Nhận quà Tết lẽ ra là chuyện bình thường, nhưng khi quà Tết “biến tướng” thành của hối lộ thì lại làm đau đầu những công chức lương thiện. Cần phải có thái độ như thế nào cho đúng mực?
Phải có “nội
công thâm hậu”
Vẫn biết quà
Tết mà mang chút cầu cạnh, mong mỏi sự chiếu cố của
cấp trên là không nên nhưng không biếu thì sợ thất thố
khi toàn cơ quan, tất cả đồng nghiệp ai cũng âm thầm
không nói nhưng cũng chạy quà Tết. Thực ra cũng nên
thương cho sếp, vì sếp còn có sếp lớn hơn. Giá trị
phần quà cứ thế nhân lên nhiều lần tạo ra một thị
trường quà Tết tấp nập.
Người tặng quà
Tết đã vất vả, còn người nhận không phải ai cũng
sung sướng, nhiều khi còn khó xử, vì không phải ai cũng
mong đến Tết để “thu hoạch”. Ở phương Tây, người
ta thường mở món quà ra, cái gì không minh bạch thì
không nhận, còn ở ta không có tục lệ đó. Vì vậy mỗi
khi nhận những món quà đắt tiền, các sếp lương thiện
thường lo hơn là vui.
Cho nên nhiều
người đi tặng quà lại kiên nhẫn và vô cùng khôn khéo,
nhắm đường thẳng không xong, chuyển sang đi đường
vòng, lựa lúc gia chủ đi vắng gửi lại cho người thân
hoặc mua quà cho vợ con, cháu chắt gia chủ hay lì xì cực
hậu hĩnh.
Gặp những
trường hợp này, người nhận quà muốn từ chối cần
có “nội công thâm hậu”, sao cho trả lại được quà
mà phải trả cho khéo. Gặp riêng hay viết vài chữ gì đó
rồi bày tỏ thật nhẹ nhàng nhưng cương quyết: “Anh
cám ơn em nhiều, anh hiểu lòng em nhưng tiếc là anh không
nhận quà này được vì... Thế nên em thông cảm cầm về
hộ anh nhé...”. Nên cương quyết trả lại bằng được
để quẳng gánh lo đi mà vui xuân đang đến trước thềm
nhà.
“Tẩu vi thượng
sách”
Nói chung, với
những người được nhận quà, nếu nhận được một
món quà được mua, được chuẩn bị công phu hay nhận
những món quà “công nghiệp” thì đều nên vui, miễn
rằng trong món quà đó nặng một chữ tình.
Nhưng vì quà Tết
đã bị “biến tướng” nên không thể vui. Tại một số
nơi, việc nhân viên tặng quà Tết nhà sếp là điều gần
như nghĩa vụ. Thế mới có cảnh hai vợ chồng đi biếu
quà sếp nhưng nhìn ngoài cửa thấy xe của đồng nghiệp
đành phải ngồi ngoài chờ đến lượt để vào đưa quà
cho tế nhị và phải gặp riêng sếp mới dễ nói những
chuyện không muốn đồng nghiệp nghe. Tặng quà mà phải
chờ đến lượt như đi nộp thuế còn gì là vui vẻ.
Đáng lưu ý là
quà Tết kiểu biến tướng này còn len lỏi vào cả học
đường. Tại cấp phổ thông, các bậc phụ huynh mang quà
đến nhà thầy cô trước Tết để mong “thầy cô lưu ý
đến em nó hơn” ngày càng phổ biến. Một vài thầy cô
nói vui là nghề giáo không có thưởng Tết nhiều mà có
thưởng vào “xuân thu nhị kỳ”. Thu tức là quà của
phụ huynh ngày 20.11 còn xuân tức là quà Tết. Lên đại
học, chuyện phụ huynh đến nhà giảng viên không có,
song lại có chuyện các sinh viên năm cuối thích trẩy hội
đến nhà giảng viên hướng dẫn đồ án tốt nghiệp.
Vì vậy, những
nhà giáo gương mẫu thường áp dụng chiêu “tẩu vi
thượng sách”. Có thầy cứ những ngày giáp Tết là
đóng cửa nhà, đi “sơ tán” về quê để khỏi phải
tiếp sinh viên. Có thầy tâm sự: “Nếu ở nhà thì đến
22 giờ cũng bị sinh viên gọi chuông và phải tiếp. Quà
của các em chỉ là chai rượu Tây hay hộp bánh nhưng nhận
thì các em lại chủ quan cho rằng thầy đã nhận quà sẽ
nâng đỡ, cho điểm rộng, đến lúc ra hội đồng không
biết bảo vệ đồ án tốt nghiệp cách nào. Không nhận
cũng khó và có em còn giả vờ “quên” quà để lại
nhà thầy. Tốt nhất là sơ tán!"
Theo Thanh niên