NSND Trọng Khôi: Cả cuộc đời hết mình vì nghiệp diễn
Sau những ngày dài chiến đấu với bệnh tật, sáng nay (14/3/2012), NSND Trọng Khôi đã qua đời tại bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội. Thay cho lời tiễn biệt, hãy cùng chúng tôi điểm lại những mốc son đáng nhớ trong cuộc sống và sự nghiệp của ông.
Một đời đam mê nghiệp diễn
NSND Nguyễn Trọng Khôi sinh năm 1943 tại Hải Dương. Là con trưởng trong một gia đình không có ai theo ngành nghệ thuật, nhưng từ lâu, niềm đam mê sân khấu đã được nhen nhóm trong chàng trai trẻ.
Đến tuổi thi đại học, chàng thanh niên Trọng Khôi giấu gia đình thi vào trường Sân khấu. Sợ bố biết lại đánh đòn, cả tháng liền, cậu trốn ở nhà bạn nối khố (NSND Doãn Hoàng Giang). Cho đến khi gia đình nhận được giấy báo đỗ, cậu mới dám về.
Sau đó, Trọng Khôi được cử đi học ở Liên Xô nên chuyển sang trường Ngoại ngữ để học tiếng Nga. Nhưng 3 ngày trước khi lên đường, do gặp trục trặc nên chuyến đi bị hoãn lại. Máu nghề nghiệp nổi lên, chàng thanh niên quay về trường cũ xin học tiếp, dù đã bị bỏ lỡ mất một năm.
Để bù cho sự rủi ro, thiệt thòi không được du học, Nguyễn Trọng Khôi lao vào nghiên cứu. Ai đến thăm nhà đều ngỡ ngàng hỏi: “Diễn viên mà cũng phải đọc nhiều sách thế à?”. Hồi mới giải phóng, lần đầu tiên được đi công tác Sài Gòn, nhiều người phấn khởi vào mua đồ, nhưng Khôi thì lại nướng sạch 200 đồng tiết kiệm vào hai thùng sách.
Tốt nghiệp trường Sân Khấu, Trọng Khôi được về nhà hát Trung ương. Chàng thanh niên như cá trong sông lạch được về đại dương, mặc sức tung hoành với những vai diễn đầy ấn tượng. Nguyễn Trọng Khôi nhanh chóng trở thành gương mặt quen thuộc trên tất cả các sân khấu trong Nam, ngoài Bắc.
Nhắc đến những vai diễn tiêu biểu của NSND Nguyễn Trọng Khôi, khán giả yêu sân khấu không thể quên hình ảnh Trương Ba trong vở Hồn Trương Ba, da hàng thịt; vai đạo diễn trong vở Đời nghệ sĩ… Ông đã đi biểu diễn giao lưu quốc tế ở các nước: Philippines, Nga, Mỹ và được trao tặng bằng khen “Nghệ sĩ xuất sắc nhất Liên hoan Sân khấu Quốc tế Moskba năm 1990”.
Không chỉ hoạt động tích cực ở lĩnh vực sân khấu, ông còn tạo được ấn tượng qua nhiều vai diễn trên màn ảnh và đóng góp nhiều vai diễn hay cho sự nghiệp điện ảnh nước nhà. Trong đó, một số vai diễn trong phim của ông gây được nhiều chú ý như : Thiếu tá Khanh trong “Trừng Phạt”, Trung tá Thi trong phim “Huyền thoại về người mẹ”, Bảy Tú phim “Săn bắt cướp”, Ba Đức trong “Đứng trước biển”, đặc biệt là Nghị Hách trong phim “Giông Tố”...
Ngoài ra, ông còn tham gia dàn dựng trên nhiều vở diễn cho các nhà hát và các đoàn nghệ thuật khác, đồng thời tham gia giảng dạy, đào tạo các diễn viên trẻ tại các Trường Cao đẳng, Đại học Sân khấu.
Không bao giờ từ bỏ!
Để đạt được những đỉnh cao vinh quang trong nghệ thuật, NSND Trọng Khôi cũng phải đánh đổi bằng không ít mồ hôi, nước mắt. Đã có những lúc ông bị người khác hiểu lầm, bị buộc phải thôi diễn. Để thổi hồn cho những vai diễn của mình trên sân khấu, bất kể ở thời điểm nào, ông cũng không ngừng học hỏi, nghiên cứu. Cả đến khi đã từ bỏ chốn quan trường, lui về chiêm nghiệm trong cái góc nhỏ của riêng mình, Nguyễn Trọng Khôi vẫn còn đau đáu với nghề. Khác với nhiều người, khi về hưu thường rơi vào cảm giác chống chếnh, hụt hẫng hay buồn rầu, nuối tiếc, ông nói mình còn một danh sách dằng dặc những công việc phải làm, để chạy đua với tháng năm, chiến thắng sức ép của tuổi già và cả bệnh tật.
