Chế độ ăn cho trẻ bị tiêu chảy kéo dài

29-08-2009 06:06:06

Khoảng 20% tiêu chảy cấp ở trẻ em trở thành tiêu chảy kéo dài. Tiêu chảy kéo dài là nguyên nhân quan trọng gây suy dinh dưỡng và tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi.

1. Nguyên nhân:
 
Hầu hết các nguyên nhân gây tiêu chảy cấp đều gặp ở các đợt tiêu chảy kéo dài. 
 
-  Do chế độ ăn:

+ Trẻ không được nuôi bằng sữa mẹ

+ Trẻ không dung nạp  Lactoza hoặc dị ứng với đạm sữa  động vật.

+ Do nhiễm khuẩn từ thức ăn ôi thiu

+ Sai lầm trong chế độ ăn uống: ăn quá nhiều chất đạm, chất bột đường.

- Do điều trị đợt tiêu chảy cấp không đúng:

+ Do sử dụng kháng sinh không đúng, kéo dài gây tổn thương niêm mạc ruột, gây loạn khuẩn.

+ Sử dụng các thuốc cầm đại tiện làm giảm khả năng đào thải vi khuẩn

+ Hạn chế ăn uống, ăn kiêng kéo dài khi trẻ bị tiêu chảy cấp.
 
Tiêu chảy kéo dài được coi như là một bệnh dinh dưỡng, liên quan chặt chẽ với tình trạng suy dinh dưỡng và cũng là nguyên nhân chính gây suy dinh dưỡng.
 

 
2. Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn trong tiêu chảy kéo dài:

- Giảm tạm thời số lượng sữa động vật hoặc đường lactose trong sữa, trong chế độ ăn

- Cung cấp đầy đủ năng lượng, protein, vitamin và các yếu tố vi lượng để tái tạo và phục hồi niêm mạc ruột bị tổn thương, cải thiện tình trạng dinh dưỡng toàn thân.

- Không cho trẻ ăn các loại thức ăn nước uống làm tăng thêm tiêu chảy: thức ăn thô, thức ăn chứa nhiều đường, chất béo, các loại nước giải khát công nghiệp.

- Dùng các loại thức ăn như: gạo, khoai, chế biến dưới dạng mềm, lỏng dễ tiêu hoá như bột, cháo, súp.

- Chọn các loại thực phẩm giàu chất đạm: thịt, cá, trứng, sữa...

- Uống và ăn thêm quả tươi để cung cấp các vitamin và muối khoáng.

Chế độ ăn đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi:

-  Tiếp tục  cho trẻ bú mẹ, bú nhiều lần, không bắt mẹ kiêng khem

-  Nếu mẹ không có sữa: dùng các loại sữa không có đường lactose, hoặc các loại sữa đã lên men: sữa chua hoặc dùng sữa đậu tương (đậu nành). Sữa chua phải được làm từ loại sữa giành cho trẻ  dưới 6 tháng tuổi.

Chế độ ăn đối với trẻ từ 6 - 12 tháng:

- Tiếp tục bú mẹ

- Pha  sữa động vật bằng nước cháo làm giảm 5% nồng độ đường lactose hoặc cho trẻ ăn sữa chua, sữa đậu tương.

- Đảm bảo thức ăn bổ sung: bột, cháo xay nấu với thịt, cá, trứng rau xanh và dầu mỡ. Khi chế biến  đảm bảo độ nhớt giảm,. dễ tiêu hoá, cân đối đạm, mỡ,  đường tránh tăng áp lực thẩm thấu.

- Cho ăn nhiều bữa trong ngày: ít nhất 6 bữa

Chế độ ăn đối với trẻ từ 1 tuổi trở lên:

- Bú mẹ hoặc ăn sữa động vật, sữa bột công thức  như trên

- Chế biến thức ăn dưới dạng cháo, súp từ gạo, khoai, rau, thịt, đậu đỗ.

- Đảm bảo 50% năng lượng từ các thức ăn sam còn 50% từ sữa hoặc sản phẩm sữa, đảm bảo năng lượng 110Kcal/kg/24h.

- Khi tiêu chảy khỏi được 1 tuần thì mới chuyển dần về chế độ ăn bình thường theo tuổi.

Bác sĩ Lê Thị Hải - Giám đốc Trung tâm khám dinh dưỡng - Viện dinh dưỡng Quốc gia xây dựng một số thực đơn cụ thể cho trẻ tiêu chảy kéo dài giúp các bậc cha mẹ tham khảo để chăm con tốt hơn trong thời ký bé bị tiêu chảy:

Thực đơn cho trẻ 6 - 12 tháng tuổi

Giờ

Ngày thứ 2 - 4
 

Ngày thứ 3-5-7

Thứ 6 + CN

6h

Bú mẹ hoặc sữa bò pha nước cháo 200ml
 

Bú mẹ. Sữa bò pha nước cháo hoặc sữa đậu tương 200ml

Bú mẹ sữa bò hoặc sữa đậu nành 200ml

9h

Thịt gà 200ml

- Bột gạo 20g

- Thịt gà 30g

- Rau xanh 1 thìa

- Giá đỗ 20g (giã lấy 200ml nước nấu bột)

- Dầu ăn: 5g

- Chuối tiêu 1/2 quả

Bột thịt lợn nạc 200ml

- Bột gạo 20g

- Thịt nạc 30g

- Rau xanh 1 thìa

- Nước giá đỗ 200ml (20g giá)

