực công việc, quan hệ vợ chồng cũng gặp vấn đề. Họ thường cãi nhau chỉ vì vài câu nói không hợp ý, thậm chí trút giận lên con.

Mỗi lần về nhà thấy Hạo Hạo xem tivi, làm bài tập chậm hoặc bị điểm kém, họ lập tức nổi giận:

“Con sao mà vô dụng thế!”

“Sao tôi lại sinh ra một đứa như con!”

Những tiếng quát tháo ấy có thể khiến một đứa trẻ sợ đến mức không biết phải làm gì. Có em cãi lại, chống đối; có em chọn im lặng và tránh xa bố mẹ.

Hạo Hạo thuộc nhóm thứ hai. Hễ bố mẹ ở nhà, cậu lại thu mình trong phòng hoặc ngồi lặng lẽ ở một góc.

Một đứa trẻ sống lâu ngày trong sợ hãi có thể trở nên rụt rè, không dám nói lên ý kiến của mình. Cũng có em phản ứng bằng sự cáu giận, như thể phải xù lông lên để tự bảo vệ bản thân.

Quát mắng không khiến trẻ tôn trọng bố mẹ. Nó chỉ khiến trẻ sợ.

2. Bố mẹ kiểm soát con quá mức

Bạn đã nghe đến cụm từ “bố mẹ trực thăng” chưa? Đó là những người luôn lượn quanh con như chiếc trực thăng, theo dõi và can thiệp vào từng việc con làm.

“Không được chơi nước, ướt người sẽ bị cảm!”

“Không được ăn kem, lạnh bụng sẽ đau!”

“Bạn kia học kém, không được chơi cùng!”

“Con phải vào top ba, nếu không thì chép lại mỗi đề kiểm tra 100 lần!”

Những lời cấm đoán ấy có vẻ xuất phát từ mong muốn bảo vệ con. Nhưng nếu việc gì bố mẹ cũng quyết định thay, trẻ sẽ có rất ít cơ hội khám phá và tự lựa chọn.

Nhiều cậu bé thích thử những điều mới. Có khi các em sẵn sàng làm ướt cả quần áo chỉ để được vui đùa với nước. Nếu bố mẹ sắp xếp sẵn mọi thứ, con chẳng khác nào một con chim bị nhốt trong lồng, mãi không học được cách tự bay.

Gần đây, tôi đọc được câu chuyện về một nam sinh đạt điểm rất cao trong kỳ thi đại học ở Sơn Đông, Trung Quốc. Là con một, cậu được bố mẹ đặt nhiều kỳ vọng và quản lý rất chặt.

Khi chọn trường, cậu muốn đến Bắc Kinh học ngành tài chính mà mình yêu thích, đồng thời được ở gần cô gái mình mến. Nhưng bố mẹ cho rằng ngành khoa học vật liệu ổn định hơn. Vốn luôn nghe lời, cậu lặng lẽ đổi nguyện vọng và vào học ngành này tại một trường đại học ở Nam Kinh.

Cậu không thích ngành học ấy. Sau khi nhập học, lại gặp thêm những chuyện không như ý, những cảm xúc bị dồn nén bấy lâu bùng phát. Cuối cùng, cậu rời trường và không còn tin tức.

Con cần được hướng dẫn, nhưng cũng cần có không gian để tìm ra hướng đi của mình.

3. Bố mẹ hứa rồi không giữ lời

“Nếu kỳ này con thi tốt, mẹ sẽ đưa con đi Bắc Kinh chơi.”

“Con viết xong bài văn này, bố sẽ mua cho con bộ Lego ấy.”

Nhưng khi con cố gắng đạt kết quả tốt, bố mẹ lại nói: “Để lần sau nhé, dạo này mẹ bận”, hoặc: “Bộ Lego đắt quá, mua sách đọc có ích hơn”.

Chuyện hứa rồi thất hứa diễn ra trong không ít gia đình. Trẻ tin vào lời người lớn nói. Khi bố mẹ liên tục không giữ lời, lòng tin của con cũng dần mất đi.

Con có thể nghĩ: “Hóa ra người lớn cũng nói dối”, hoặc “Mình cố gắng cũng chẳng để làm gì”.

Một khi lòng tin đã rạn nứt, bố mẹ sẽ rất khó trò chuyện và hướng dẫn con. Con có thể chống đối, cũng có thể tỏ ra chẳng còn quan tâm, bởi lời nói của bố mẹ không còn đáng tin như trước.

Kết

Nuôi dạy con trai là một hành trình dài. Bố mẹ ai cũng có lúc mắc lỗi, có khi không kiềm chế được cảm xúc.

Nhưng hãy nhớ rằng cậu bé đang đứng trước mặt bạn từng có một thời hoàn toàn dựa vào bạn.

Khi con mắc lỗi, hãy thử ngồi xuống ngang tầm mắt và nghe con nói. Khi con vấp ngã, hãy đưa tay ra và bảo: “Không sao, mình thử lại lần nữa”.

Đừng để tình yêu của bạn trở thành gánh nặng mà con phải mang theo suốt đời.

Nguồn: Sohu