Dùng thuốc chứa corticoid lâu dài không chỉ làm trẻ mọc đầy lông mà đáng lo ngại nhất là điều này

Corticoid là một loại thuốc chống viêm rất quen thuộc với các bố mẹ nuôi con nhỏ. Việc lạm dụng thuốc chống viêm corticoid trong Nhi khoa nguy hiểm không kém gì lạm dụng thuốc kháng sinh.

Bên cạnh thuốc kháng sinh thì thuốc chứa thành phần là corticoid là loại được sử dụng trong điều trị nhiều bệnh lý phổ biến ở trẻ nhỏ.

Corticoid có tác dụng kháng viêm, chống dị ứng và ức chế hệ miễn dịch, bởi thế nó được các bác sĩ chỉ định để chữa trị nhiều bệnh ở trẻ như bệnh ngoài da (chàm, vẩy nến, viêm da dị ứng); bệnh đường hô hấp, bệnh khớp, bệnh thận... Việc sử dụng thuốc không có chỉ định của bác sĩ hoặc dùng quá liều, quá thời gian chỉ định sẽ gây ra nhiều tác dụng phụ có hại cho sức khỏe trẻ em.

"Giật mình" với tác hại của thuốc corticoid khi cho trẻ sử dụng lâu dài

Mặc dù là loại thuốc được chỉ định rất phổ biến ở trẻ em nhưng không vì thế mà nó tuyệt đối an toàn. Tác dụng phụ của corticoid phụ thuộc vào loại thuốc, liều dùng, thời gian dùng, đường dùng hay lượng dùng và vị trí dùng nếu dùng ngoài da. Sử dụng corticoid không đúng cách có thể mang đến nhiều tác dụng phụ, nhất là ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh, có thể kể đến như:

- Sử dụng corticoid kéo dài có thể gây ra Hội chứng Cushing với các biểu hiện như: khiến trẻ tăng cân nhanh, không cân đối, béo phì, mặt tròn như mặt trăng, mập nhiều ở vùng bụng, sau gáy và cổ; trong khi đó phần đùi và cánh tay teo nhỏ lại, không tương xứng. Với bé gái, nó có thể gây ra tình trạng dậy thì sớm, rối loạn kinh nguyện hoặc mất kinh.

Dùng thuốc chứa corticoid lâu dài không chỉ làm trẻ mọc đầy lông mà đáng lo ngại nhất là điều này - Ảnh 1.

- Corticoid dùng trong thời gian dài có thể làm mỏng da, rạn da, mặt có nhiều mụn hơn, bụng và đùi có nhiều vết rạn da.

- Suy tuyến thượng thận: đây là tác dụng phụ không mong muốn khá nghiêm trọng. Trẻ em bị suy tuyến thượng thận thường có dấu hiệu mệt mỏi, thể trạng yếu, buồn nôn và nôn mửa, huyết áp thấp.

BS Nhi khoa Nguyễn Hữu Thảo (Bệnh viện Sản Nhi Vĩnh Phúc) giải thích: "Nếu dùng corticoid trong thời gian dài sẽ có nguy cơ teo tuyến thượng thận do tuyến này quen với tình trạng có thuốc trong cơ thể sẽ ngừng hoạt động, không còn duy trì chức năng bài tiết hormone bình thường nữa. Triệu chứng điển hình của teo tuyến thượng thận do lạm dụng corticoid là rậm lông, tăng cân, mặt tròn, béo trung tâm, tích tụ mỡ ở vùng cổ, sau gáy, mặt tròn đỏ, da mỏng, rạn da, yếu cơ gốc chi, đi lại khó khăn.... Một số trường hợp còn bị rối loạn tâm thần, kích động, không kiểm soát hành vi, nhất là khi dùng corticoid ở trẻ nhỏ hay người lớn tuổi".

Dùng thuốc chứa corticoid lâu dài không chỉ làm trẻ mọc đầy lông mà đáng lo ngại nhất là điều này - Ảnh 2.

Nếu dùng corticoid trong thời gian dài sẽ có nguy cơ teo tuyến thượng thận (Ảnh minh họa).

- Suy giảm sức đề kháng: Thuốc corticoid sử dụng không đúng cách với liều cao, kéo dài làm cho trẻ tăng nguy cơ nhiễm trùng, dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn đặc biệt với các mầm bệnh thông thường do vi khuẩn, virus và nấm (ví dụ viêm phổi, thuỷ đậu, lao..)

Đáng lo ngại nữa là do làm ức chế hệ thống miễn dịch của trẻ nên corticoid còn làm giảm hiệu quả của vắc xin hay thuốc kháng sinh.

Ngoài ra, corticoid còn có thể gây ra một số tác dụng phụ khác như: huyết áp cao, đau đầu; yếu cơ; tăng trưởng lông trên mặt; làm lành vết thương chậm; tăng nhãn áp; đục thủy tinh thể; loét dạ dày và tá tràng; loãng xương; suy giảm sức khoẻ tâm trí, trẻ có thể biểu hiện mất ngủ, dễ nóng giận, xuất hiện các cơn hưng phấn hoặc trầm cảm...

Khi trẻ đang sử dụng thuốc chứa corticoid, bố mẹ cần đưa trẻ đến khám ngay tại các cơ sở y tế khi có các biểu hiện sau: Sốt, ớn lạnh; co giật; tức ngực; khó thở, thở gấp hoặc thở khò khè; cảm giác khát nhiều; tiểu nhiều, cảm giác nóng rát khi đi tiểu; nhức mỏi cơ, yếu cơ; phù tay chân; đau dạ dày; đi tiêu phân đen hoặc có máu đỏ tươi; nôn ra máu tươi hoặc bầm như bã cà phê; chu kỳ kinh nguyệt bất thường ở trẻ gái; đường huyết không được kiểm soát tốt ở những trẻ mắc đái tháo đường.

Ngoài ra, nếu trẻ cần dùng corticoid trong thời gian dài, phụ huynh cũng nên cho con tái khám và thực hiện các xét nghiệm định kỳ theo chỉ định của bác sĩ để phát hiện sớm các tác dụng phụ nếu có.

Dùng thuốc chứa corticoid lâu dài không chỉ làm trẻ mọc đầy lông mà đáng lo ngại nhất là điều này - Ảnh 3.

Nếu trẻ cần dùng corticoid trong thời gian dài, phụ huynh cũng nên cho con tái khám và thực hiện các xét nghiệm định kỳ (Ảnh minh họa).

Một số lưu ý khi sử dụng thuốc chứa corticoid để đảm bảo an toàn cho trẻ nhỏ

- Chỉ sử dụng thuốc có chứa corticoid theo đúng chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ. Khi cần dùng lâu dài corticoid phải có bác sĩ chuyên khoa theo dõi tình hình sức khỏe trẻ thường xuyên và xử trí kịp thời nếu xuất hiện những tác dụng phụ có hại.

- Không bao giờ ngừng dùng thuốc corticoid đột ngột, nhất là trường hợp trẻ đang sử dụng corticoid liều cao hoặc đã sử dụng trong thời gian dài vì nó có nguy cơ gây suy thượng thận cấp nặng, dễ dấn đến tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

- Cho trẻ uống thuốc chứa corticoid cùng với thức ăn để tránh kích ứng dạ dày.

- Luôn thông báo với bác sĩ trẻ đang sử dụng corticoid nếu phải nhập viện điều trị hay phẫu thuật.

- Nên uống thuốc cố định vào một thời điểm trong ngày.

- Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng cho trẻ để tránh loãng xương, đồng thời kiểm soát cân nặng

Chia sẻ
Đọc thêm