Trong khoảng thời gian hơn 20 năm, ông lúc nào cũng phải dùng đến thuốc, phải dè chừng đủ thứ tai ương cứ rình rập đe dọa bất cứ lúc nào. Đã có những lần tưởng như sắp gục ngã, nhưng rồi ông đã không đầu hàng, đàng hoàng trở về từ giường bệnh, lại hăm hở với những chuyến đi tới khắp mọi vùng miền sân khấu, xắn tay áo lo toan tổ chức các liên hoan, hội diễn hết trong nước đến quốc tế, rồi thù tạc vui vầy với bạn bè và cả bao người hâm mộ.
Giữa lúc sân khấu truyền thống đang lao đao trong cơn khủng hoảng, tìm kiếm một lối đi, NSND Trọng Khôi vẫn không hề nản chí. Ông không những quyết giữ lấy nghề, mà còn có tham vọng truyền tình yêu nghề cho thế hệ đi sau. Trọng Khôi bắt tay cùng NSND Lan Hương của Nhà hát Tuổi trẻ và NSƯT Trần Nhượng mở khóa bồi dưỡng kỹ thuật diễn xuất cho các bạn trẻ có tham vọng thành diễn viên hoặc những diễn viên mong muốn được thành tài.
NSND Trọng Khôi trong vở "Hồn Trương Ba, da hàng thịt"
Không dừng lại ở đó, ông vẫn tiếp tục thử sức mình với những vai diễn mới trong các phim truyền hình nhiều tập. Đắm mình vào bầu không khí nghệ thuật ấy, ông bảo mình chẳng còn đủ thời gian để buồn.
Cuộc đời đã đi qua chừng ấy thăng trầm, nhưng NSND Trọng Khôi vẫn còn một ước mơ dang dở, ấy là là dự án biểu diễn xuyên Việt gồm các trích đoạn, những vai diễn xuất sắc của Trọng Khôi, đề cương và kịch bản do nhà thơ Phạm Tiến Duật (em rể ông) viết và trực tiếp dẫn chương trình. Công việc đang trong giai đoạn chuẩn bị thì nhà thơ Phạm Tiến Duật lâm trọng bệnh và qua đời. Sau đó, sức khỏe của NSND Trọng Khôi cũng không cho phép ông thực hiện một chương trình biểu diễn lớn, trên suốt chiều dài đất nước hơn 2.000 cây số như vậy.
Ông ra đi, để lại rất nhiều nuối tiếc, nhưng chắc chắn vào một ngày nào đó, có thể bằng cách này hay cách khác, những người còn ở lại, bạn bè, người thân, và những người mến mộ ông sẽ giúp ông hoàn thành nốt những tâm nguyện của cuộc đời mình.
Tốt nghiệp Trường Đại học Nghệ thuật sân khấu tại Việt Nam năm 1963, từ năm 1964 - 1970, Nguyễn Trọng Khôi là diễn viên Nhà hát kịch Việt Nam. Sau đó, từ năm 1970 - 1972, ông được đề bạt làm Phó đoàn biểu diễn – Nhà hát Kịch Việt Nam.
Đến năm 1972, ông làm trưởng đoàn biểu diễn – Nhà hát Kịch Việt Nam. Với những cống hiến không ngừng, năm 1989, ông được phong tặng danh hiệu NSƯT và giữ chức vụ Phó Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam.
Năm 2000, Nguyễn Trọng Khôi được phong tặng danh hiệu NSND và giữ chức vụ Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam. Sau đó, ông chuyển sang công tác hội, giữ chức vụ Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Giám đốc Trung tâm ITI Việt Nam (thành viên Viện Sân khấu quốc tế).
Sáng nay 14/3, NSND Trọng Khôi đã vĩnh viễn ra đi, để lại biết bao niềm thương tiếc cho hàng triệu con tim khán giả, những người đã từng một thời rung động vì những vai diễn của ông - người nghệ sĩ luôn hết mình vì nghệ thuật, vì sự sáng tạo không ngừng nghỉ. Khán giả của nền nghệ thuật nước nhà sẽ mãi khắc ghi tên ông trong tim mình. Vĩnh biệt NSND Trọng Khôi.
