AN TOE

Nếu chỉ nhìn vào hiện tại, An Vũ - thường được biết đến với tên An Toe - dễ khiến người đối diện nghĩ về một người phụ nữ luôn có sẵn nhịp điệu của riêng mình. Cô là mẹ của hai bé gái, điều hành công việc thời trang đã gắn bó từ thời sinh viên và phát triển thêm những không gian cà phê được nhiều người trẻ yêu thích. Trên mạng xã hội, An xuất hiện chỉn chu, có gu, tươi tắn. Trong đời sống, cô vẫn liên tục di chuyển giữa cửa hàng, đội ngũ và gia đình.

Khoảng 30 tuổi, An được biết dự trữ buồng trứng của mình không còn nhiều, đồng thời có lạc nội mạc tử cung. Khả năng có thai tự nhiên vì thế trở nên khó khăn hơn. Sau khi cân nhắc, hai vợ chồng quyết định lựa chọn IVF ngay thay vì thử IUI trước. Với An, đó không phải quyết định được đưa ra vì thiếu kiên nhẫn. Cô muốn đi thẳng tới phương án phù hợp hơn với tình trạng của mình và tránh kéo dài một quãng chờ đợi có thể khiến tinh thần ngày càng nặng nề.

May mắn lớn của An là bố mẹ hai bên không đặt áp lực phải sớm có con. Chỉ những câu hỏi vô tình của họ hàng mỗi lần về quê đôi lúc khiến cô chạnh lòng. Bản thân An rất mong em bé, nhưng hai vợ chồng từng chuẩn bị cho cả khả năng không thể trở thành cha mẹ. Họ nói với nhau rằng nếu đã cố gắng mà vẫn không được, cả hai sẽ tiếp tục sống vui vẻ, đi chơi và đồng hành cùng nhau. Sự chấp nhận ấy không làm mong muốn có con nhỏ đi; ngược lại, nó cho An một khoảng thở để bước vào điều trị mà không tự dồn mình đến đường cùng.

Kết quả chọc hút chỉ có bốn trứng và tạo được bốn phôi. Con số bốn bỗng trở nên lớn hơn ý nghĩa thông thường của nó. An đã gặp, đã đọc và đã nghe nhiều câu chuyện về những người phải trải qua nhiều lần chuyển phôi. Cô hiểu nếu lần đầu không thành công, chặng đường phía trước có thể dài hơn rất nhiều. Thế nhưng lần chuyển phôi đầu tiên đã thuận lợi. Trên que thử thai, hai vạch mờ hiện lên như một tín hiệu vừa đủ để mở ra niềm vui, đồng thời kéo theo vô số nỗi lo mới.

“Mình vừa vui, vừa mừng, vừa hồi hộp và cũng vừa lo lắng”, An nhớ lại. Hai vạch không phải đích đến mà chỉ là cánh cửa đầu tiên. Trước mắt vẫn còn cả một thai kỳ. Mỗi lần khám thấy con lớn thêm, cô vui thêm một chút, nhưng không dám ngừng lo. Cô sợ cơ thể mình không thích nghi, sợ một vận động nhỏ, một dấu hiệu lạ hay một sơ suất nào đó có thể ảnh hưởng đến em bé mà hai vợ chồng đã đặt quá nhiều hy vọng.

Ba tháng đầu, vì quá lo lắng, An gần như chỉ ở nhà, hạn chế đi lại và nghỉ ngơi. Sang tháng thứ tư, cô bắt đầu vận động nhiều hơn nhưng từng bước vẫn nhẹ đến mức bạn bè trêu rằng An đi như đang bước trên mây. Một phần nỗi sợ ấy đến từ việc cô đọc quá nhiều câu chuyện trên các hội nhóm. Càng tiếp xúc với những tình huống không thuận lợi, người mẹ lần đầu mang thai càng có cảm giác rủi ro có thể xuất hiện ở bất cứ lúc nào.

Trong những tháng đó, chồng An chia sẻ việc nhà, công việc và nâng đỡ tinh thần cho vợ. Sau khi con ra đời, anh tiếp tục thức đêm chăm bé, biết tắm cho con, đưa con đi học, chơi và đọc truyện cùng con. Sự đồng hành ấy là một phần quan trọng trong câu chuyện của An, bởi cô không phải bước qua hành trình IVF, sinh nở rồi nuôi con bằng sức của một người duy nhất.

Trước ngày sinh, An đã đọc sách, tìm thông tin trên mạng và tham gia nhiều hội nhóm để học cách chăm trẻ sơ sinh. Tháng đầu tiên, mẹ và dì hỗ trợ cô chuyện cơm nước, việc nhà; còn những việc gắn trực tiếp với em bé như ăn, ngủ, sữa và lịch sinh hoạt, An muốn tự mình đảm nhận. Con khá hợp tác, nhiều mốc phát triển gần với những gì cô từng tìm hiểu. Dẫu vậy, việc làm mẹ ngoài đời vẫn khác xa những trang sách.

Khả năng điều hành một đội ngũ không mang đến cho An đáp án sẵn có trước một bình sữa hay tiếng khóc của con. Có lúc cô căng thẳng, tủi thân, không biết mình đang làm đúng hay sai. Khi chồng đi làm, trong nhà chỉ còn người mẹ mới sinh và em bé, cảm giác đơn độc ấy càng hiện rõ. May mắn là giai đoạn này không kéo dài, một phần nhờ sự hỗ trợ của gia đình, phần khác đến từ chính những tín hiệu bình yên của con.

