"Đế chế" Jack Ma và sự thao túng truyền thông: Quyền lực lung lay sau drama tình ái chấn động Trung Quốc

Một vụ bê bối tình cảm trực tuyến vô tình đã đưa thế giới truyền thông của Jack Ma vào tầm ngắm của chính quyền.

Vào tháng 4/2020, một vụ bê bối liên quan đến giám đốc điều hành của Alibaba Group Holding Ltd. đã khiến cho cộng đồng mạng Trung Quốc một phen xôn xao.

Tưởng Phàm, khi đó là một trong những lãnh đạo trẻ tuổi nhất của gã khổng lồ trong ngành thương mại điện tử. Vợ của anh đã lên Weibo để “dằn mặt” người mẫu trẻ Trương Đại Dịch - một gương mặt đình đám trên mạng xã hội, yêu cầu cô gái này không được bén mảng gần chồng mình.

Bài đăng này đã mở màn cho hàng loạt suy đoán của cộng đồng mạng, lập tức trở thành đề tài nóng hổi trên trang Weibo lúc bấy giờ. Câu hỏi được đặt ra là, Tưởng Phàm và Trương Đại Dịch có thật sự ngoại tình với nhau hay không và liệu điều này có ảnh hưởng đến các quyết định kinh doanh hoặc đầu tư của Alibaba không?

"Đế chế" Jack Ma và sự thao túng truyền thông: Quyền lực tuyệt đối bị lung lay sau drama tình ái chấn động Trung Quốc - Ảnh 1.

Scandal tình ái của Tưởng Phàm - Đổng Hoa Hoa - Trương Đại Dịch đã trở thành đề tài nóng hổi trên mạng xã hội.

Drama tình ái đã trở thành một vấn đề lớn mà tập đoàn cần phải xử lý khủng hoảng truyền thông. Nhưng rồi đột nhiên, các chủ đề tìm kiếm liên quan đến Tưởng Phàm - cánh tay phải đắc lực của Jack Ma - bỗng lần lượt biến mất khỏi cõi mạng.

Trên Weibo, các bài đăng liên quan đến Tưởng Phàm bị xóa bỏ hoặc tắt chức năng bình luận, chủ đề tìm kiếm nóng cũng bị gỡ bỏ. Hành động công khai này khiến cho dư luận bắt đầu hướng sự quan tâm đến mối quan hệ giữa Weibo và cổ đông lớn là Alibaba, không rõ điều gì đã thúc đẩy hành động của Weibo và cũng không có bằng chứng nào cho thấy Tưởng Phàm hay Alibaba ảnh hưởng đến quyết định của họ.

Một nguồn tin cho biết, bên cạnh sự tò mò không lời giải đáp, dư luận thời điểm ấy còn để mắt đến nhân vật quyền lực đứng phía sau Alibaba là Jack Ma và tầm ảnh hưởng của các công ty của ông trên lĩnh vực truyền thông.

"Đế chế" của Jack Ma

Jack Ma là doanh nhân thành công và được tôn sùng nhất tại Trung Quốc khi xây dựng Alibaba và công ty công nghệ tài chính Ant Group Co. trở thành những gã khổng lồ có thể thâm nhập vào từng ngóc ngách đời sống hàng ngày của người dân, từ việc mua sắm, ăn uống cho đến mua nhà.

Tuy nhiên, vai trò của Jack Ma như thế nào, rất ít khi được công chúng nhận ra cho đến khi drama tình ái của Tưởng Phàm, mọi người mới thật sự nhìn nhận được tầm ảnh hưởng kinh khủng của Jack Ma và các công ty của ông thông qua việc nắm giữ cổ phần của các công ty truyền thông tại Trung Quốc.

"Đế chế" Jack Ma và sự thao túng truyền thông: Quyền lực tuyệt đối bị lung lay sau drama tình ái chấn động Trung Quốc - Ảnh 2.

Danh mục đầu tư của các công ty này rất rộng, từ báo chí điện tử, cửa hàng trực tuyến, các nền tảng xã hội tương tự như Twitter và những công ty sản xuất chương trình truyền hình… cung cấp dịch vụ thông tin và giải trí cho hàng tỷ người tiêu dùng.

Vận may của Jack Ma đã dần suy yếu kể từ khi ông công khai chỉ trích các nhà cho vay Trung Quốc, các nhà quản lý không hiểu được thế giới mạng và "ông già" trong cộng đồng ngân hàng toàn cầu tại một hội nghị ở Thượng Hải vào tháng 10/2020.

Hành động này đã khởi động một cuộc tấn công pháp lý của chính quyền vào tập đoàn Ant. Sau đó một cuộc điều tra chống độc quyền nhắm vào Alibaba cũng được tiến hành.

Các khoản đầu tư của Alibaba tập trung vào việc thúc đẩy sự phối hợp thương mại với các doanh nghiệp thương mại điện tử và giải trí kỹ thuật số, một phát ngôn viên của công ty cho biết qua email: "Không có bằng chứng nào ủng hộ cho suy đoán hoặc gợi ý rằng những khoản đầu tư này là nguyên nhân của cuộc điều tra chống độc quyền gần đây". Ant từ chối bình luận thông qua một phát ngôn viên.

"Đế chế" Jack Ma và sự thao túng truyền thông: Quyền lực tuyệt đối bị lung lay sau drama tình ái chấn động Trung Quốc - Ảnh 2.

Được biết, trong số các công ty truyền thông và giải trí mà Jack Ma, Alibaba và Ant quan tâm, Weibo là một trong những công ty nổi bật nhất với hơn 500 triệu người dùng hàng tháng. Alibaba cũng là cổ đông lớn thứ hai và là khách hàng đặt quảng cáo lớn nhất của Weibo.

