THÙY DUNG

Trong căn nhà nhỏ ở Thanh Hóa, ánh đèn livestream hắt lên gương mặt còn rất trẻ của Dung. Phía sau cô là những món đồ phục vụ việc bán hàng online, một góc sinh hoạt của gia đình và khu quây riêng dành cho Bánh Mì. Ở đó, cuộc sống không có những đường ranh rõ ràng: phòng bán hàng cũng là nơi kiếm tiền chữa bệnh, phòng khách cũng là nơi chăm con, còn mỗi buổi phát trực tiếp là một lần người mẹ trẻ tự đưa mình trở lại với nhịp sống bình thường.

Dung sinh năm 2005. Ở tuổi đôi mươi, cô đã là mẹ của một bé gái nhưng hành trình làm mẹ của Dung không bắt đầu bằng những tháng ngày nhẹ nhõm. Nó bắt đầu từ một cú sốc mà đến bây giờ, khi kể lại, giọng cô vẫn nặng trĩu.

Ngày 20/2/2025, Bánh Mì chào đời. Sau vài tiếng, Dung mới được gặp con. Người biết tình trạng của bé trước là mẹ nuôi của chồng, rồi đến anh Hùng - chồng Dung. Cô là người biết sau cùng. Trong phòng sinh, Dung muốn khóc nhưng nước mắt không thể rơi. Chỉ đến khi về phòng bệnh, nhìn con nằm trong lồng kính, cô mới bật khóc.

Bánh Mì mắc dị tật mắt bẩm sinh ở cả hai bên. Đây là một trường hợp hiếm, các bác sĩ trong nước chưa thể đưa ra một phương pháp điều trị chắc chắn. Gia đình được khuyên chờ bé lớn hơn, chờ y học phát triển thêm. Với những người làm cha mẹ, "chờ" đôi khi là một từ rất nặng. Bởi mỗi ngày trôi qua cũng là một ngày họ phải sống cùng câu hỏi: Liệu con có một lần được nhìn thấy ánh sáng hay không?

Bốn ngày sau khi sinh, khi cơ thể còn yếu và vẫn đang ở cữ, Dung cùng chồng đưa con ra Hà Nội khám lần đầu. Cuộc đời của cô gái trẻ từ đó bị kéo vào một cuộc chạy đua không có vạch đích: Bệnh viện Mắt Trung ương, Bệnh viện Nhi Trung ương Hà Nội, Bệnh viện Mắt ở Thành phố Hồ Chí Minh, rồi những chuyến đi xa hơn, nơi mỗi cánh cửa bệnh viện có thể mở ra một tia hy vọng hoặc khép lại bằng một cái lắc đầu.

Bánh Mì từng bị viêm phổi khi mới hơn một tháng tuổi và phải nằm viện ở Thanh Hóa 31 ngày. Bé phải thở oxy. Quy định của bệnh viện chỉ cho một người ở lại chăm con, nên Dung phải ở bên bé suốt ngày đêm. Bố của Bánh Mì chỉ được thăm vào buổi trưa và chiều tối rồi rời đi.

Có những đêm Dung thức trắng. Có những ngày thiếu ngủ, kiệt sức, cảm xúc trượt khỏi tầm kiểm soát. Cô từng cáu gắt với con rồi lại thương con, từng quay sang trách giận chồng. Những điều ấy không làm Dung trở thành một người mẹ tồi. Nó chỉ cho thấy phía sau hình ảnh "người mẹ phi thường" là một con người bằng xương bằng thịt, có lúc mệt mỏi, có lúc tuyệt vọng, có lúc không biết phải bấu víu vào đâu.

Bao lần ra vào viện cùng con, Dung từng nghĩ đến việc kết thúc sinh mạng bản thân. Trong bệnh viện, sau nhiều ngày thức trắng và chịu đựng những lời ra tiếng vào, cô từng nghĩ quẩn đến mức muốn nhảy từ trên tầng cao xuống. Nhưng mỗi lần nhìn con, Dung lại dừng lại. Nỗi sợ lớn nhất của cô không chỉ là con không thể nhìn thấy. Đó còn là nỗi sợ nếu một ngày mình không còn nữa, con sẽ sống thế nào. Bản năng làm mẹ khiến cô trụ vững hơn qua mỗi cơn sóng gió.

