Nỗi uẩn ức của phụ nữ trong Hoàng gia Nhật: Mất giọng nói, mang tâm bệnh, chỉ muốn vẫy vùng thoát khỏi "lồng son"

Làm một người phụ nữ trong hoàng gia Nhật Bản buộc phải gánh vác trên vai nhiều nghĩa vụ và trách nhiệm, không phải cuộc sống màu hồng hưởng thụ như nhiều người vẫn nghĩ.

Gần 3 thập kỷ trước, Hoàng hậu Michiko (nay là Hoàng thái hậu) đã tạm thời bị mất giọng nói vì stress nặng sau khi công khai nói về những khuyết điểm được cho là của bà với tư cách là vợ Nhật hoàng Akihito (nay là Thượng hoàng).

10 năm sau, con dâu của bà Michiko, đương kim Hoàng hậu Masako, đã phải rút khỏi nghĩa vụ công để đối phó với căn bệnh trầm cảm sau khi truyền thông liên tục xoáy sâu vào việc bà không thể sinh được con trai nối dõi cho hoàng gia Nhật.

Đầu tháng này, hoàng gia Nhật lại lên tiếng xác nhận trong một cuộc họp báo về việc Công chúa Mako, cháu gái lớn của Hoàng thái hậu Michiko bị chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương (Post-traumatic stress disorder - PTSD) vì công chúng liên tục phản đối cuộc hôn nhân của cô với bạn trai thời đại học Kei Komuro.

"Cô ấy cảm thấy như thể phẩm giá con người mình bị chà đạp. Cô ấy nghĩ mình như một người không có giá trị", bác sĩ tâm lý của Công chúa Mako nói trong cuộc họp báo đầu tháng 10.

Nỗi khổ không ai thấu của phụ nữ trong hoàng gia Nhật: Mất giọng nói, mang tâm bệnh, chỉ muốn vẫy vùng thoát khỏi "lồng son" - Ảnh 1.

"Công dân hạng hai"

Theo New York Times, dù làm dâu hay sinh ra trong gia đình hoàng gia, những người phụ nữ hoàng tộc Nhật Bản không chỉ bị giới báo chí và công chúng giám sát gắt gao mà cả các quan chức hoàng gia, những người quản lý cuộc sống hàng ngày của họ, theo những tiêu chuẩn nghiêm ngặt nhất. 

Nhật hoàng và gia đình ông được coi là biểu tượng Nhật Bản truyền thống, phụ nữ hoàng gia phải chịu tình trạng bất bình đẳng giới nặng nề hơn, một bộ phận xã hội hiện nay vẫn thường định nghĩa phụ nữ bằng những nghĩa vụ cứng nhắc. Dù các thành viên nữ trong hoàng gia không đủ điều kiện để thừa kế ngai vị, những lời chỉ trích mà họ nhận được lại có thể khắc nghiệt hơn rất nhiều so với đàn ông trong hoàng tộc.

"Ngoài làm việc với tư cách thành viên hoàng gia, phụ nữ hoàng tộc phải duy trì phong cách thời trang chuẩn mực, đẹp đẽ và sau khi kết hôn, mục đích là phải sinh con", Rika Kayama, giáo sư kiêm bác sĩ tâm lý tại Đại học Rikkyo ở Tokyo, nói. 

Nỗi khổ không ai thấu của phụ nữ trong hoàng gia Nhật: Mất giọng nói, mang tâm bệnh, chỉ muốn vẫy vùng thoát khỏi "lồng son" - Ảnh 2.

Nỗi khổ không ai thấu của phụ nữ trong hoàng gia Nhật: Mất giọng nói, mang tâm bệnh, chỉ muốn vẫy vùng thoát khỏi "lồng son" - Ảnh 1.

Vợ chồng Hoàng hậu Michiko khi còn trẻ.

