Có khi mâu thuẫn được khơi mào từ phía mẹ chồng: cảm giác hụt hẫng khi con trai độc nhất đi lấy vợ, mẹ chồng quá khó tính, mẹ chồng muốn “thử” nàng dâu dần dần sinh ra “thật”… Cũng không ít mâu thuẫn lại được “khai hoả” từ phía con dâu: cái “tôi” cá nhân quá lớn nên thích thể hiện bản thân, không thích sống cùng với bố mẹ chồng vì sợ “mất tự do” nên tìm cách để chuyển ra ở riêng, hoặc kiếm được nhiều tiền hơn chồng nên xem thường gia đình nhà chồng… Thế nhưng, lại có những mâu thuẫn bắt nguồn từ việc mẹ chồng hoàn toàn dửng dưng với việc nhà, chỉ quan tâm đến việc ăn mặc của bản thân.
Bi kịch mẹ chồng
Sinh ra trong một gia đình trí thức, Hoa được mẹ dạy bảo cẩn thận từng tình huống ứng xử khi về nhà chồng. Nhưng có một điều mà cả Hoa và mẹ đều không lường trước được là Hoa có một bà mẹ chồng … “không được bình thường”. Và cô chưa hề có được sự chuẩn bị nào để “đối phó” với tình huống dở khóc dở cười này.
Sau khi sinh người con thứ ba, mẹ chồng Hoa bị băng huyết, tâm tính thay đổi khác hẳn: hoàn toàn không động chạm gì đến công việc gia đình, không chợ búa, không nấu nướng, không giặt giũ, không quan tâm đến con cái… Mối lo lắng duy nhất của bà là “có gì ăn cho sướng miệng”, “có quần áo mới để thay đổi”.
Trước khi lấy nhau, Đức - chồng Hoa cũng chỉ nói sơ qua là mẹ bị ốm, phải vào Nam chữa bệnh. Nên Hoa không lường trước được mình phải ứng phó với một tình huống nan giải đến thế nào.
Ngày cưới em gái lớn nhà chồng, tuy chưa là con dâu nhưng Hoa cũng sang phụ giúp mọi công việc. Thấy mẹ chồng không động tay động chân vào việc gì, Hoa chỉ đinh ninh rằng mẹ mệt. Khi mẹ chồng đòi mua “mấy bộ quần áo tử tế”, “cái gì cũng phải mới hết”, Hoa vui vẻ đèo mẹ chồng ra chợ mua mới “từ trong ra ngoài” để chiều ý cụ.
Nhưng “sự cố” chính thức bắt đầu từ ngày cô về làm dâu, và bà mẹ chồng không ở quê mà đòi lên thành phố ở với con. Lý do là “ở nhà chẳng có việc gì”, “tao không cấy lúa, không nuôi gia cầm nên lên đây ở với con cái cho vui”. Còn Đức đồng ý đưa mẹ đi với lý do “chữa bệnh cho mẹ”.
Từ ngày ở với mẹ chồng, chưa bao giờ mẹ chồng giúp cô một việc gì trong gia đình. Từ việc lớn đến việc bé Hoa đều phải lo lắng, thu xếp. Hai vợ chồng đi làm muộn, nhưng mẹ chồng Hoa vẫn cứ ung dung … ngắm trời ngắm đất, không để ý gì đến chuyện bếp núc, nhà cửa. Có việc phải chạy ra chợ, Hoa nhờ mẹ chồng trông hộ ấm nước, đến lúc cô về thì ấm gần cạn gần nửa mà không thấy ai rót. Bực bội nhưng chẳng biết làm gì, cô lầm lũi đi … cọ nhà vệ sinh cho đỡ tức!
Đã thế, mẹ chồng cô lại hay đòi hỏi ăn cái này, không ăn cái kia, mua cho mẹ cái này, mua cho mẹ cái khác, nhà cửa phải thế này, không được thế kia… Thời gian đầu Hoa cũng chiều ý mẹ chồng, nhưng dần dần, cô cảm thấy mình như kiệt sức, thậm chí đâm ra cáu bẳn.
Nhớ lời mẹ dặn trước khi đi lấy chồng, Hoa đành ngậm ngùi nín nhịn, không dám cãi mẹ chồng nửa lời. Duy chỉ có điều, khi bạn bè kể có mẹ chồng chu đáo, hay nhìn cảnh mẹ chồng nàng dâu ấm áp thuận hòa, nỗi tủi thân trong cô lại dâng lên. Cô thầm ước “ước gì…”
Trong guồng quay hối hả của xã hội hiện đại, người phụ nữ không chỉ phải lo thu xếp vẹn toàn công việc gia đình mà còn phải đối mặt với rất nhiều thách thức ngoài xã hội: áp lực công việc, bản lĩnh muốn khẳng định vị trí cá nhân, mâu thuẫn va chạm giữa các mối quan hệ, thậm chí là còn phải gánh vác vấn đề tài chính. Vì thế, khả năng giữ cân bằng trong mối quan hệ với mẹ chồng dường như … không được bằng các cụ ngày xưa. Người con dâu rất cần sự cảm thông, chia sẻ từ phía gia đình nhà chồng, đặc biệt là mẹ chồng. Nếu mối quan hệ giữa mẹ chồng – nàng dâu không được như ý, sóng gió gia đình rất có thể sẽ nổi lên.
Mẹ chồng, nàng dâu - mối quan hệ không bao giờ được cải thiện?
Các cụ có câu: “Trời không phụ lòng người”. Trong hôn nhân gia đình, đặc biệt là đối với các nàng dâu mới, để có được một bà mẹ chồng hiểu, cảm thông và chia sẻ với mình không phải là điều đơn giản. Nếu như nàng dâu thực sự hiểu biết, tế nhị, khéo léo và kiên nhẫn trong giao tiếp ứng xử với mẹ chồng, không sớm thì muộn nỗ lực đó cũng được đền đáp xứng đáng.
Để mối quan hệ trở nên tốt đẹp, cần sự nỗ lực từ hai phía. Bác Nhung (Nghĩa Hưng, Nam Định) chia sẻ: “Con dâu thời nào mà chẳng thế. Mình có quý nó thì nó mới quý mình”. Mặt khác, mẹ chồng và nàng dâu cũng đều là cảnh làm dâu. Mẹ chồng là người đi trước, từng trải nên truyền lại cho con dâu những kinh nghiệm quí báu của mình để có thể nâng niu giữ gìn ngọn lửa hạnh phúc.
Để giải quyết tốt xung đột giữa mẹ chồng – nàng dâu có vai trò quan trọng của các thành viên trong gia đình, đặc biệt là của người chồng. Người chồng nên là chiếc cầu nối tình cảm để mẹ và vợ có thể hiểu, tôn trọng và yêu quí nhau hơn.
Thu Hường