Có một đêm giao thừa, Bánh Mì nghe tiếng pháo hoa rồi cười, vỗ tay. Dung nhìn con và tự nhiên rơi nước mắt. Bé có thể nghe thấy âm thanh của một năm mới, có thể cảm nhận niềm vui của những người xung quanh, nhưng không biết đến bao giờ mới nhìn thấy những chùm sáng trên bầu trời. Đêm ấy, hai vợ chồng chỉ biết ôm nhau khóc rồi tự động viên nhau.

Nỗi đau của Dung không phải một khoảnh khắc. Nó là chuỗi ngày nối nhau bằng những lần bế con, dỗ con, hút nước mũi cho con, theo dõi từng biểu hiện nhỏ trên khuôn mặt con. Khi Bánh Mì khóc, nước mắt có thể chảy xuống mũi nhưng không được hút kịp, khiến mặt bé tím tái. Những ngày đầu, Dung chưa biết điều đó. Sau một lần chứng kiến mặt con tím dần, cô học cách chăm bé bằng sự cảnh giác của một người luôn sợ chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến con nguy hiểm.

Hai lần gia đình đưa Bánh Mì vào bệnh viện mắt ở Thành phố Hồ Chí Minh. Một lần để làm hồ sơ gửi sang Mỹ, một lần để bé trực tiếp thăm khám với bác sĩ bên Mỹ. Gia đình cũng gửi hồ sơ sang Singapore nhưng chưa nhận được hồi âm.

Hy vọng đưa họ đến Ấn Độ. Dung nghe nói nơi đây có nền y học phát triển và từng tiếp nhận những trường hợp tương tự. Nhưng chuyến đi không mang về một phép màu tức thì. Bác sĩ cho biết Bánh Mì chưa thể phẫu thuật; nếu mổ lúc đó, tỷ lệ thành công thấp và có thể nguy hiểm cho bé. Gia đình phải đưa con trở về, tiếp tục chờ.

Dung không kịp xin visa nên chồng phải đưa Bánh Mì đi một mình trong bốn ngày. Anh không biết ngoại ngữ, không có người phiên dịch. May mắn, trên máy bay và khi xuống sân bay, hai bố con gặp được người Việt hỗ trợ. Trong những ngày ở xứ lạ, người cha gần như chỉ ăn bánh mì thay cơm. Mì tôm và gạo mang theo không thể nấu vì khách sạn không có chỗ nấu, cũng không cho dùng ấm siêu tốc vì sợ cháy nổ. Anh Hùng cũng không dám mua đồ bên ngoài ăn vì sợ không quen.

Ở nhà, Dung vừa lo cho con vừa sốt ruột vì không biết hai bố con sẽ xoay xở ra sao. Cô thương chồng, thương con, nhưng không thể làm gì ngoài chờ tin. Sau chuyến đi, gia đình lại trở về căn nhà của mình, tiếp tục bán hàng, chăm bé, dành dụm và chờ một lần lên đường khác.

Chi phí cho những chuyến đi ấy không nhỏ. Từ khi Bánh Mì chào đời, tiền khám chữa bệnh, đi lại và chạy chữa trong, ngoài nước đã lên đến vài trăm triệu, gần một tỷ đồng. Riêng mỗi lần đưa con ra Hà Nội, chi phí đã khoảng 30-40 triệu đồng hoặc hơn.

"Em chỉ hy vọng là con em nhìn thấy ánh sáng thôi, còn những thứ khác thì em không nghĩ tới".

Dung không thể đi làm công ty vì không thể rời Bánh Mì. Cô ở nhà bán hàng online, livestream và làm video bán hàng. Công việc chính của chồng Dung là chụp ảnh, nhưng từ khi có con, mỗi lần khách gọi đúng lúc gia đình đưa bé đi viện, anh đành bỏ việc. Hiện tại anh phụ giúp vợ bán hàng và chăm con.

Trước khi Bánh Mì chào đời, Dung không rành mạng xã hội. Cô không khéo ăn nói, điện thoại chủ yếu chỉ để nghe gọi. Vài ngày sau khi con ra đời, bố bé tự tìm hiểu cách livestream trên TikTok. Anh vừa kiếm thêm thu nhập, vừa tìm xem có trường hợp nào giống con mình đã điều trị thành công hay chưa. Sau đó Dung mới học và cùng chồng xuất hiện trước ống kính.

Mỗi buổi livestream là một cách mưu sinh. Nhưng trên mạng, bên cạnh người thương và người hỗ trợ, gia đình cũng phải nhận những lời kỳ thị. Có người nói "vợ chồng sống ác nên mới sinh con như vậy". Có người thấy họ đăng bán hàng thì bảo làm màu; không thấy đăng thì bảo không làm gì. Có người còn buông những lời cay nghiệt.