Nếu con gái đầu lòng đến trong sự chuẩn bị và chờ đợi từng ngày, bé thứ hai xuất hiện theo cách hoàn toàn trái ngược. An không hề biết mình đã mang thai. Suốt thời gian đầu, cô vẫn tập thể dục, chơi thể thao, đi chơi, di chuyển nhiều và làm việc như bình thường. Đến gần hai tháng, khi que thử hiện lên hai vạch, An bật khóc.

Sự xúc động lần này thậm chí còn mãnh liệt hơn lần đầu, bởi cô từng nghĩ mình khó có khả năng mang thai tự nhiên. Em bé đến không có lịch hẹn, không qua những ngày đếm phôi hay chờ chuyển phôi. “Lúc ấy mình mới hiểu cảm giác bất ngờ khi biết mình có thai tự nhiên là như thế nào”, An kể. Sau một thai kỳ đầu gần như luôn đi cùng lo sợ, lần mang thai thứ hai đem đến cho cô cảm giác cơ thể mình đáng tin hơn những gì bản thân từng nghĩ.

Hai cô con gái đều ăn, ngủ khá dễ nhưng tính cách khác biệt. Chị lớn tự lập, mạnh mẽ, ít khóc, có thể tự chơi, đôi khi hơi nóng tính. Em gái mềm mại hơn nhưng hay nhõng nhẽo và dễ khóc. Sự khác nhau ấy khiến An hiểu rất sớm rằng không có một công thức duy nhất cho hai đứa trẻ. Điều hiệu quả với chị chưa chắc phù hợp với em; điều quan trọng không phải ép con đi đúng một khuôn mẫu, mà là quan sát để hiểu mỗi bé đang cần gì.

Điều thay đổi lớn nhất trong An là sự bình tĩnh. Khi con còn rất nhỏ, phần lớn nhịp sống xoay quanh ăn, ngủ và sức khỏe. Nhưng từ khoảng hai tuổi, đứa trẻ bắt đầu có chính kiến, có những cảm xúc mà con chưa biết gọi tên. An từng nóng nảy rồi nhận ra sự gay gắt không làm vấn đề tốt hơn. Chỉ khi người lớn bình tĩnh, họ mới có nhiều khả năng lắng nghe, giải thích và giúp con điều chỉnh cảm xúc. Với cô, đây không phải bài học đã hoàn thành, mà là kỹ năng vẫn phải rèn mỗi ngày.

An bắt đầu bán quần áo từ năm thứ hai đại học. Sau lần thử đầu tiên và nhận ra mình phù hợp, cô theo công việc kinh doanh đến hiện tại, chưa từng làm một công việc nào khác. Có giai đoạn An thử sức thêm với quán ăn và những mô hình mới, sau đó thu gọn để tập trung vào thời trang và cà phê. Công việc không chỉ tạo thu nhập; nó là một phần bản sắc, nơi cô được sáng tạo, sử dụng gu thẩm mỹ và giữ kết nối với thế giới bên ngoài vai trò làm mẹ.

Sự cân bằng của An không được tạo ra bằng cách tự ôm mọi đầu việc. Ở cả thời trang lẫn cà phê, cô có những quản lý trưởng thành từ nhân viên lâu năm, hiểu công việc và tinh thần của cửa hàng. An tập trung vào phần cần quyết định, chất lượng và định hướng chung, còn đội ngũ chủ động vận hành những việc hằng ngày. Chồng cô, trước đây làm thiết kế nội thất, từng hỗ trợ thiết kế và hoàn thiện mỗi cửa hàng mới. Hiện anh đồng hành sâu hơn ở mảng cà phê, giúp vợ giảm bớt áp lực và dành sự tập trung cho thời trang.

Với An, sự nghiệp và gia đình không nhất thiết phải được đặt lên hai đầu của một cán cân. Cô tách tương đối rõ thời gian làm việc và thời gian cho con. Vào những giai đoạn cuối năm, khai trương hoặc có việc quan trọng, An có thể dồn sức trong khoảng một tuần và nhờ người thân hỗ trợ. Nhưng cô không muốn nhịp đó kéo dài một, hai tháng, khiến con thiếu sự hiện diện của cha mẹ.

Khi các con bắt đầu đi học, buổi tối trở thành khoảng thời gian hiếm hoi cả nhà có thể thực sự ở bên nhau. Vì vậy, dù ban ngày bận đến đâu, An vẫn cố gắng trở về, chơi với con và giữ bữa cơm chung. Một căn bếp sáng đèn, cuộc trò chuyện trước giờ ngủ, người cha đọc truyện, người mẹ hỏi con hôm nay có điều gì vui - những chi tiết nhỏ ấy tạo nên nền nếp mà gia đình cô muốn bảo vệ.

An cũng không tự nhận mình là một người mẹ hoàn hảo. Cô vẫn có lúc nóng nảy, vẫn phải học cách bình tĩnh và đôi khi chỉ biết mình sai sau một va vấp. Tuy nhiên, chính sự thành thật ấy khiến hình ảnh của cô trở nên gần gũi. Làm mẹ không xóa đi con người trước đó của An; nó giúp cô sắp xếp lại những ưu tiên, làm việc có hệ thống hơn và hiểu rằng chăm sóc bản thân không đối lập với yêu thương con.

Giữa hai cô con gái - một em bé đến sau hành trình IVF và một em bé xuất hiện tự nhiên - An đang sống trong gia đình mà mình từng mong chờ. Hai hành trình khác nhau cùng đưa cô đến một nhận thức giản dị: người mẹ không cần làm tất cả một mình mới xứng đáng được gọi là mạnh mẽ. Đôi khi, sức mạnh nằm ở việc biết nắm tay người khác, biết giữ lại điều quan trọng và vẫn không đánh mất chính mình trên đường nuôi con lớn lên.