Thuốc tránh thai khẩn cấp dùng thế nào?

23-03-2010 14:44:33

"Viên thuốc của ngày hôm sau" được chỉ định dùng khi mới có quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp tránh thai hoặc có sử dụng bao cao su nhưng bao bị thủng hay rách.

Hiện nay số lượng thuốc tránh thai khẩn cấp đang được tiêu thụ khá phổ biến. Đối tượng sử dụng thường là những thanh thiếu nữ tuổi còn trẻ, chưa lập gia đình... Thậm chí có những người đã lập gia đình nhưng muốn tránh thai sau khi quan hệ tình dục không được bảo vệ. Trong số họ nhiều người còn lúng túng khi sử dụng.

Sử dụng trong trường hợp nào?

Viên thuốc tránh thai khẩn cấp là một biện pháp tránh thai cho phụ nữ, có thể sử dụng để ngừa thai sau khi có quan hệ tình dục không được bảo vệ. Thuốc được chỉ định dùng khi mới có quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp tránh thai hoặc có sử dụng bao cao su nhưng bao cao su bị thủng hay rách.
 
Một số trường hợp khác cũng có thể sử dụng khi người phụ nữ đang sử dụng thuốc uống ngừa thai mà quên uống từ 2 ngày trở lên, đang sử dụng thuốc tiêm tránh thai mà thời gian tiêm bị chậm kỳ quy định. Ngoài ra, viên thuốc tránh thai khẩn cấp cũng được dùng khi đối tượng nữ bị cưỡng bức quan hệ tình dục.

Loại thuốc viên thường dùng để tránh thai khẩn cấp

Loại viên thuốc chuyên dụng cho tránh thai khẩn cấp là loại thuốc có progestine liều cao, có tác dụng ngăn cản hoặc làm chậm quá trình rụng trứng, có thể ngăn chặn việc làm tổ của trứng, làm biến đổi lớp nội mạc tử cung và có khả năng ngăn ngừa sự thụ thai. Tác dụng của thuốc cũng làm cho dịch nhầy ở cổ tử cung bị đặc lại và dày lên để ngăn tinh trùng xâm nhập vào tử cung hoặc gây cản trở đường đi của tinh trùng hoặc trứng trong vòi trứng của tử cung.
 
Viên thuốc tránh thai khẩn cấp được uống càng sớm càng tốt, tốt nhất là trong vòng 72 giờ (3 ngày) sau khi có quan hệ tình dục không được bảo vệ. Đến ngày thứ 5 sau khi có quan hệ tình dục vẫn có thể sử dụng viên thuốc tránh thai khẩn cấp nhưng theo nguyên tắc nếu uống càng sớm thì hiệu lực tác dụng của thuốc sẽ càng cao và có thể làm giảm nguy cơ mang thai đến 85%.

Trên thị trường hiện nay có hai loại viên thuốc tránh thai khẩn cấp thường được sử dụng là loại 2 viên và loại 1 viên. Loại 2 viên có chứa levonorgestrel 0,75mg, có thể uống cùng một lúc 2 viên hoặc uống viên thứ hai sau viên thứ nhất 12 giờ. Loại 1 viên có chứa levonorgestrel 1,5mg uống một lần.

Sử dụng viên thuốc tránh thai khẩn cấp đôi khi có một số phản ứng phụ xảy ra như buồn nôn, nôn mửa; một vài trường hợp bị đau đầu, chóng mặt, đau bụng, mệt mỏi, căng vú... Các tác dụng phụ này sẽ tự biến mất đi sau một vài ngày mà không cần can thiệp biện pháp y tế. Ngoài ra, viên thuốc tránh thai khẩn cấp cũng có thể gây ra chảy máu bất thường cho tới tận chu kỳ kinh nguyệt sau và kinh nguyệt có thể có sớm hoặc chậm.

Ngoài viên thuốc tránh thai khẩn cấp chuyên dụng có chứa progestine liều cao đã nói ở trên, để tránh thai khẩn cấp còn có thể sử dụng viên thuốc tránh thai thông thường kết hợp, thuốc có chứa hợp chất kháng progestine liều thấp và đặt dụng cụ tử cung.

Viên thuốc tránh thai thông thường kết hợp có thể sử dụng để tránh thai khẩn cấp bằng cách uống thuốc 2 lần cách nhau 12 giờ, mỗi lần uống levonorgestrel 0,5mg và ethinyllestradiol 100mcg; tương đương với 4 viên thuốc tránh thai kết hợp như ideal, new choice, rigevidon mỗi lần. Thuốc không thể uống chung một lần.
 
Hiệu quả tránh thai khẩn cấp của loại thuốc này chiếm khoảng 74%. Khi sử dụng viên thuốc tránh thai thông thường để tránh thai khẩn cấp cần xác định rõ loại sản phẩm và chú ý cẩn thận về số lượng, màu viên thuốc nên uống cho mỗi liều. Khi bác sĩ kê đơn và nhân viên nhà thuốc, quầy thuốc bán viên thuốc tránh thai thông thường để sử dụng tránh thai khẩn cấp cần hướng dẫn và viết rõ ràng trên giấy vì các nhà sản xuất viên thuốc tránh thai thông thường không cung cấp các thông tin về tránh thai khẩn cấp.
 
Để tránh nhầm lẫn khi sử dụng thuốc, nên dùng loại thuốc đóng vỉ 21 viên, không dùng loại thuốc đóng vỉ 28 viên vì trong đó có những viên thuốc chỉ có tác dụng chống quên; nếu uống nhầm những viên thuốc này thì sẽ không có tác dụng mong muốn. Trước khi sử dụng thuốc, cần nắm chắc liều lượng thuốc cần sử dụng.  
       
      Mặc dù viên thuốc tránh thai khẩn cấp có cơ chế tác dụng như viên thuốc tránh thai thông thường nhưng không nên sử dụng viên thuốc tránh thai khẩn cấp như biện pháp tránh thai thông thường mà chỉ sử dụng khi khẩn cấp.
 
Một điều cũng cần chú ý là trong một số trường hợp nếu không có kinh nguyệt trở lại trong vòng 4 tuần sau khi sử dụng viên thuốc tránh thai khẩn cấp thì có khả năng đã mang thai, vì vậy phải đến ngay cơ sở y tế để được hỗ trợ, giúp đỡ.
 
Viên thuốc tránh thai khẩn cấp không giúp phòng tránh các bệnh viêm nhiễm lây truyền qua đường tình dục nên cũng cần được sự giúp đỡ, tư vấn của cơ sở y tế; nhất là các trường hợp bị cưỡng hiếp để quan hệ tình dục.
 
Theo BS. Trâm Anh
SKDS
 
Từ Khóa

3 động tác yoga bạn nên tập trước khi ngủ