"Mọi người sẽ hỏi: 'Bạn có đang là một người mẹ tốt không? Bạn với mẹ chồng có quan hệ tốt không? Bạn đang hỗ trợ chồng mình như thế nào?'. Vì vậy, nhiều công việc yêu cầu bạn phải được hoàn thành một cách hoàn hảo mà không gặp trở ngại. Tôi không nghĩ những người đàn ông trong gia đình hoàng gia bị soi xét kỹ lưỡng như vậy", Rika Kayama nói thêm.

Nhật Bản hiện nay đã có một số sự thay đổi với hai phụ nữ ứng cử Thủ tướng trong cuộc bầu cử lãnh đạo gần đây. Một số tập đoàn cũng đang nỗ lực nâng cao vị thế lãnh đạo của phụ nữ trên thương trường hơn. Tuy nhiên, trên nhiều phương diện, xã hội Nhật Bản vẫn đối xử với phụ nữ giống như "những công dân hạng hai". 

Các cặp đôi sau khi kết hôn không được phép có họ riêng biệt. Trên thực tế, hầu hết phụ nữ phải lấy họ chồng. Bản thân các công chúa Nhật sau khi kết hôn với thường dân cũng không ngoại lệ. Tất cả đều cải họ sang họ chồng. Thậm chí, họ sẽ mất hết các tước vị, đặc quyền trong hoàng gia sau khi lấy chồng là thường dân. Hiện tại, đại diện là phụ nữ trong quản lý, Quốc hội và tại các trường đại học danh tiếng của đất nước này cũng còn rất ít.

Nỗi sầu nơi cung cấm

Những phụ nữ phản đối sự đối xử bất công hoặc ủng hộ quyền bình đẳng giới thường bị chỉ trích vì đứng ngoài ranh giới. Những lời chỉ trích, phản đối cuộc hôn nhân của Công chúa Mako khi cô kiên quyết đi theo tiếng gọi của con tim dường như lặp lại cách đối xử với những phụ nữ đã lên tiếng về việc tấn công tình dục hoặc thậm chí các quy tắc tại nơi làm việc về việc đi giày cao gót.

Trong gia đình hoàng gia, những người phụ nữ luôn được kỳ vọng tuân thủ các giá trị của thời đại trước đó. Mihoko Suzuki, giám đốc sáng lập của Trung tâm Nhân văn tại Đại học Miami, người viết về phụ nữ trong các chế độ quân chủ, cho biết: "Có ý kiến cho rằng hoàng gia là kiểu gia đình vượt thời gian và họ không phải một phần của xã hội hiện đại. Những người theo chủ nghĩa truyền thống muốn đưa ra ý tưởng lâu đời hơn, thoải mái hơn, ổn định hơn về vai trò giới vào gia đình hoàng gia".

Hoàng Thái hậu Michiko trở thành thường dân đầu tiên trong nhiều thế kỷ kết hôn với người thừa kế ngai vàng. Thay vì giao các con mình cho các quan chức hoàng gia nuôi dưỡng như truyền thống trước đây, bà lựa chọn tự mình chăm sóc chúng. Xuất hiện cùng chồng, Thượng hoàng Akihito, trong các chuyến công du trong và ngoài nước, bà Michiko mang lại cảm giác gần gũi cho công chúng về gia đình hoàng gia vốn tách biệt với thường dân bằng cách quỳ xuống để nói chuyện với các nạn nhân trong các thảm họa và những người khuyết tật.

Nỗi khổ không ai thấu của phụ nữ trong hoàng gia Nhật: Mất giọng nói, mang tâm bệnh, chỉ muốn vẫy vùng thoát khỏi "lồng son" - Ảnh 2.

Hoàng Thái hậu Michiko đã muốn phá vỡ nhiều quy tắc hoàng gia.

