Hiểu nhu cầu của con trong từng giai đoạn

Ở mỗi độ tuổi, bé có nhu cầu học và chơi khác nhau. Đặc biệt, từ 0-3 tuổi, não bé ở trong giai đoạn phát triển nhanh nhất cuộc đời, đánh dấu sự bùng nổ của nhận thức và hình thành các kỹ năng. Vì thế, đi đâu làm gì bé cũng tràn ngập mười vạn câu hỏi vì sao “làm khó” cha mẹ, thích bắt chước người lớn, không thể ngồi yên, cực kỳ hứng thú với trò ném và bắt bóng, thích vẽ các hình cơ bản như bông hoa, mặt người…

Do đó, thay vì lạm dụng “bảo mẫu iPad” để giữ bé ngồi ngoan không quậy phá, cha mẹ hãy tạo điều kiện tối đa cho con được vận động, khuyến khích bé chơi những trò nhập vai, cổ vũ bé tự tin khám phá thế giới. Nếu cần sử dụng thiết bị điện tử, không nên “phó mặc” bé cho iPad mà nên cùng con xem phim hoạt hình, cổ tích để “có cớ” thủ thỉ với con trẻ các bài học trong cách ứng xử hằng ngày. Nghe chuyện trước khi đi ngủ còn là cách giúp bé ngủ ngon, hỗ trợ phát triển não bộ nhờ kích thích óc tưởng tượng.

Từ 4-6 tuổi, bé đã có thể tự chơi và thích được chơi một mình. Bé sẵn sàng tự tìm hiểu và học hỏi những điều mới. Lúc này một từ vựng mới, một bài hát, tình huống mới đều mang đến cho bé những khái niệm mới về thế giới xung quanh. Bé tuổi này cũng rất dễ bị thu hút bởi những âm thanh vui nhộn, màu sắc bắt mắt, chuyển động nhanh của các loại game tương tác trên điện thoại, máy tính bảng. Ở mặt tích cực, chơi game trên thiết bị điện tử có thể thu hút sự tập trung, thích thú của bé trong một thời gian dài và giúp bé tăng khả năng phản xạ nhanh.

Mỗi lứa tuổi bé có nhu cầu chơi khác nhau cần cha mẹ thấu hiểu

Tuy nhiên, mặt khác, game là hình thức dễ gây nghiện. Nghiện game có thể dẫn đến những tác hại như gây rối loạn hệ thần kinh, tâm sinh lý, lâu dần dễ khiến các bé có hành vi bạo lực, biểu hiện lệch lạc trong lối sống, ảnh hưởng đến sự phát triển trí não. Bộ Y Tế Anh, Viện Nhi khoa của Mỹ và Bộ Y tế Úc đều khuyên các bé từ 2-5 tuổi chỉ nên ngồi và xem tivi hoặc chơi game trên các thiết bị điện tử ít hơn 1 giờ/ngày.

Mặt khác, 4-6 tuổi cũng là giai đoạn hình thành EQ rất quan trọng. Về mặt cảm xúc, bé bắt đầu biết thông cảm với người khác và hiểu được rằng họ cũng có những suy nghĩ và tình cảm riêng. Từ đó, bé trở nên người lớn hơn trong suy nghĩ. Khả năng tư duy và tính cách của bé cũng sẽ dần được hình thành qua thói quen giải quyết các tình huống. Vì vậy, đối với việc sử dụng thiết bị điện tử của con, ba mẹ không nên “phó mặc”, cũng không nên cấm đoán mà cần chọn lựa các chương trình thích hợp với độ tuổi và hỗ trợ bé phát triển cảm xúc, tư duy.

Chọn hình thức vui học hấp dẫn, phù hợp cho con

MC Minh Trang, một bà mẹ rất quan tâm đến vấn đề phát triển cân bằng IQ và EQ của con tiết lộ: “Trong nhiều cách mà Trang áp dụng với 3 công chúa ở 3 lứa tuổi khác nhau là Daisy, Bánh Mỳ và bé Bơ, Trang tâm đắc nhất là phương pháp cho con xem chuyện cổ tích. Lúc xem, hai mẹ con sẽ cùng thảo luận về cảm xúc của các nhân vật, cùng phân tích phản ứng của các nhân vật trong tình huống là nên hay không nên, cũng như khích lệ con bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc yêu ghét buồn vui trước các tình tiết trong câu chuyện. Con thường xuyên được nói chuyện với bố mẹ cũng được rèn luyện khả năng bộc lộ, điều chỉnh cảm xúc và đồng cảm với người khác”.

Tuy nhiên, việc chọn lựa chuyện cổ tích cho con tưởng dễ mà khó. Nhiều phụ huynh và MC Minh Trang cũng cho biết, chuyện cổ cho bé cần sinh động, dễ thương để thu hút sự chú ý của bé, nhưng cũng cần lồng ghép các bài học cuộc sống một cách thiết thực, nhẹ nhàng. Hiện nay, MC Minh Trang đang cho 3 công chúa xem Kiddy Series - Chuyện Cổ Chưa Kể. Đây là chuỗi chuyện cổ tích hình thức video được thể hiện bằng các diễn viên nhí, tạo cảm giác gần gũi, dí dỏm, phù hợp lứa tuổi. Kiddy Series cũng là một hình thức video clip chuyện cổ hiếm hoi kết chuyện bằng những bài vè cô đọng nội dung phim thành các bài học bổ ích: bé được học về sự sẻ chia, biết yêu thương các thành viên trong gia đình qua câu chuyện Người con hiếu thảo; được nhắc nhở cẩn trọng suy nghĩ trước khi hành động như câu chuyện Con ngỗng đẻ trứng vàng; được rút kinh nghiệm phải cẩn thận, không hấp tấp, vội vàng sau khi xem chuyện Ba chú heo con...

Cuối mỗi câu chuyện Kiddy Series - Chuyện Cổ Chưa Kể luôn được tóm gọn bằng một bài học đạo đức

Việc học và chơi trong những năm tháng đầu đời tưởng chừng đơn giản nhưng lại là nền tảng đầu tiên cực kỳ quan trọng cho sự hình thành nhân cách của bé. Hạn chế bé chơi game hay uốn nắn tạo ra một thói quen tốt cho con không khó, quan trọng là cha mẹ cần thấu hiểu con trong từng bước đường phát triển và có những chọn lựa, định hướng giáo dục phù hợp với con.