Chẳng ai bận tâm đến các bức ảnh chụp Afghanistan như thế này nhưng có một sự thật là những mạng người quý giá đã ra đi vì chúng!

"Đã có hơn 50 nhân viên truyền thông và nhà báo thiệt mạng ở Afghanistan, hầu hết là người Afghanistan. Vì vậy, chúng tôi thực sự bày tỏ lòng kính trọng đối với họ, những gì đang diễn ra và những gì đã từ bỏ".

Đối với nhiều người, sự kết thúc trong hỗn loạn của cuộc chiến ở Afghanistan là điều có thể đoán trước cho một cuộc xung đột gay gắt đã diễn ra quá lâu, quá tốn kém và nhiều đau khổ. Nhưng đây cũng là lần đầu tiên sau một thời gian dài, người dân Mỹ thực sự chú ý đến những gì chính phủ của họ đang làm ở nước ngoài. 

Khi một cuộc chiến kéo dài triền miên đến tận gần 2 thập kỷ, sự chú ý dành cho Afghanistan ngày càng giảm, ngày qua ngày, người dân Mỹ dần chẳng muốn đọc hay nghe về diễn biến về một cuộc chiến ở đất nước xa xôi kia nữa. Điều đó khiến Mike Kamber, giám đốc Trung tâm phim tài liệu Bronx ở thành phố New York (Mỹ), đồng thời là một cựu phóng viên ảnh, cảm thấy hụt hẫng. Ông tin tưởng rằng nếu thông tin đến được với hầu hết mọi người sẽ góp phần khuyến khích các cuộc thảo luận rộng rãi hơn. 

Chẳng ai bận tâm đến các bức ảnh chụp Afghanistan như thế này, nhưng có một sự thật là những mạng người quý giá đã ra đi vì chúng! - Ảnh 1.

Hình ảnh Mike Kamber, giám đốc Trung tâm phim tài liệu Bronx ở thành phố New York (Mỹ).

Sự gắn bó của Kamber với Afghanistan không thể miêu tả bằng vài từ ngắn gọn, ông đã làm việc đất nước Trung Đông này nhiều lần trong suốt 2 thập kỷ qua và mất đi một số người bạn là nhà báo ở đó. 

Từ năm 2011, Kamber đã nảy ra ý tưởng thành lập BDC, một trung tâm triển lãm ảnh hướng tới cộng đồng sinh viên. Khi ấy, ông ở Afghanistan làm việc cùng với nhà làm phim Tim Hetherington. Thế nhưng, không lâu trước khi trung tâm này mở cửa, Tim đã bị giết ở Libya.

Để đánh dấu mốc thời gian Mỹ đưa quân đến Afghanistan, Kamber đã mở ra cuộc triển lãm ảnh mang tên "Urgency! Afghanistan" nhằm cho khách tham quan có cái nhìn chân thực hơn về các chi tiết liên quan đến cuộc chiến, với sự đóng góp của các nhiếp ảnh gia vẫn đang làm việc tại Afghanistan.

Kamber nói: “Mọi thứ chúng tôi làm chủ yếu là cho mọi người thấy bối cảnh. Một trong những triết lý của chúng tôi là những bức ảnh không nhất thiết phải là những món đồ sưu tầm quý giá, mà thực sự phải mang tính giáo dục".

Chẳng ai bận tâm đến các bức ảnh chụp Afghanistan như thế này, nhưng có một sự thật là những mạng người quý giá đã ra đi vì chúng! - Ảnh 2.

Wazir Nazary, 40 tuổi, bị quân Taliban bắn vào mặt dẫn đến mù một mắt. Cô ngồi trên sân thượng ngôi nhà ở Kabul, Afghanistan, vào ngày 10 tháng 8 năm 2021. Vào đầu tháng 7, khi Taliban đánh chiếm quận Malestan, quê hương của Naziry ở tỉnh Ghazni, những kẻ tấn công đã xông vào nhà và bắn vào mặt cô.

Mới đây, tờ Buzzfeed News đã có cuộc trò chuyện với Mike Kamber để có cái nhìn rõ hơn về bản thân ông và những "góc khuất" về cuộc sống của các phóng viên, nhà báo không ngại hiểm nguy mà dấn thân vào chiến trường, đem về những bức ảnh đắt giá, thậm chí còn đánh đổi bằng cả mạng sống. Vậy nên, có thể, chẳng ai bận tâm đến các bức ảnh chụp Afghanistan như thế này, nhưng có một sự thật là những mạng người quý giá đã ra đi vì chúng!

