Trong ký ức của nhiều người Việt, mâm cơm ngày Tết không chỉ là nơi sum họp mà còn là “lớp học” đầu đời, nơi trẻ con học được rất nhiều điều mà không cần đến sách vở. Chỉ bằng việc cùng mẹ chuẩn bị, bày biện và ngồi bên mâm cơm, con đã được nuôi dưỡng cả về thể chất lẫn tâm hồn.

1. Dạy con về nguồn cội và lòng biết ơn

Mâm cơm ngày Tết trước hết là mâm cơm dâng cúng ông bà, tổ tiên. Mẹ có thể kể cho con nghe vì sao phải bày mâm cơm, vì sao có bát canh, đĩa thịt, vì sao thắp hương trước khi ăn. Qua đó, con hiểu rằng mình không tự nhiên mà có, cuộc sống hôm nay là sự tiếp nối từ bao thế hệ đi trước. Lòng biết ơn được gieo mầm từ những câu chuyện giản dị bên mâm cơm, chứ không phải từ những bài giảng dài dòng.

2. Dạy con về văn hóa và truyền thống gia đình

Mỗi gia đình có một mâm cơm Tết khác nhau, nhưng đều mang đậm bản sắc văn hóa Việt. Mẹ có thể dạy con vì sao ngày Tết có bánh chưng, bánh tét, vì sao mâm cơm miền Bắc thường có canh măng, giò chả, còn miền Trung hay miền Nam lại có những món khác. Khi con biết gọi tên từng món ăn, biết ý nghĩa phía sau chúng, con sẽ hiểu rằng Tết không chỉ là nghỉ ngơi hay nhận lì xì, mà là dịp gìn giữ truyền thống gia đình.

3. Dạy con phép tắc và sự lễ phép

Ngồi vào mâm cơm ngày Tết, con học được cách mời ông bà, cha mẹ trước khi ăn, học cách ngồi ngay ngắn, không tranh phần, không bỏ dở bát cơm. Mẹ không cần quát mắng, chỉ cần làm gương và nhẹ nhàng nhắc nhở. Những phép tắc ấy tuy nhỏ nhưng theo con suốt cả đời, giúp con biết tôn trọng người khác và cư xử đúng mực trong mọi hoàn cảnh.

4. Dạy con về sự sẻ chia và gắn kết

Mâm cơm ngày Tết là lúc cả gia đình quây quần, cùng nhau ăn chậm lại, nói chuyện nhiều hơn. Mẹ có thể dạy con gắp thức ăn cho ông bà, nhường món ngon cho em nhỏ. Từ đó, con hiểu rằng bữa ăn không chỉ để no bụng, mà còn để yêu thương, quan tâm và chia sẻ với những người bên cạnh mình.

5. Dạy con trân trọng lao động và giá trị của bữa ăn

Trước khi có mâm cơm Tết là biết bao công sức: đi chợ, nấu nướng, dọn dẹp. Nếu mẹ cho con tham gia nhặt rau, gói bánh, bày mâm, con sẽ hiểu rằng mỗi món ăn đều là thành quả của lao động. Nhờ vậy, con biết quý trọng thức ăn, không lãng phí và biết ơn người đã chuẩn bị cho mình.

6. Dạy con cách gìn giữ nếp nhà

Mâm cơm ngày Tết phản ánh nếp sống của mỗi gia đình: gọn gàng, ấm cúng hay cẩu thả, vội vàng. Khi mẹ chú trọng bày biện mâm cơm tươm tất, dạy con dọn dẹp sau khi ăn, con sẽ dần hình thành ý thức giữ gìn nếp nhà, biết chăm sóc không gian sống và tôn trọng những giá trị chung của gia đình.

Cuối cùng, điều quan trọng nhất mẹ dạy con từ mâm cơm ngày Tết chính là cảm giác được thuộc về. Dù sau này con có đi đâu, làm gì, hình ảnh mâm cơm sum họp, tiếng cười nói và sự ấm áp của gia đình vẫn sẽ là điểm tựa để con nhớ về, trân trọng và gìn giữ. Mâm cơm ngày Tết vì thế không chỉ nuôi con lớn, mà còn nuôi dưỡng nhân cách con từ những điều rất đỗi bình thường.