Sau 20 năm làm chủ cuộc đời, mối lo của phụ nữ Afghanistan trỗi dậy khi Taliban chiếm đất nước, cơn ác mộng xưa có lại về?

Người phụ nữ 45 tuổi chết tức tưởi vì không tuân theo đề nghị của những binh lính Taliban. Những lời hứa hẹn liệu có phải là "hứa suông"?

Khi Taliban cai trị Afghanistan lần cuối từ năm 1996 đến 2001, họ đã đóng cửa các trường nữ sinh và cấm phụ nữ làm việc.

Sau khi Mỹ can thiệp vào Afghanistan năm 2001, các hạn chế đối với phụ nữ đã giảm bớt, và ngay cả khi chiến tranh bùng nổ, cam kết của các địa phương trong việc cải thiện quyền của phụ nữ được các nhóm quốc tế và các nhà tổ chức ủng hộ. Điều này đã dẫn đến việc tạo ra các biện pháp bảo vệ pháp lý mới.

Vào năm 2009, luật "Xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ" đã hình sự hóa tội phạm hiếp dâm, cưỡng bức và ép buộc kết hôn. Việc cấm phụ nữ hoặc trẻ em gái làm việc hoặc học tập là bất hợp pháp.

Lần này, Taliban hứa hẹn sẽ thành lập một "chính phủ Hồi giáo hòa nhập Afghanistan". Tuy nhiên, chưa rõ họ sẽ thực hiện theo hình thức nào và ban lãnh đạo mới có sự tham gia của phụ nữ hay không.

"Chúng gõ cửa 3 lần và lần thứ 4 chúng giết chết mẹ tôi", lời kể đắng chát của cô gái mất mẹ vì sự tàn bạo của Taliban và nỗi sợ hãi không nói nên lời của phụ nữ Afghanistan - Ảnh 3.

Nhiều người đang dùng tay không xé đi tấm biển quảng cáo khác cũng sử dụng chân dung phụ nữ ở thành phố Kabul.

Farzana Kochai, người từng là thành viên quốc hội Afghanistan, nói rằng cô không biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo: "Chưa có thông báo rõ ràng về hình thức của chính phủ trong tương lai, liệu có quốc hội trong chính phủ tương lai hay không?".

Cô cũng lo lắng về quyền tự do trong tương lai của mình với tư cách là một phụ nữ. “Đây là điều khiến tôi quan tâm nhiều hơn”, cô nói. "Mọi phụ nữ đều đang suy nghĩ về điều này. Chúng tôi chỉ đang cố gắng tìm ra manh mối để xem phụ nữ có được phép làm việc và có một công việc đàng hoàng hay không?".

Phát ngôn viên của Taliban Suhail Shaheen hôm thứ Hai cho biết dưới thời Taliban, các cô gái sẽ được phép học tập. Ông nói: “Các trường học sẽ mở cửa và trẻ em gái và phụ nữ, họ sẽ đến trường, với tư cách là giáo viên, học sinh".

Nhưng những câu chuyện từ những người dân địa phương lại "vẽ nên" một bức tranh khác - và có một sự ngờ vực sâu sắc về điều họ có thể gây ra như cách họ từng làm hơn 20 năm trước.

"Chúng gõ cửa 3 lần và lần thứ 4 chúng giết chết mẹ tôi", lời kể đắng chát của cô gái mất mẹ vì sự tàn bạo của Taliban và nỗi sợ hãi không nói nên lời của phụ nữ Afghanistan - Ảnh 4.

'Họ gõ cửa 3 lần, đến lần thứ 4 họ giết chết mẹ tôi'

Najia đang ở nhà với 3 người con trai và con gái nhỏ của bà trong một ngôi làng nhỏ ở miền Bắc Afghanistan khi vài tên lính Taliban đến gõ cửa.

Con gái của Najia, Manizha (25 tuổi - tên của 2 mẹ con đã được thay đổi vì lý do an toàn) biết trước là họ sẽ đến bởi mẹ cô đã kể với cô rằng 3 ngày trước đó, những người này đã đến nhà và yêu cầu bà nấu thức ăn cho khoảng 15 binh lính.

"Chúng gõ cửa 3 lần và lần thứ 4 chúng giết chết mẹ tôi", lời kể đắng chát của cô gái mất mẹ vì sự tàn bạo của Taliban và nỗi sợ hãi không nói nên lời của phụ nữ Afghanistan - Ảnh 1.

Ảnh minh họa.

Lần này, họ lại đến và Manizha chứng kiến toàn bộ sự việc. "Mẹ tôi nói rằng 'Tôi nghèo lắm, làm sao tôi có thể nấu ăn cho các anh?'. Thế rồi những người đó bắt đầu đánh bà ấy. Mẹ tôi gục xuống trước khi lãnh những phát đạn từ súng AK47 bắn vào người", cô kể.

Manizha cho biết cô đã hét lên yêu cầu binh lính Taliban dừng lại. Chúng dừng lại một lát trước khi ném lựu đạn vào phòng bên cạnh và bỏ chạy khi ngọn lửa lan rộng. Người mẹ của 4 đứa con đã chết vì bị đánh đập.

Vụ tấn công chết người vào ngày 12/7 tại nhà của Najia ở tỉnh Faryab, Afghanistan, được xem là "điềm báo" ớn lạnh về mối đe dọa mà phụ nữ trên khắp đất nước này phải đối mặt sau khi Taliban tiếp quản thủ đô Kabul.

