Con nghĩ mình đã yêu...

,

“Con thích bạn cùng lớp, con nghĩ mình đã yêu, nhưng con sợ ba mẹ, thầy cô biết!”.

Cuối học kỳ hai, hộp thư tại phòng tham vấn tâm lý một trường tiểu học nhận được nhiều thư học sinh lớp năm gởi về có nội dung như thế!
 
“Thư tình” của trẻ
 
Cách nay chưa lâu, các giáo viên trường còn thì thầm chuyện một học sinh lớp ba thỏ thẻ: “Con rất thích thầy giáo dạy bộ môn, sau này con lớn lên con nhất định sẽ cưới thầy”. Và hầu như giờ ra chơi nào bé cũng thập thò trước cửa phòng giáo viên để được ngắm nhìn người thầy yêu quý của mình... Ngoài ra, thỉnh thoảng trên các mạng xã hội, những diễn đàn tuổi teen, diễn đàn dành cho cha mẹ… cũng xuất hiện những thông tin thư tình học sinh lớp bốn, lớp năm mà trên đó, trẻ gọi nhau là “ông xã”, “bà xã” cùng những câu chữ tỏ tình rất ngô nghê…
 
Để gìn giữ sự hồn nhiên cho trẻ, người lớn cần định hướng cảm xúc cho các em. Ảnh: Đức Nguyễn

Thật ra đó không hẳn là tình yêu, nếu hiểu theo nghĩa hẹp như lâu nay người ta quan niệm – tức tình cảm dành cho người khác phái. Đúng hơn, đó là những rung động đầu đời, và đôi khi chúng đến với trẻ từ rất sớm. Đó là khi trẻ thần tượng về một người thân yêu hay người gần gũi nhất, chiều chuộng mình nhất. Là khi trẻ thấy một cô bạn, cậu bạn cùng lớp chơi rất hợp với mình… Từ đó, trẻ dành cho người ấy những tình cảm đặc biệt. Chẳng hạn đi học, trẻ chỉ muốn ngồi bên cạnh cô/cậu bạn mà trẻ thích, hay có quà bánh cũng để dành cho bạn và coi đó là niềm vui… Và sẽ không có gì đáng ngạc nhiên khi ở độ tuổi nhi đồng cũng có thể đã có những suy nghĩ ngây ngô rằng sau này lớn lên sẽ “cưới” ba làm chồng hay “lấy” mẹ làm vợ… Cùng một độ tuổi, sự phát triển giới tính ở con gái sẽ sớm hơn con trai, nên có rất nhiều trẻ đơn phương thích bạn để rồi sau đó lo sợ, hoang mang khi thấy đối phương thờ ơ với mình, khiến trẻ không còn chuyên tâm học hành. Hơn nữa những cảm xúc trẻ con dễ mang tính bồng bột, nhất thời và mau thay đổi, nên những ngộ nhận tình cảm quá sớm dễ làm tổn hại đến sự lành mạnh về tâm lý của trẻ.

Bên cạnh những rung động đầu đời đến tự nhiên thì cũng có những trường hợp do sự gán ghép của người lớn, hoặc do sự ngăn cấm thái quá, làm cho trẻ ngộ nhận mình đã “biết yêu” mà ít bao giờ người lớn tự hỏi tại sao trẻ có những cảm xúc tình cảm “sớm” như thế? Trẻ cảm thấy cô đơn, tinh thần trống rỗng, thiếu sự quan tâm về mặt tinh thần, thiếu sự khích lệ về tâm lý nên khi tìm được một người bạn hiểu mình, chia sẻ được với mình thì trẻ dễ gắn kết với bạn.

Giáo dục cảm xúc giới tính của trẻ

Trong khuynh hướng phát triển của xã hội, trẻ em ngày nay có xu hướng dậy thì sớm. Từ tuổi lên tám, chín, trẻ đã phát triển về những cảm xúc giới tính. Vì vậy, người lớn cần tôn trọng và lắng nghe những cung bậc tình cảm ở trẻ để giúp trẻ phân biệt chính xác những cảm xúc của mình. Thay vì “phóng đại” chuyện tình cảm trẻ con, người lớn hãy cố gắng lắng nghe, chia sẻ và giúp trẻ nhận thức được đó chỉ là những cảm xúc của tình cảm bạn bè khác giới. Từ đó hướng dẫn trẻ có những ứng xử phù hợp, giúp trẻ tìm được sự quân bình về mặt tâm lý, tình cảm. Giáo dục giới tính không chỉ dựa hoàn toàn vào nhà trường mà điều quan trọng hơn là sự giáo dục của cha mẹ và những người lớn xung quanh để định hướng cho trẻ hiểu rõ về những cảm xúc của mình. Phản ứng bột phát, chỉ trích, cấm đoán, xúc phạm con trẻ như: con nít mới nứt mắt ra mà bày đặt yêu với đương, là đồ hư hỏng… sẽ ảnh hưởng sâu sắc đến phát triển tâm lý giới tính của trẻ sau này.

Nhu cầu giao tiếp tình cảm của trẻ trong quan hệ bạn bè rất lớn. Để phòng ngừa hiện trạng trẻ yêu sớm và giúp trẻ phát triển giới tính lành mạnh, cha mẹ cần đồng hành với con trẻ. Cần tôn trọng và chấp nhận những cảm xúc giới tính trong sáng, hồn nhiên của trẻ, từng bước giúp con nhận ra các giá trị thật – ảo trong tình cảm. Sự động viên, chia sẻ kịp thời của người lớn sẽ giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng xử của trẻ. Chỉ khi trẻ có được chỗ dựa tinh thần vững chắc từ tình cảm của cha mẹ, thì trẻ mới “biết” nên yêu ai và yêu khi nào là đúng thời điểm.

Để giáo dục cảm xúc giới tính đi trước và đón đầu thì những bài học vỡ lòng về tình yêu thương, trẻ rất cần được học và trải nghiệm tốt trong môi trường gia đình.

Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Mỹ Linh
Theo TTGĐ
Chia sẻ