NSND Nguyễn Trọng Khôi sinh năm 1943 tại Hải Dương. Là con trưởng trong một gia đình không có ai theo ngành nghệ thuật, nhưng từ lâu, niềm đam mê sân khấu đã được nhen nhóm trong chàng trai trẻ.
Đến tuổi thi đại học, chàng thanh niên Trọng Khôi giấu gia đình thi vào trường Sân khấu. Sợ bố biết lại đánh đòn, cả tháng liền, cậu trốn ở nhà bạn nối khố (NSND Doãn Hoàng Giang). Cho đến khi gia đình nhận được giấy báo đỗ, cậu mới dám về.
Sau đó, Trọng Khôi được cử đi học ở Liên Xô nên chuyển sang trường Ngoại ngữ để học tiếng Nga. Nhưng 3 ngày trước khi lên đường, do gặp trục trặc nên chuyến đi bị hoãn lại. Máu nghề nghiệp nổi lên, chàng thanh niên quay về trường cũ xin học tiếp, dù đã bị bỏ lỡ mất một năm.
Để bù cho sự rủi ro, thiệt thòi không được du học, Nguyễn Trọng Khôi lao vào nghiên cứu. Ai đến thăm nhà đều ngỡ ngàng hỏi: “Diễn viên mà cũng phải đọc nhiều sách thế à?”. Hồi mới giải phóng, lần đầu tiên được đi công tác Sài Gòn, nhiều người phấn khởi vào mua đồ, nhưng Khôi thì lại nướng sạch 200 đồng tiết kiệm vào hai thùng sách.
Tốt nghiệp trường Sân Khấu, Trọng Khôi được về nhà hát Trung ương. Chàng thanh niên như cá trong sông lạch được về đại dương, mặc sức tung hoành với những vai diễn đầy ấn tượng. Nguyễn Trọng Khôi nhanh chóng trở thành gương mặt quen thuộc trên tất cả các sân khấu trong Nam, ngoài Bắc.
Nhắc đến những vai diễn tiêu biểu của NSND Nguyễn Trọng Khôi, khán giả yêu sân khấu không thể quên hình ảnh Trương Ba trong vở Hồn Trương Ba, da hàng thịt; vai đạo diễn trong vở Đời nghệ sĩ… Ông đã đi biểu diễn giao lưu quốc tế ở các nước: Philippines, Nga, Mỹ và được trao tặng bằng khen “Nghệ sĩ xuất sắc nhất Liên hoan Sân khấu Quốc tế Moskba năm 1990”.
Không chỉ hoạt động tích cực ở lĩnh vực sân khấu, ông còn tạo được ấn tượng qua nhiều vai diễn trên màn ảnh và đóng góp nhiều vai diễn hay cho sự nghiệp điện ảnh nước nhà. Trong đó, một số vai diễn trong phim của ông gây được nhiều chú ý như : Thiếu tá Khanh trong “Trừng Phạt”, Trung tá Thi trong phim “Huyền thoại về người mẹ”, Bảy Tú phim “Săn bắt cướp”, Ba Đức trong “Đứng trước biển”, đặc biệt là Nghị Hách trong phim “Giông Tố”...
Ngoài ra, ông còn tham gia dàn dựng trên nhiều vở diễn cho các nhà hát và các đoàn nghệ thuật khác, đồng thời tham gia giảng dạy, đào tạo các diễn viên trẻ tại các Trường Cao đẳng, Đại học Sân khấu.
Không bao giờ từ bỏ!
Để đạt được những đỉnh cao vinh quang trong nghệ thuật, NSND Trọng Khôi cũng phải đánh đổi bằng không ít mồ hôi, nước mắt. Đã có những lúc ông bị người khác hiểu lầm, bị buộc phải thôi diễn. Để thổi hồn cho những vai diễn của mình trên sân khấu, bất kể ở thời điểm nào, ông cũng không ngừng học hỏi, nghiên cứu. Cả đến khi đã từ bỏ chốn quan trường, lui về chiêm nghiệm trong cái góc nhỏ của riêng mình, Nguyễn Trọng Khôi vẫn còn đau đáu với nghề. Khác với nhiều người, khi về hưu thường rơi vào cảm giác chống chếnh, hụt hẫng hay buồn rầu, nuối tiếc, ông nói mình còn một danh sách dằng dặc những công việc phải làm, để chạy đua với tháng năm, chiến thắng sức ép của tuổi già và cả bệnh tật.
