Đăng video lấy mẫu bệnh phẩm, "người đẹp học Y" được cư dân mạng nhắc nhở "Găng tay không phải đeo cho đẹp hay cho sạch tay đâu"

Mới đây, một đoạn video ngắn ghi lại cảnh thực hành y khoa của Á hậu 1 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2019 - Nguyễn Hà Kiều Loan (nghệ danh Lona Kiều Loan) liên quan đến việc lấy mẫu bệnh phẩm đã thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng mạng. Tuy nhiên, thay vì những lời khen ngợi, clip này lại vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ dư luận, đặc biệt là những người có chuyên môn trong ngành Y tế với lời nhắc nhở gay gắt về quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn.

Cụ thể, trong đoạn video lan truyền trên mạng xã hội, Lona Kiều Loan xuất hiện trong trang phục áo blouse trắng, đeo khẩu trang và mang găng tay y tế để thực hiện thủ thuật lấy máu cho người bệnh. Thế nhưng, những thao tác sau đó của cô lại khiến người xem - đặc biệt là các nhân viên y tế - không khỏi không hài lòng.

Ngay sau khi đoạn clip được đăng tải, hàng loạt bình luận từ cư dân mạng đã nổ ra. Nhiều người thẳng thắn chỉ trích hành động của nàng hậu là thiếu kiến thức chuyên môn cơ bản và mang tính chất "diễn" nhiều hơn là thực hành y khoa nghiêm túc. Một tài khoản bình luận: "Chị ơi làm kiểm soát nhiễm khuẩn em thấy chị đeo găng cầm bút viết là coi như cả quá trình sai luôn rồi đó ạ. Cần nắm cơ bản trước chị ạ. Găng tay không phải đeo cho 'đẹp' hay đeo cho sạch tay đâu".

Một ý kiến khác cũng gay gắt không kém khi chỉ ra các chi tiết bất hợp lý trên người cô: "Làm màu quá em ạ. Thường nhân viên y tế hay phải tiếp xúc với bệnh nhân, lấy mẫu, tiếp xúc bệnh phẩm rất hạn chế đeo trang sức nhiều, vòng tay để tránh lây nhiễm chéo và thuận tiện cho việc sát khuẩn tay. Đeo cái này biến lớn biến nhỏ thêm thế kia để làm gì vậy? Sợ va quệt vào bệnh phẩm, khác gì đeo mầm bệnh vào người không?", hay "chị ơi, ngay từ đầu video, quy tắc kiểm soát nhiễm khuẩn cơ bản thui mà mình đã vi phạm rồi ạ".

Bên cạnh đó, không ít người dùng mạng xã hội nhẹ nhàng hơn nhưng vẫn mang tính chất góp ý nghiêm túc về mặt chuyên môn: "Mình vô tình thấy clip chỉ muốn góp ý một chút là khi bạn mang găng làm thủ thuật thì sau đó bạn phải tháo găng ra, rửa tay trước khi cầm viết hay làm bất kỳ việc gì khác nhé. Đây là quy tắc kiểm soát nhiễm khuẩn cơ bản trong bệnh viện". Bản thân Lona Kiều Loan sau đó cũng đã nhận ra lỗi sai và phản hồi: "Chị ơi ngay từ đầu video, quy tắc kiểm soát nhiễm khuẩn cơ bản thôi mà mình đã vi phạm rồi ạ".

Bản chất của kiểm soát nhiễm khuẩn là gì và quan trọng thế nào?

Để có cái nhìn khách quan và chính xác hơn về mặt chuyên môn xung quanh vụ việc gây tranh cãi này, Bác sĩ Hà Thảo- công tác tại khoa KIểm soát nhiễm khuẩn bệnh viện Đại học Phenikaa ạ, chia sẻ về các quy định trong thực hành y tế công cộng và kiểm soát nhiễm khuẩn như sau:

Về quy trình đeo găng tay và ghi chép: Thực ra chúng ta cần hiểu rõ bản chất của việc đeo găng (sạch) khi thực hiện thủ thuật chích máu ngón tay. Mục đích chính của hành động này là nhằm bảo vệ cho bàn tay của nhân viên y tế (NVYT) khi có nguy cơ tiếp xúc trực tiếp với máu của người bệnh (NB) trong quá trình làm việc. Theo đúng quy trình chuẩn: lúc đầu thực hiện ghi chép thông tin thì hoàn toàn KHÔNG NÊN mang găng.

Trước khi tiến hành chích máu đầu ngón tay cho người bệnh, NVYT cần phải vệ sinh tay rồi mới mang găng. Cuối cùng, sau khi đã định danh được nhóm máu cho người bệnh xong, NVYT phải thực hiện tháo găng để vệ sinh tay, sau đó mới tiến hành ghi chép ở bước cuối cùng.

Quy trình này giúp tránh hoàn toàn việc lây nhiễm đến các vật dụng xung quanh, cụ thể ở đây là cây bút bạn ấy cầm. Bởi vì găng tay sau thủ thuật hoàn toàn có khả năng dính máu sẽ làm vấy bẩn lên bút, và cây bút đó biết đâu một nhân viên y tế khác lại vô tình sử dụng.

Về việc đeo trang sức khi làm việc: Khuyến cáo 'hạn chế đeo trang sức' đối với nhân viên y tế là hoàn toàn đúng đắn, mục đích là để việc thực hiện vệ sinh tay đạt được hiệu quả tối ưu nhất. Tuy nhiên, cần lưu ý đây là quy định 'hạn chế' chứ không bắt buộc hoàn toàn trong mọi trường hợp.

Đối với các thủ thuật thông thường chỉ cần VST thường quy màkhông đòi hỏi phải vệ sinh tay ngoại khoa (tức là quy trình vệ sinh tay nghiêm ngặt kéo dài đến tận khuỷu tay – thường chỉ áp dụng bắt buộc cho các ca phẫu thuật hoặc một số thủ thuật ngoại khoa phức tạp, đặc biệt) thì nhân viên y tế vẫn có thể đeo trang sức.

Việc đeo ở vị trí nào, giới hạn số lượng và kích thước trang sức ra sao sẽ tùy thuộc vào quy định cụ thể tại mỗi bệnh viện, vừa để đảm bảo phù hợp với thuần phong mỹ tục của nước mình (ví dụ như đeo nhẫn cưới, vòng tay nhỏ) nhưng quan trọng nhất là vẫn không được làm ảnh hưởng đến quá trình chăm sóc, an toàn của người bệnh.

Y khoa là một ngành khoa học nghiêm túc, nơi mỗi quy trình nhỏ như đeo găng, rửa tay hay hạn chế trang sức đều liên quan trực tiếp đến sự an toàn, tính mạng của người bệnh và chính bản thân nhân viên y tế, tuyệt đối không thể xem nhẹ hay thực hiện một cách hời hợt chỉ để phục vụ cho việc "lên hình".