Mặc dù vậy, khi bà Michiko cải tạo lại Cung điện hoàng gia hoặc mặc quá nhiều trang phục khác nhau đã bị truyền thông và dư luận lên án. Nhiều thông tin cho hay, các quan chức hoàng gia và mẹ chồng đã phê bình bà. Sau 4 năm làm dâu hoàng gia, vào năm 1963, bà Michiko bị sảy thai và phải chuyển đến sống trong một biệt thự riêng hơn 2 tháng, nhiều đồn đoán cho rằng bà bị suy nhược thần kinh vì "cuộc chiến chốn thâm cung", không chỉ với mẹ chồng mà còn vô vàn các quy tắc hà khắc cùng những định kiến khó lòng có thể thay đổi được.

30 năm sau, bà Michiko bị stress nặng và mất giọng, vài tháng sau mới khôi phục giọng nói. Con dâu bà Michiko, đương kiêm Hoàng hậu Masako, cũng rơi vào tình cảnh không thể thảm thương hơn. Trước khi trở thành mẫu nghi thiên hạ, bà Masako là một người phụ nữ xinh đẹp và thành công. Bà tốt nghiệp Đại học Harvard với sự nghiệp đầy hứa hẹn là một nhà ngoại giao đang thăng tiến.

Tuy nhiên, vào năm 1993 bà quyết định kết hôn với Nhật hoàng Naruhito, lúc đó là Thái tử, trở thành nàng dâu hoàng gia Nhật. Nhiều nhà bình luận hy vọng Masako có thể giúp hiện đại hóa chế độ quân chủ và đóng vai trò là hình mẫu cho những phụ nữ trẻ Nhật Bản. Tuy nhiên, sau khi kết hôn, mọi sự chú ý lại đổ dồn vào khả năng sinh con của bà. 

Nỗi khổ không ai thấu của phụ nữ trong hoàng gia Nhật: Mất giọng nói, mang tâm bệnh, chỉ muốn vẫy vùng thoát khỏi "lồng son" - Ảnh 3.

Hoàng hậu Masako phải chịu nhiều áp lực để sinh con trai nối dõi cho hoàng gia.

Sau khi sảy thai, Hoàng hậu Masako sinh một con gái - Công chúa Aiko - đã làm thất vọng những người muốn hoàng gia Nhật có một người thừa kế là hoàng tử. Các quan chức hoàng gia vì để bà có thể tiếp tục mang thai, đã hạn chế việc đi lại, khiến bà phải rút khỏi nghĩa vụ công. Hoàng hậu Masako từng đưa ra tuyên bố rằng bà đang phải chịu đựng "sự kiệt quệ cả về tinh thần và thể chất".

Liệu mọi thứ có thể thay đổi?

Trường hợp đáng buồn gần đây nhất không ai khác chính là Công chúa Mako cho thấy một bộ phận công chúng muốn cô phải đáp ứng được kỳ vọng của họ với tư cách là thành viên hoàng gia mặc dù sau khi kết hôn cô sẽ mất hết địa vị. Giờ đây, chuyện hôn nhân của một nàng công chúa không được thừa kế ngai vị là một chuyện mà bất kỳ ai cũng có quyền lên tiếng phản bác, chỉ trích và đưa ra yêu cầu mà họ mong muốn. Đâu phải Công chúa nào cũng sống trong nhung lụa, tận hưởng quãng đời màu hồng như trong truyện cổ tích!

Công chúng đã xuống đường biểu tình, lên án Công chúa Mako khi cô kiên quyết kết hôn với Kei Komuro, người bị cho là "kẻ đảo mỏ" do bê bối tài chính của gia đình. 8 công chúa khác đã kết hôn với thường dân trước đó và bị tước bỏ địa vị hoàng gia nhưng tất cả đều không phải chịu các cuộc tấn công dữ dội giống như Công chúa Mako.

Cha của Công chúa Mako - Thái tử Akishino - ban đầu không chấp thuận cuộc hôn nhân sau khi cặp đôi tuyên bố đính hôn vào năm 2017. Khi đó, ông nói muốn công chúng chấp nhận trước khi ông chúc phúc. 