Bốn tháng đầu, Dung nhiều lần bị những bình luận ấy kéo xuống. Nhưng rồi cô hiểu, nếu cứ để lời người khác chi phối, mình sẽ buồn, sẽ mệt, sẽ không làm việc được; mà khi không làm việc, con mới là người chịu thiệt. Dung bắt đầu chọn cách không nghe. Không phải vì những lời ấy bỗng trở nên vô hại, mà vì cô không còn muốn trao cho chúng quyền quyết định cuộc sống của mình.

Phía sau những khung hình livestream là người chồng lặng lẽ hỗ trợ. Anh cùng Dung thay nhau bế và dỗ con, cùng chịu áp lực tiền bạc, cùng đi qua những lần hy vọng rồi thất vọng. Anh động viên vợ rằng biết đâu sau này Bánh Mì sẽ điều trị được; nếu không, hai vợ chồng vẫn cho con đi học, biết đâu con sẽ giỏi.

Dung từng biết một em bé có hoàn cảnh tương tự ở Nghệ An, hiện có thể sử dụng laptop và làm được nhiều việc. Cô nhìn vào đó như nhìn thấy một con đường nhỏ trong tương lai của Bánh Mì. Không cần con giống những đứa trẻ khác. Chỉ cần con có cơ hội học tập và sống một cuộc đời của riêng mình.

Bánh Mì không chỉ có bố mẹ bên cạnh. Hai bên nội ngoại đều yêu thương và chăm sóc bé. Bà ngoại từng về hỗ trợ Dung trông cháu, nhất là những lúc cô livestream bán hàng muộn hoặc phải đi giao hàng. Trong căn nhà ấy, mỗi người góp một phần sức lực để cuộc sống không đổ xuống: người chăm bé, người đi làm, người bán hàng, người đỡ đần những việc tưởng nhỏ nhưng không thể thiếu.

Dung từng nghĩ mình là người kém may mắn. Nhưng nhìn con, cô lại nghĩ khác. Bánh Mì có thể không được sinh ra lành lặn như nhiều em bé khác, nhưng bé được sống trong một gia đình có cả bố mẹ, được ông bà yêu thương, không bị bỏ rơi. Giữa những mất mát không thể gọi tên, đó là điều Dung cố giữ lấy như một điểm sáng.

Tình yêu trong gia đình Dung không phải thứ tình yêu được nói bằng những lời lớn lao. Nó hiện ra trong một chuyến xe đi viện, một đêm thức trắng, một bữa ăn tạm bợ ở nơi xa lạ, một buổi livestream, một lần thay nhau bế con để bé không khóc đến tím mặt. Nó hiện ra trong sự có mặt, hết ngày này qua ngày khác.

Dung không tự nhận mình là một người mẹ phi thường. Có lẽ người mẹ phi thường thật sự không phải là người chưa từng gục ngã, mà là người gục ngã rồi vẫn tìm được lý do để đứng lên. Dung đã từng không khóc nổi, từng sụp đổ, từng nghĩ quẩn. Nhưng sau tất cả, cô vẫn ở đây: trong căn nhà ở Thanh Hóa, bên cạnh Bánh Mì, bên cạnh người chồng đã cùng cô đi qua những vùng tối nhất.

Bây giờ, Dung vẫn hy vọng. Nhưng hy vọng của cô đã bớt ồn ào hơn. Nếu trước đây mỗi lần bác sĩ nói không thể, cô thấy đất dưới chân như sụp xuống, thì giờ đây cô vẫn khóc, vẫn buồn, nhưng biết phải tiếp tục.

Ánh sáng mà Dung mong Bánh Mì nhìn thấy có thể vẫn còn ở phía trước, rất xa, chưa biết hình hài. Nhưng trong những ngày chưa có câu trả lời, người mẹ trẻ đã tạo ra một thứ ánh sáng khác cho con: ánh sáng của sự chở che, của những bàn tay không buông, của một gia đình vẫn cố gắng làm việc và yêu thương nhau giữa nghịch cảnh.

Bánh Mì có thể chưa nhìn thấy pháo hoa. Nhưng em đang lớn lên trong vòng tay của những người không ngừng tìm đường đưa em về phía ánh sáng. Còn Dung, từ một cô gái đôi mươi chênh vênh, đã học được điều mà không trường lớp nào dạy: Làm mẹ không phải là không sợ hãi mà là dù sợ hãi đến đâu, vẫn bế con lên và bước tiếp. Bởi chỉ cần tiến lên trước, nơi ấy sẽ có ánh sáng!