- Dầu ăn 1 thìa cà phê

- Táo nghiền 100g

Bột trứng 200ml

- Bột gạo 20g

- Trứng gà 1 lòng đỏ

- Rau muống 1 thìa

- Cà rốt nghiền 2 thìa

- Giá đỗ 20g (xay hoặc giã lấy nước 200ml)

- Dầu ăn 5g

Hồng xiêm nghiền 1/2 quả

12h

Sữa chua 150ml
 

Sữa chua 150ml

Sữa chua 150ml

16h

Bột cá 200ml

- Bột gạo 20g

- Cá nạc nghiền 30g

- Rau cải 1 thìa

- Cà rốt nghiền 2 thìa

- Giá đỗ 20g

- Dầu ăn 1 thìa

Đu đủ 100g

Bột tôm 200ml

- Bột gạo 20g

- Tôm nõn 30g

- Rau muống 1 thìa

- Giá đỗ 20g

- Dầu ăn 1 thìa

Chuối tiêu 1/2 quả

Bột thịt gà 200ml

- Bột gạo 20g

- Thịt gà 30g

- Rau ngót 1 thìa cà phê

- Dầu ăn: 1 thìa

- Giá đỗ 20g

Táo nghiền 100g

17h

Bú mẹ hoặc sữa bò, sữa đậu nành 200ml
 

Bú mẹ hoặc sữa bò 200ml

Bú mẹ hoặc sữa bò 200ml

20h

Bột thịt nạc 200ml

-         Bột gạo 20g,

-         thịt nạc 30g

- Rau xanh 1 thìa

- Giá đỗ 20g

- Dầu ăn 5g

Hồng xiêm 1/2 quả

- Bột thịt gà 200ml

Hồng xiêm 1/2 quả

Bột cá 200ml

Đu đủ 100g

Ghi chú:

- Nếu trẻ ăn không hết 200ml/ bữa thì chia đôi và tăng thêm số bữa lần.

- Cho trẻ ăn loại sữa không có lactose hoặc sữa đậu nành khi mẹ không có sữa.

- Giá đỗ: xay hoặc giã lọc lấy nước, nấu bột.

Thực đơn cho trẻ từ 1 tuổi trở lên

Giờ

Ngày thứ 2 - 4
 

Ngày thứ 3-5-7

Thứ 6 + CN

6h

Cháo thịt gà 200ml

- Gạo 30g

- Thịt gà 30g

- Rau xanh 2 thìa

- Bột cà rốt nghiền 2 thìa

- Dầu ăn: 1 thìa (5ml)

- Sữa chua 100ml

Cháo thịt lợn nạc 200ml

- Gạo 30g

- Thịt nạc 30g

- Rau xanh 2 thìa

- Dầu ăn 1 thìa cà phê

Sữa chua 100ml

Cháo trứng 200ml

- Gạo 20g

- Trứng gà 1 lòng đỏ

- Rau xanh 2 thìa

- Cà rốt nghiền 2 thìa

- Dầu ăn 5ml

Sưac chua 100ml

9h

Sữa pha nước cháo 200ml (hoặc sữa đậu tương)

Chuối tiêu 1 quả
 

Sữa pha nước cháo hoặc sữa đậu tương 200ml

Hồng xiêm 1 quả

Sữa pha nước cháo hoặc sữa đậu tương 200ml

Đu đủ 200g

12h

Súp khoai

- Khoai tây 100g

- Cà rốt 50g

- Đậu Hà Lan 50g

- Trứng gà 1 quả

- Dầu ăn 5g

Súp đậu xanh, bí đỏ

- Bí đỏ 200g

- Đậu xanh 50g

- Thịt gà 30g

- Dầu ăn 5g

Súp thịt gà 200ml

- Khoai tây 100g

- Thịt bò 30g

- Cà rốt 50g

- Đậu Hà Lan 50g

- Dầu ăn 5g

15h

Giống bữa 9h
 

Giống bữa 9h

Giống bữa 9h

18h

Cháo cá 200ml

- Gạo 30g

- Các lọc nghiền 30g

- Cà rốt 2 thìa

- Rau xanh 2 thìa

- Dầu ăn 1 thìa

Cháo thịt gà 20ml

Cháo tôm 200ml

- Gạo 30g

- Tôm 30g

- Rau xanh 2 thìa

- Dầu ăn 1 thìa

20h

Sữa 200ml,

 đu đủ 100g

Sữa 200ml

Táo nghiền 100g

Sữa 200ml

Hồng xiêm 100g

Cha mẹ nên lưu ý:

- Áp dụng thực đơn này đến khi trẻ hết đi tiêu chảy 1 tuần thì chuyển dần sang chế độ ăn bình thường theo lứa tuổi.

- Nếu trẻ đang bú mẹ: ngoài các bữa cháo, súp thì nên cho trẻ bú mẹ nhiều hơn bình thường, mẹ không phải kiêng khem trong ăn uống (chỉ kiêng ăn thức ăn có nhiều đường nếu như trẻ đi ngoài phân bọt và nhầy, có mùi chua).

- Nếu ăn sữa bò trẻ đi ngoài tăng lên thì chỉ ăn sữa chua hoặc sữa đậu nành (đậu tương) hoặc dùng loại sữa không có lactose.

- Các loại súp đều phải xay nát hoặc nghiền nhỏ để trẻ dễ tiêu hoá, hấp thu.
 
Hải Anh
Tổng hợp
 
Từ Khóa

"Mục sở thị" quá trình "gặp gỡ" giữa trứng và tinh trùng