Trong khoảng thời gian hơn 20 năm, ông lúc nào cũng phải dùng đến thuốc, phải dè chừng đủ thứ tai ương cứ rình rập đe dọa bất cứ lúc nào. Đã có những lần tưởng như sắp gục ngã, nhưng rồi ông đã không đầu hàng, đàng hoàng trở về từ giường bệnh, lại hăm hở với những chuyến đi tới khắp mọi vùng miền sân khấu, xắn tay áo lo toan tổ chức các liên hoan, hội diễn hết trong nước đến quốc tế, rồi thù tạc vui vầy với bạn bè và cả bao người hâm mộ.
Giữa lúc sân khấu truyền thống đang lao đao trong cơn khủng hoảng, tìm kiếm một lối đi, NSND Trọng Khôi vẫn không hề nản chí. Ông không những quyết giữ lấy nghề, mà còn có tham vọng truyền tình yêu nghề cho thế hệ đi sau. Trọng Khôi bắt tay cùng NSND Lan Hương của Nhà hát Tuổi trẻ và NSƯT Trần Nhượng mở khóa bồi dưỡng kỹ thuật diễn xuất cho các bạn trẻ có tham vọng thành diễn viên hoặc những diễn viên mong muốn được thành tài.
NSND Trọng Khôi trong vở "Hồn Trương Ba, da hàng thịt"
Không dừng lại ở đó, ông vẫn tiếp tục thử sức mình với những vai diễn mới trong các phim truyền hình nhiều tập. Đắm mình vào bầu không khí nghệ thuật ấy, ông bảo mình chẳng còn đủ thời gian để buồn.
Cuộc đời đã đi qua chừng ấy thăng trầm, nhưng NSND Trọng Khôi vẫn còn một ước mơ dang dở, ấy là là dự án biểu diễn xuyên Việt gồm các trích đoạn, những vai diễn xuất sắc của Trọng Khôi, đề cương và kịch bản do nhà thơ Phạm Tiến Duật (em rể ông) viết và trực tiếp dẫn chương trình. Công việc đang trong giai đoạn chuẩn bị thì nhà thơ Phạm Tiến Duật lâm trọng bệnh và qua đời. Sau đó, sức khỏe của NSND Trọng Khôi cũng không cho phép ông thực hiện một chương trình biểu diễn lớn, trên suốt chiều dài đất nước hơn 2.000 cây số như vậy.
Ông ra đi, để lại rất nhiều nuối tiếc, nhưng chắc chắn vào một ngày nào đó, có thể bằng cách này hay cách khác, những người còn ở lại, bạn bè, người thân, và những người mến mộ ông sẽ giúp ông hoàn thành nốt những tâm nguyện của cuộc đời mình.
Tốt nghiệp Trường Đại học Nghệ thuật sân khấu tại Việt Nam năm 1963, từ năm 1964 - 1970, Nguyễn Trọng Khôi là diễn viên Nhà hát kịch Việt Nam. Sau đó, từ năm 1970 - 1972, ông được đề bạt làm Phó đoàn biểu diễn – Nhà hát Kịch Việt Nam.
Đến năm 1972, ông làm trưởng đoàn biểu diễn – Nhà hát Kịch Việt Nam. Với những cống hiến không ngừng, năm 1989, ông được phong tặng danh hiệu NSƯT và giữ chức vụ Phó Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam.
Năm 2000, Nguyễn Trọng Khôi được phong tặng danh hiệu NSND và giữ chức vụ Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam. Sau đó, ông chuyển sang công tác hội, giữ chức vụ Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Giám đốc Trung tâm ITI Việt Nam (thành viên Viện Sân khấu quốc tế).
Video: Nghệ sĩ Trọng Khôi cùng những NSND khác biểu diễn ca khúc "Chúng tôi là nghệ sĩ"
...
...
Sáng nay 14/3, NSND Trọng Khôi đã vĩnh viễn ra đi, để lại biết bao niềm thương tiếc cho hàng triệu con tim khán giả, những người đã từng một thời rung động vì những vai diễn của ông - người nghệ sĩ luôn hết mình vì nghệ thuật, vì sự sáng tạo không ngừng nghỉ. Khán giả của nền nghệ thuật nước nhà sẽ mãi khắc ghi tên ông trong tim mình. Vĩnh biệt NSND Trọng Khôi.