Chúng tôi xin lược dịch bài phỏng vấn trên tờ Buzzfeed News để thấy được việc làm ý nghĩa của Mike Kamber và các cộng sự của ông.

Ông có thể nói qua một chút về công việc của ông ở Afghanistan?

Tôi làm việc ở Afghanistan vào năm 2001 và sau đó ở Iraq trong một thời gian dài. Khoảng năm 2009, 2010, 2011, tôi quay lại Afghanistan vài lần. Bạn tôi, Tim Hetherington, cũng từng làm việc ở Afghanistan; anh ấy đã làm bộ phim Restrepo. Chúng tôi đã có rất nhiều cuộc thảo luận về cách chúng tôi có thể bắt đầu một cái gì đó giống như Trung tâm Tài liệu Bronx. Nó chỉ là một khái niệm vào thời điểm đó.

Chẳng ai bận tâm đến các bức ảnh chụp Afghanistan như thế này, nhưng có một sự thật là những mạng người quý giá đã ra đi vì chúng! - Ảnh 3.

Một chiến binh Mujahideen được trang bị vũ khí đang canh gác một trạm kiểm soát ở trung tâm thành phố Kabul. Anh ta đã hỏi một thiếu niên trẻ tuổi về cuộc xung đột ở Afghanistan.

Tim và tôi đều trở về từ Afghanistan và bắt đầu lên kế hoạch cho dự án. Vậy mà, vài tháng sau đó, tức tháng 4 năm 2011, Tim bị giết ở Libya. Sau khi anh bạn của tôi qua đời, tôi và một nhóm tình nguyện viên đã bắt đầu ý tưởng cung cấp nhiếp ảnh dân chủ và đào tạo nghiệp vụ báo chí cho bất kỳ ai cần, bất kể khả năng chi trả của họ ra sao.

Tại sao ông lại mở triển lãm "Urgency! Afghanistan"?

Nó không phải là một không gian chính trị, chúng tôi làm theo nguyên tắc báo chí dựa trên tiêu chí cung cấp thông tin cho mọi người.

Chẳng ai bận tâm đến các bức ảnh chụp Afghanistan như thế này, nhưng có một sự thật là những mạng người quý giá đã ra đi vì chúng! - Ảnh 4.

3 đứa trẻ đang vác vỏ xe tăng tại Pajia Agham, phía Tây Tora Bora ở miền Đông Afghanistan, khi máy bay Mỹ tiếp tục thả bom xuống các vị trí của Al Qaeda vào ngày 13/12/2001.

Thành thật mà nói, người Mỹ bình thường thực sự có rất ít kiến thức về cuộc chiến ở Afghanistan. Đó là cuộc chiến dài nhất trong lịch sử Mỹ và đó là một điều quan trọng mà chúng ta cần biết và thảo luận hoặc tranh luận. Bạn có thể ủng hộ chiến tranh hoặc phản đối chiến tranh - bạn có thể có bất kỳ quan điểm nào bạn muốn - nhưng chúng ta vẫn cần xem xét nó, thảo luận và tìm hiểu về nó.

Có những điều nào mà ông nghĩ có thể có, hoặc nên làm khác đi để khiến mọi người chú ý hơn đến cuộc chiến này không?

Tôi đã thấy điều đó với cuộc chiến ở Iraq - nhiều người dân Mỹ đã phản ứng khi chiến tranh bắt đầu. Người ta đổ ra ngoài tổ chức các cuộc diễu hành, biểu tình và sau đó mọi thứ lại chìm xuống.

Sẽ thật tuyệt nếu mọi người hiểu và tranh luận về lịch sử các cuộc can thiệp của Mỹ ở nước ngoài. Tôi chỉ nghĩ rằng mọi người cần hiểu thêm một chút về chính sách và được giáo dục về nó.

Chẳng ai bận tâm đến các bức ảnh chụp Afghanistan như thế này, nhưng có một sự thật là những mạng người quý giá đã ra đi vì chúng! - Ảnh 5.