Tính đến tháng 4/2020, Alibaba đã thâu tóm 30% cổ phần, trở thành cổ đông lớn nhất của nền tảng này, chỉ sau công ty mẹ là Sina Corp. "Sức mạnh định hình dư luận của Alibaba thật đáng kinh ngạc", tờ Nhân dân Nhật báo nhận định.

Năm 2015, Alibaba đã mua lại South China Morning Post, tờ báo tiếng Anh địa phương lớn nhất của Hồng Kông, nắm giữ 30% cổ phần của nhà cung cấp tin tức đại lục Yicai Media Group.

Nối tiếp đó, Ant với một khoản đầu tư không được tiết lộ vào nhà xuất bản tạp chí kinh doanh có ảnh hưởng nhất của Trung Quốc, Caixin Media Co. Theo Fang Kecheng, giáo sư tại Đại học Trung Quốc Hồng Kông, người có nghiên cứu tập trung vào báo chí, truyền thông kỹ thuật số và truyền thông chính trị, nhận định rằng việc nắm giữ được Caixin và Yicai rất có giá trị bởi tại Trung Quốc, phải có giấy phép đặc biệt mới được tạo ra nội dung tin tức mới. Trong khi đó, nền tảng mạng xã hội như Weibo là nơi tổng hợp tất cả mọi thứ.

Alibaba còn nắm giữ một nửa trong Alibaba Pictures, hãng phim đứng sau các bộ phim bom tấn Hollywood như Mission: Impossible - Fallout và Star Trek Beyond. Ngoài ra còn có nhiều khoản đầu tư nhỏ vào các hoạt động truyền thông khác.

Tuy nhiên, theo người phát ngôn cho biết: "Alibaba không can thiệp hoặc tham gia vào các hoạt động cũng như quyết định biên tập hàng ngày của các công ty". Người này nói thêm rằng họ chỉ là một nhà đầu tư nhỏ thụ động trong hầu hết các công ty này.

Hình phạt của Weibo

"Đế chế" Jack Ma và sự thao túng truyền thông: Quyền lực tuyệt đối bị lung lay sau drama tình ái chấn động Trung Quốc - Ảnh 3.

Sau hàng loạt lùm xùm, Tưởng Phàm đã lên tiếng xin lỗi trong nội bộ về những thiệt hại vì scandal cá nhân của anh ta gây ra đồng thời yêu cầu cuộc điều tra. Tưởng Phàm sau đó bị cách chức và loại khỏi nhóm 38 người ảnh hưởng trong hội đồng quản trị công ty.

Vào tháng 6, Cục quản lý không gian mạng Trung Quốc đã ra lệnh cho Weibo lập tức khắc phục sự can thiệp trong sự cố dư luận của Tưởng Phàm. Cơ quan giám sát không nêu rõ chính xác vi phạm nhưng đã phạt Weibo bằng cách đóng băng danh sách các chủ đề nóng trong một tuần đồng thời yêu cầu Weibo chuyển sự việc cho những người có trách nhiệm.

Trong vài tháng qua, các nhà quản lý Trung Quốc đã liên kết để kiềm chế quyền lực mà Jack Ma và các ông trùm công nghệ khác nắm giữ đối với thương mại, dữ liệu, công nghệ tài chính trong nền kinh tế lớn nhất châu Á.

Ant và Alibaba là trung tâm của cuộc giám sát này, với IPO bị cắt giảm và một loạt các quy tắc mới nhắm vào cho vay trực tuyến, cũng như độc quyền trong thương mại điện tử và thanh toán điện tử.

Tín hiệu lạc quan của Alibaba?

Gần một năm qua, cơ quan quản lý chống độc quyền của Trung Quốc đã thực hiện giám sát Alibaba cùng với mức phạt kỷ lục 18,2 tỷ nhân dân tệ (hơn 64 nghìn tỷ đồng) vào tháng 4 vì hành vi độc quyền.

Trong diễn biến mới nhất, tờ SCMP đưa tin, Jack Ma đang ở châu Âu để tham dự một loạt các cuộc họp kinh doanh. Đây là chuyến xuất ngoại đầu tiên sau hàng loạt lùm xùm khiến Jack Ma tạm "lui về ở ẩn" và ông đã không tham gia vào hoạt động hàng ngày của công ty kể từ khi nghỉ hưu vào tháng 9/2019.

Theo một nguồn tin thân cận chia sẻ, ông hiện đang ở Tây Ban Nha để tham gia chuyến nghiên cứu nông nghiệp và công nghệ liên quan đến các vấn đề môi trường. Nguồn tin cũng tiết lộ, trước khi bay đến châu Âu, ông đã ở Hong Kong để dành thời gian nghỉ ngơi cùng gia đình.

"Đây là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy các cơ quan quản lý đã giải quyết vấn đề của họ với Alibaba. Tin tức về các hoạt động gần đây của Jack Ma có vẻ là tín hiệu đáng mừng cho sự phát triển trong tương lai của Alibaba", Cherry Lai, một người nắm giữ cổ phần của Alibaba cho hay.

Cổ phiếu của Alibaba giảm 35% tại New York và Hong Kong kể từ tháng 12/2020, nhưng đã tăng 20% kể từ cuối tháng 9 năm nay trong bối cảnh lạc quan rằng việc công ty bị giám sát có lẽ sắp kết thúc.

Joe Tsai, người đồng sáng lập Alibaba và Chủ tịch SCMP Publishers, cho biết: “Hiện giờ Jack Ma vẫn đang trong trạng thái trầm lắng", anh cũng nói thêm rằng đối tác kinh doanh của anh đang dành phần lớn thời gian cho việc vẽ tranh. "Tôi nói chuyện với anh ấy mỗi ngày."

(Nguồn: Bloomberg, SCMP)

Chia sẻ
Đọc thêm