Vào tháng 7 vừa qua, Ủy ban Nhân quyền Độc lập Afghanistan cho biết tại các khu vực do Taliban kiểm soát, phụ nữ đã được lệnh không tham gia các dịch vụ y tế mà không có nam giới đi cùng. Truyền hình bị cấm, giáo viên và học sinh được hướng dẫn đeo tua-bin và nuôi râu.

Trong 10 ngày, các tay súng Taliban đã chiếm được hàng chục thủ phủ của các tỉnh khi Mỹ và đồng minh tiến hành rút quân ra khỏi Afghanistan. Tốc độ tiến công nhanh của Taliban khiến người dân địa phương mất cảnh giác. Một số phụ nữ cho biết họ không kịp mua một chiếc Burqa để tuân thủ các quy định của Taliban rằng phụ nữ phải che kín mặt và đi cùng với một người thân là nam giới khi ra khỏi nhà.

Đối với phụ nữ Afghanistan, tấm vải dài phủ kín toàn thân đó đã "xóa sổ" các quyền mà họ đã dày công đạt được trong hơn 20 năm - quyền được làm việc, học tập, di chuyển và thậm chí được sống trong hòa bình. Họ lo sợ sẽ không bao giờ có lại những quyền ấy nữa. 

Các học giả tôn giáo, quan chức chính phủ, nhà báo, nhà bảo vệ nhân quyền và phụ nữ đã trở thành nạn nhân của những vụ giết người có chủ đích, ủy ban này cho biết. Một trong số họ là Mina Khairi, một thanh niên 23 tuổi thiệt mạng trong một vụ đánh bom xe hồi tháng 6. Cha của cô, Mohammad Harif Khairi, người cũng mất vợ và một con gái khác trong vụ nổ, cho biết nữ phát thanh viên trẻ này đã nhận được những lời đe dọa tử vong trong nhiều tháng. Khi Taliban kiểm soát Afghanistan lần cuối, những phụ nữ không tuân lệnh đã bị đánh đập.

Taliban phủ nhận việc giết bà Najia nhưng lời nói của họ mâu thuẫn với lời kể của các nhân chứng và quan chức địa phương.

"Chúng gõ cửa 3 lần và lần thứ 4 chúng giết chết mẹ tôi", lời kể đắng chát của cô gái mất mẹ vì sự tàn bạo của Taliban và nỗi sợ hãi không nói nên lời của phụ nữ Afghanistan - Ảnh 5.

Hình ảnh tại nhà của bà Najia.

Một người hàng xóm, đã phải hét lên để đám binh lính kia dừng việc đánh đập bà Najia lại, cho biết nhiều phụ nữ trong làng của bà Najia là góa phụ, chồng họ là binh lính Afghanistan đã hy sinh. Họ kiếm sống bằng nghề bán sữa, nhưng Taliban "không cho phép điều đó". Cô nói: "Chúng tôi không có đàn ông trong nhà, chúng tôi sẽ làm gì? Chúng tôi muốn được đi học, được đến trạm y tế và tự do như những phụ nữ khác".

Burqa tăng giá chóng mặt

Việc Taliban tiếp quản đất nước nhanh chóng đến mức một số phụ nữ không kịp mua Burqa  để thuận theo quy định của Taliban.

Một phụ nữ (giấu tên) cho biết gia đình của cô chỉ có 1-2 chiếc Burqa để cô, chị gái và mẹ dùng chung. Cô nói: “Nếu tình trạng càng trở nên tồi tệ hơn và chúng tôi không có Burqa, chúng tôi phải lấy một tấm khăn trải giường hoặc thứ gì đó để biến nó thành một chiếc khăn Burqa".

"Chúng gõ cửa 3 lần và lần thứ 4 chúng giết chết mẹ tôi", lời kể đắng chát của cô gái mất mẹ vì sự tàn bạo của Taliban và nỗi sợ hãi không nói nên lời của phụ nữ Afghanistan - Ảnh 6.

Giá Burqa tăng gấp 10 lần ở Kabul khi phụ nữ đổ xô đi mua Burqa. Có người chưa kịp đến chợ thì chủ cửa hàng bán Burqa đã đóng cửa vì cũng vội tháo chạy về nhà trú ẩn. Người phụ nữ này cho biết cô đã dành hàng giờ tại ngân hàng hôm 16/8 để cố gắng rút càng nhiều tiền càng tốt nhằm giúp gia đình vượt qua những ngày bấp bênh sắp tới.

"Thật là bất ngờ, không ai tưởng tượng được chuyện này lại sớm xảy ra như vậy. Ai cũng nghĩ quân chính phủ sẽ duy trì được trong 1 năm hoặc lâu hơn, nhưng tinh thần của họ đã mất", cô nói.

Cô lo sợ cho cuộc sống của mình, nhưng cũng là sự sụp đổ của một chính phủ mà người dân đã đấu tranh rất vất vả để xây dựng và chấm dứt các quyền tự do cho phụ nữ Afghanistan.

"Chúng ta đã chiến đấu nhiều năm để được ra ngoài, chúng ta có cần phải chiến đấu một lần nữa vì những điều tương tự? Để được phép đi làm, được phép vào bệnh viện một mình?", cô nói.

Nguồn: CNN

Chia sẻ
Đọc thêm