Nỗi khổ không ai thấu của phụ nữ trong hoàng gia Nhật: Mất giọng nói, mang tâm bệnh, chỉ muốn vẫy vùng thoát khỏi "lồng son" - Ảnh 4.

Gia đình Thái tử Akishino.

"Ông ấy nói họ nên kết hôn với sự chúc phúc của mọi người, thậm chí Thái tử còn cho rằng chúng tôi có quyền đưa ra ý kiến đóng góp. Tôi nghĩ người Nhật cảm thấy như hoàng gia đại diện họ theo một cách nào đó và chúng tôi có quyền đưa ra ý kiến", Yoko Nishimura, 55 tuổi, người dân ở Tokyo cho biết.

Thái tử Akishino cuối cùng cũng đồng ý hôn sự của con gái nhưng các cuộc tấn công trên truyền thông và mạng xã hội với công chúa Mako và hôn phu vẫn tiếp diễn với xu hướng ngày càng gia tăng. Ngay cả khi đám cưới được tổ chức lặng lẽ, không theo nghi lễ truyền thống, Công chúa Mako từ chối nhận của hồi môn giá trị thì các cuộc tấn công vẫn chưa dừng lại. 

Trong những tuần gần đây, nhiều người biểu tình đã tuần hành ở Ginza, một khu mua sắm nổi tiếng ở Tokyo và giương cao khẩu hiệu: "Đừng làm ô uế gia đình hoàng gia bằng cuộc hôn nhân bị nguyền rủa này" và "Hãy hoàn thành trách nhiệm trước khi kết hôn".

Một cây bút trên tạp chí Gendai Business phản đối lựa chọn của Công chúa Mako, nói cô ấy sẽ "khiến Nhật Bản phải xấu hổ trên trường quốc tế". Trên Twitter, một số người gọi cô là "kẻ trộm thuế", dù công chúa quyết định từ bỏ của hồi môn để bảo vệ hôn phu của mình khỏi bị mang tiếng là "kẻ đào mỏ". Thậm chí những người khác còn cáo buộc công chúa nói dối việc bị chấn thương tinh thần. "Công chúng sẽ nghi ngờ bạn nếu cô thông báo rằng bệnh tình của mình đã cải thiện sau vài tháng", một người dùng trên Twitter viết.

Việc các phụ nữ hoàng gia Nhật Bản công bố mắc chứng bệnh về tinh thần cũng có thể truyền cảm hứng cho các cuộc thảo luận nhiều hơn về sức khỏe tinh thần ở một quốc gia vẫn còn coi đây là một chủ đề tế nhị. Kathryn Tanaka, phó giáo sư văn học và văn hóa Nhật Bản tại Đại học Hyogo, cho biết: "Tôi không nghĩ phụ nữ trong hoàng gia công khai về các vấn đề sức khỏe tinh thần của họ để nhận được sự an ủi. Nhưng tôi nghĩ họ thật dũng cảm khi thừa nhận".

Có thể thấy rằng, là một phụ nữ trong hoàng gia Nhật không phải ai cũng được quyền sống cho chính mình, họ phải đối diện với tầng tầng lớp lớp các quy tắc, thể chế cùng sự theo dõi sát sao của nhiều người. Một số ý kiến cho rằng, việc Công chúa Mako kiên quyết kết hôn với thường dân dù bị dư luận phản đối một phần là vì tình yêu, một phần là vì khao khát sự tự do. Bởi lẽ Mako nhận ra rằng để thay đổi toàn bộ một thể chế là điều không tưởng vậy thì chỉ còn cách lựa chọn cho bản thân một con đường mới khác dù khởi đầu sẽ rất chông gai và bản thân sẽ bị thương tích đầy mình.

Nguồn: NYT

Chia sẻ
Đọc thêm