Bạn chọn uống chè hay thưởng trà
Trước đây, trà chỉ dành cho những tao nhân mạc khách. Giờ, những quán trà đã là lựa chọn của giới trẻ. Đi uống trà, đặc biệt là trà Việt để hiểu nét ẩm thực rất đặc trưng dân tộc.
Nếu café đặc trưng cho văn hóa phương Tây thì trà lại đặc trưng cho văn hóa phương Đông, trong đó có Việt Nam.
Chúng ta thường thắc mắc: tại sao lại là trà, tại sao lại là chè? Ở nhà uống thức nước chát, dạng chè mạn với thuốc lào thì được gọi là uống chén nước chè. Còn uống theo kiểu cầu kỳ với trà ngon thì gọi là uống trà. Có rất nhiều cách phân biệt trà với chè. Hiểu đơn giản thì trà sang trọng và tinh túy hơn chè.
Trà sang trọng và tinh túy hơn chè ...
Ít người trẻ đi uống trà mà biết hết ý nghĩa của trà, của chè. Hiện nay, những quán trà đạo ở các phố như Nguyên Hồng, Ngô Tất Tố, Cầu Giấy tại Hà Nội; Nam Giao, Vô Thường tại Hải Phòng... Và còn rất nhiều nơi khác thường phục vụ hai loại trà: trà Đài Loan và trà ấm theo kiểu người Việt. Thường khách đến uống trà Đài Loan nhiều hơn do không phải cầu kỳ, không phải nghi lễ.
Uống trà đạo theo kiểu Nhật Bản thì rắc rối, mang những nguyên tắc khắt khe của người Nhật. Uống trà Việt, theo những nguyên tắc của người Việt có phần gần gũi, dễ chịu hơn.
Người uống trà thường là những người tinh tế. Cụ Nguyễn Tuân kể về một trường hợp uống trà đến mức thèm trà, đến xin trà của một nhà. Khi uống xong, người xin trà đã nói lại với chủ nhà: trong ấm trà có vỏ trấu.
Chị Nguyễn Thu Hồng, sinh năm 1983, cán bộ của công ty Vinatea, chuyên đi pha trà cho các đoàn nước ngoài, các nguyên thủ Quốc gia kể lại: người nước ngoài uống trà rất tinh tế. Họ thấy mình pha cầu kỳ thì ngồi im lặng theo dõi chăm chú. Khi mình đưa chén trà bằng hai tay, họ cũng đỡ lại bằng hai tay. Đó là những nét tinh tế trong lễ nghĩa khi uống trà.
Các quán trà hiện nay khi phục vụ khách, kể cả phục vụ trà ấm cũng không làm khách hiểu và trân trọng lễ nghĩa trong thưởng trà. Có chăng là trà được pha đúng nước, pha đúng trà, còn nhân viên thì để kệ khách xoay sở với ấm trà, chén trà.
Pha trà, mời trà, uống trà cũng phải theo lễ, có nghĩa.
Nguyễn Thu Hồng cho biết: uống trà trước tiên phải biết nhìn trà, ngửi trà. Trà ngon là trà cánh đều, to, không có trà vụn. Trà làm thủ công thường có mùi thơm sâu hơn trà sản xuất công nghiệp. Trà ướp hoa đúng cách cánh hoa phải săn đều với cánh trà. Đó là những nét cơ bản đầu tiên để thưởng thức trà ngon.
Đến quán trà, bạn nên yêu cầu chủ quán pha trà bằng ấm tích, sứ Bát Tràng. Vì những loại ấm của Trung Quốc uống trà không theo cách của Việt Nam. Người biết uống trà là phải phân biệt được cả loại ấm. Mỗi loại ấm, chất lượng chén trà sẽ khác nhau.
Mỗi loại ấm, mỗi loại trà, mỗi loại hoa ướp với trà sẽ
có những cách thưởng và hương vị khác nhau.
Trà Việt thưởng thức kèm với bánh đậu xanh hoặc kẹo lạc. Từ xưa, các tao nhân mạc khách có thể dùng kẹo lạc. Kẹo lạc làm từ đường trắng hoặc đường mật đun sôi lên. Lạc rang chín 80% , xát vỏ và đổ vào nồi đường đang sôi, khuấy lên. Đổ đường, lạc vào khuôn, dưới lót tờ lá chuối và đợi khô. Kẹo nguội cắt thành những miếng nhỏ.
Học cách uống trà là học cách làm người, tôn trọng con người. Người uống trà thường ngồi nghiêm túc trên bàn. Khi đưa chén trà cho nhau, thường dùng hai tay. Chén trà nhỏ, người ta không thể ngửa cổ lên uống như uống nước giải kháy, cũng không thể cầm nhấp nhâm nhi như café. Uống trà phải để hương trà thấm qua mũi, lên não, rồi mới nhẹ nhàng nhấp một ngụm trà nhỏ, để vị trà chan chát luồn qua lưỡi, thấm vào cổ họng và đọng vị ngọt đặc trưng ở đó.
Không xô bồ, không khoa trương, quán trà thường có phong cách thâm trầm và vẻ giản dị. Đa số những quán trà thường chọn tông màu gụ, tối nhưng sang làm gu màu cho quán. Bàn ghế cũng thường là bàn tre, nứa, hoặc bàn gỗ.
Một góc quán trà Vô Thường, Cống Kiều Sơn - Hải An, Hải Phòng.
Bạn có thể chọn đi uống café để bù khú với bạn bè, nhưng bạn đi uống trà để tìm sự tri ân và sự thanh thản trong lòng mình, lòng người. Những quán trà, biết đâu đấy trong một vài năm nữa lại là những "tips" du lịch hấp dẫn khách. Hà Nội, tại sao lại không thể trở thành thành phố với trà Việt giống như đến Italia là phải thưởng thức các loại café ngon?
Đến quán trà để tĩnh tâm, để biết mành tre, ghế gỗ và con người ở đây đều rất đẹp.