Bà Farzana ngồi bên ngoài một cửa hàng bánh mì để chờ được phát. Bà cho biết chồng bà đã chết khi là một người lính của Quân đội Quốc gia Afghanistan. Hơn 3 thập kỷ chiến tranh không hồi kết ở Afghanistan đã khiến nhiều góa phụ sống trong cảnh nghèo đói cùng cực, thường xuyên phải ăn xin trên những con phố giao thông tắc nghẽn ở Kabul.

Chẳng ai bận tâm đến các bức ảnh chụp Afghanistan như thế này, nhưng có một sự thật là những mạng người quý giá đã ra đi vì chúng! - Ảnh 6.

Người Afghanistan thích thú khi được cưỡi ngựa tại Công viên Giải trí Thành phố Kabul vào ngày đầu tiên của kỳ nghỉ lễ Eid Al-Adha vào ngày 20 tháng 7 năm 2021, ở Kabul, Afghanistan. Trong thời gian cầu nguyện Eid, 3 quả tên lửa đã rơi xuống gần Phủ Tổng thống, nơi Tổng thống Ashraf Ghani và các chính trị gia khác đã tham dự một buổi cầu nguyện đặc biệt.

Đây thực sự là những câu hỏi quan trọng. Điều gì sẽ xảy ra với tất cả những người này, làm thế nào chúng ta sẽ thích ứng với người tị nạn Afghanistan? Tôi nghĩ rằng rất nhiều người dân Mỹ không biết rằng rất nhiều người tị nạn đến Mỹ nhận được 6 tháng hỗ trợ và viện trợ rồi sau đó họ tự ra đi. 6 tháng không nhằm nhò gì cả. Họ không nói được tiếng Anh, họ đến Mỹ từ bên kia địa cầu và cần nhiều năm hỗ trợ. Người Mỹ tham gia và quan tâm đến điều đó ở mức độ nào?

Ông đánh giá ra sao về tầm quan trọng của nhiếp ảnh và báo chí trong cuộc chiến này?

Nhiếp ảnh có vị trí hoàn toàn và duy nhất để giải quyết sự thiếu hụt sức mạnh duy trì trong tâm lý người Mỹ ngay bây giờ. Hiện nay, người ta đã bắt đầu được xem nhiều ảnh hơn trong một ngày hoặc một tuần so với những gì họ từng thấy trong một năm. 

Chẳng ai bận tâm đến các bức ảnh chụp Afghanistan như thế này, nhưng có một sự thật là những mạng người quý giá đã ra đi vì chúng! - Ảnh 7.

Một bé gái Afghanistan lắng nghe bài phát biểu của Tổng thống Hamid Karzai trên truyền hình trong cuộc tranh luận trực tiếp giữa các ứng cử viên tổng thống ở Kabul, Afghanistan, vào ngày 16 tháng 8 năm 2009.

Nhưng tôi nghĩ rằng để người ta có động lực bước vào một phòng trưng bày và ngồi yên lặng, nhìn chằm chằm vào các bức ảnh trên tường, đọc chú thích và dành thời gian cho mỗi bức ảnh, thì cần có sự thiết kế độc đáo. Như vậy mới có thể khiến mọi người chậm lại và khiến họ nghĩ về một sự việc cụ thể, một trải nghiệm cụ thể và nhận ra ý nghĩa của bức ảnh đó.

Đã có hơn 50 nhân viên truyền thông và nhà báo thiệt mạng ở Afghanistan, đa số là người Afghanistan. Vì vậy, chúng tôi thực sự bày tỏ lòng kính trọng đối với họ, những gì đã xảy ra và những gì đã từ bỏ. Những người đó đã hy sinh cuộc sống của họ. Chúng ta không thể nào quên những hy sinh của họ.

Chẳng ai bận tâm đến các bức ảnh chụp Afghanistan như thế này, nhưng có một sự thật là những mạng người quý giá đã ra đi vì chúng! - Ảnh 8.

Các nhà báo của tờ báo Afghanistan, Etilaat Roz Nematullah Naqdi và Taqi Daryabi, trưng ra vết thương của họ trong văn phòng ở Kabul sau khi được Taliban trả tự do vào ngày 8 tháng 9 năm 2021. Họ đã bị các chiến binh Taliban đánh đập và giam giữ trong nhiều giờ vì che đậy một cuộc biểu tình ở thủ đô Afghanistan.

Nguồn: Buzzfeed News

Chia sẻ
Đọc thêm